Najważniejsze
- •W prowincji Sindh odnotowano blisko 25-procentowy wzrost zachorowań na raka jamy ustnej w ciągu ostatnich 5 lat.
- •Główną przyczyną nowotworów jest powszechne spożywanie używek bezdymnych: gutki, mawy oraz orzechów areki.
- •Aż 35-40% pacjentów z ubogich regionów trafia do lekarza dopiero w zaawansowanym, czwartym stadium choroby.
- •Dotowana radioterapia publiczna w regionie jest skrajnie ograniczona i działa jedynie w dwóch placówkach wspieranych przez Komisję Energii Atomowej.
- •Lekarze apelują o budowę pierwszego dedykowanego szpitala onkologicznego w prowincji Sindh, który zjednoczyłby diagnostykę i leczenie.
W lipcu 2026 roku rejestry medyczne w pakistańskiej prowincji Sindh wykazały niemal 25-procentowy wzrost zachorowań na raka jamy ustnej w ciągu ostatnich pięciu lat.
W lipcu 2026 roku rejestry medyczne w pakistańskiej prowincji Sindh wykazały niemal 25-procentowy wzrost liczby zachorowań na raka jamy ustnej na przestrzeni ostatnich pięciu lat. Eksperci łączą tę tendencję z powszechnym używaniem tytoniu oraz bezdymnych substancji psychoaktywnych, takich jak gutka i mawa. Sytuację pacjentów pogarsza dotkliwy brak wyspecjalizowanych, publicznych placówek onkologicznych w regionie.
Według danych rejestru Karachi Cancer Registry w latach 2017–2021 w prowincji Sindh odnotowano 65 886 przypadków raka jamy ustnej. Z kolei baza Dow Cancer Registry wykazała 22 858 zachorowań na nowotwory wargi i jamy ustnej w latach 2010–2019. Dane te częściowo nakładają się na siebie pod względem czasowym i terytorialnym. Prof. dr Noor Muhammad Soomro, były kierownik Oddziału Onkologii w Civil Hospital, szacuje, że w samym Karaczi przybywa rocznie ponad 20 000 nowych pacjentów. Dokładne statystyki krajowe pozostają jednak nieznane, ponieważ w Pakistanie brakuje centralnego rejestru chorych.
Większość pacjentów stanowią mężczyźni. Dr Naseer Ahmad ze szpitala Jinnah powołuje się na badanie z 2025 roku, które objęło grupę 50 chorych w wieku od 24 do 95 lat. Ze względu na wysokie koszty prywatnego leczenia oraz niewydolność publicznej ochrony zdrowia od 35 do 40% pacjentów z najuboższych rejonów, takich jak Thatta i Sujawal, trafia do specjalisty dopiero w czwartym, zaawansowanym stadium choroby.
Przyczyny kryzysu i brak egzekwowania prawa
Główną przyczyną zachorowań są tanie i powszechnie dostępne stymulanty. Należą do nich gutka, mawa oraz orzechy areki, które Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) klasyfikuje jako kancerogeny grupy 1. Choć produkcja i sprzedaż gutki oraz wyrobów typu mainpuri są w prowincji Sindh nielegalne od 2019 roku, zakaz ten pozostaje martwym prawem. Z kolei dotowana, publiczna radioterapia jest dostępna jedynie w dwóch ośrodkach wspieranych przez Pakistańską Komisję Energii Atomowej – przy szpitalach Jinnah i Kiran. Wynika to z faktu, że tamtejsza infrastruktura onkologiczna rozwijała się historycznie wokół placówek badawczych dysponujących technologiami jądrowymi.
Lekarze apelują o utworzenie w prowincji Sindh specjalistycznego szpitala onkologicznego, który zapewniłby pacjentom kompleksową diagnostykę i terapię w jednym miejscu. Władze Pakistanu oraz lokalne Ministerstwo Zdrowia nie zajęły dotychczas oficjalnego stanowiska w sprawie braków w infrastrukturze medycznej ani braku centralnego rejestru chorych.
Statystyki zachorowań na raka jamy ustnej w prowincji Sindh
| Baza danych / Rejestr | Lata analizy | Liczba odnotowanych przypadków | Szacowana roczna liczba nowych pacjentów w Karaczi |
|---|---|---|---|
| Karachi Cancer Registry | 2017–2021 | 65 886 | — |
| Dow Cancer Registry (rak wargi i jamy ustnej) | 2010–2019 | 22 858 | — |
| Szacunki prof. dr. Noora Muhammada Soomro | Bieżące (rocznie) | — | ponad 20 000 |
Dane na podstawie rejestrów Karachi Cancer Registry, Dow Cancer Registry oraz szacunków lekarskich.
Czynniki ryzyka i bariery w leczeniu raka jamy ustnej w Sindh
Dane na podstawie statystyk medycznych z prowincji Sindh w Pakistanie.
Słownik pojęć
- Mawa
- Sproszkowany tytoń zmieszany z wapnem gaszonym i olejem, popularny w Pakistanie jako stymulant.
- Gutka
- Popularna w Azji Południowej używka bezdymna, składająca się z kruszonych orzechów areki, tytoniu, wapna gaszonego oraz substancji zapachowych. Ma silne działanie rakotwórcze.
- Orzech areki
- Nasiona palmy areka (często nazywane orzechami betelu lub supari), żute ze względu na działanie stymulujące, uznane przez WHO za silny czynnik rakotwórczy.
- Mainpuri
- Rakotwórcza mieszanka tytoniu, orzechów areki i innych dodatków, tradycyjnie produkowana w Indiach i Pakistanie.
- Onkologia
- Nauka o przyczynach powstawania, rozpoznawaniu i leczeniu chorób nowotworowych.
