Najważniejsze
- •Analiza BMJ objęła 262 badania kliniczne i 99 791 uczestników, porównując 19 leków na otyłość dostępnych lub rozwijanych.
- •Największą utratę masy ciała po roku dały tirzepatyd (Mounjaro) i CagriSema, ale sama redukcja kilogramów nie przekładała się na istotną poprawę jakości życia.
- •Większa utrata wagi wiązała się też z większą liczbą działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, a także ze spadkiem beztłuszczowej masy ciała.
- •Spośród analizowanych terapii tylko podskórny semaglutyd wiązał się z wyraźnymi korzyściami sercowo-naczyniowymi; tirzepatyd również zmniejszał ryzyko niewydolności serca.
- •Autorzy podkreślają, że leczenie otyłości powinno być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści, szkód, kosztów, dostępności i preferencji pacjenta.
Badanie opublikowane w BMJ wykazało, że większość leków na otyłość, w tym Wegovy i Mounjaro, nie poprawia istotnie jakości życia mimo wyraźnej utraty masy ciała.
Badanie opublikowane w British Medical Journal wykazało, że większość leków na otyłość, w tym Wegovy i Mounjaro, nie poprawia znacząco jakości życia pacjentów mimo wyraźnej utraty masy ciała. Analiza objęła 262 badania kliniczne z udziałem 99 791 uczestników i porównała 19 dostępnych lub rozwijanych terapii przeciw otyłości.
Po roku leczenia największą redukcję masy ciała uzyskano przy stosowaniu tirzepatydu, sprzedawanego jako Mounjaro, oraz CagriSemy. Tirzepatyd obniżał masę ciała o 14,9 proc., a CagriSema o 14,8 proc. Kolejne wyniki dotyczyły semaglutydu w postaci doustnej, sprzedawanego jako Wegovy, który dawał spadek o 10,9 proc., oraz semaglutydu podawanego we wstrzyknięciach, który zmniejszał masę ciała o 9,8 proc. Autorzy zaznaczyli jednak, że sama skala utraty wagi nie przekładała się na klinicznie istotną poprawę jakości życia.
W badaniu odnotowano także związek między większą utratą wagi a większą liczbą działań niepożądanych. Uczestnicy zgłaszali przede wszystkim objawy żołądkowo-jelitowe, zmęczenie oraz utratę beztłuszczowej masy ciała. Autorzy analizy wskazali również, że poprawa nie utrzymywała się po zakończeniu leczenia. W praktyce oznacza to, że skuteczność terapii nie zależy wyłącznie od liczby kilogramów, ale także od bilansu korzyści i szkód.
Wyniki dotyczą też wpływu na serce. Tylko podskórny semaglutyd, czyli jedna z postaci Wegovy, wiązał się ze zmniejszeniem ryzyka zgonu z jakiejkolwiek przyczyny o 19 proc., zawału serca o 28 proc. i niewydolności serca o 57 proc. Tirzepatyd obniżał ryzyko niewydolności serca o 51 proc. Jednocześnie badanie nie wykazało przekonujących dowodów na istotne korzyści dla jakości życia w przypadku żadnego z analizowanych leków.
Otyłość pozostaje globalnym problemem zdrowotnym i dotyczy ponad miliarda osób na świecie. Leki takie jak Wegovy i Mounjaro są dziś postrzegane jako ważne narzędzie terapii, ale autorzy BMJ podkreślili potrzebę indywidualnego doboru leczenia. Ich zdaniem decyzje powinny uwzględniać oczekiwane korzyści, działania niepożądane, koszty, dostępność i preferencje pacjenta.
W kolejnych badaniach potrzebna będzie dłuższa obserwacja pacjentów oraz szersza ocena efektów zdrowotnych, także poza samą masą ciała. To ważne zwłaszcza dla lekarzy, którzy muszą oceniać nie tylko skuteczność odchudzania, ale też realny wpływ terapii na codzienne funkcjonowanie chorych.
Porównanie skuteczności i korzyści analizowanych terapii przeciw otyłości po około roku leczenia
| Terapia | Spadek masy ciała | Dodatkowe korzyści / uwagi |
|---|---|---|
| Tirzepatyd (Mounjaro) | 14,9% | Największa redukcja masy ciała; zmniejszenie ryzyka niewydolności serca o 51%. |
| CagriSema | 14,8% | Bardzo wysoka skuteczność w redukcji masy ciała. |
| Semaglutyd doustny (Wegovy w tabletkach) | 10,9% | Wysoka skuteczność odchudzająca; brak przekonujących dowodów na poprawę jakości życia. |
| Semaglutyd podskórny (Wegovy w zastrzyku) | 9,8% | Jedyna terapia powiązana ze spadkiem ryzyka zgonu o 19%, zawału serca o 28% i niewydolności serca o 57%. |
| Orforglipron doustny | 9,9% | Silny efekt redukcji masy ciała. |
| Phentermine-topiramate doustny | 8,1% | Umiarkowany efekt redukcji masy ciała. |
Opracowanie na podstawie analizy BMJ obejmującej 262 badania i 99 791 uczestników.
Long-term effects of weight-reducing drugs in people with hypertension.
The Cochrane database of systematic reviews
Jak interpretować wyniki analizy BMJ o lekach na otyłość?
Na podstawie badania BMJ opisanego w artykule.
Słownik pojęć
- Tirzepatyd
- Lek przeciw otyłości i cukrzycy, działający na dwa receptory hormonalne; w analizie opisywany jako Mounjaro.
- Semaglutyd
- Lek z grupy analogów GLP-1 stosowany w leczeniu otyłości; występuje w formie doustnej i podskórnej.
- CagriSema
- Kombinacyjna terapia eksperymentalna analizowana w badaniach nad leczeniem otyłości.
- Beztłuszczowa masa ciała
- Masa organizmu poza tkanką tłuszczową, obejmująca m.in. mięśnie i narządy.
- Jakość życia
- Subiektywna ocena codziennego funkcjonowania, samopoczucia i wpływu choroby lub leczenia na życie pacjenta.
- Niewydolność serca
- Stan, w którym serce nie jest w stanie pompować krwi w ilości wystarczającej dla potrzeb organizmu.
- GRADE
- System oceny pewności dowodów naukowych stosowany w badaniach klinicznych i metaanalizach.
