W sieci kusi prostsza droga do schudnięcia. Ekspertka ostrzega

Endokrynolożka i specjalistka leczenia otyłości Jody Dushay ostrzegła w tekście opublikowanym 29 maja w STAT News, że promowane w internecie „mikrodawkowanie” leków GLP-1 stosowanych w celu redukcji masy ciała nie ma oparcia w długoterminowych danych klinicznych. Lekarka, związana z Harvard Medical School i Beth Israel Deaconess Medical Center, napisała, że praktyka ta bywa przedstawiana jako prostsza i tańsza droga do utraty masy ciała, choć nie istnieje nawet jedna ustalona definicja tego pojęcia.

Według Dushay określenie „mikrodawkowanie” bywa wykorzystywane marketingowo w odniesieniu do różnych działań: stosowania niższych dawek, wydłużania odstępów między podaniami albo pobierania tylko części dawki z opakowania. Jak opisała, trend ten jest promowany w reklamach internetowych i telewizyjnych, w mediach społecznościowych oraz przez część klinik i firm działających w modelu direct-to-consumer w USA. W tekście przywołała też praktyki, takie jak „counting the clicks” w penach czy pobieranie części zawartości fiolki, zaznaczając jednak, że nie każde dostosowanie dawki prowadzone przez lekarza należy utożsamiać z komercyjnie sprzedawanym „microdosingiem”.

Indywidualizacja leczenia a marketing „mikrodawkowania”

Dushay rozróżnia indywidualizację leczenia prowadzoną pod nadzorem medycznym od sprzedaży niezatwierdzonych schematów jako produktu wellness. Napisała, że lekarze zajmujący się leczeniem otyłości czasem dostosowują dawkę lub wydłużają odstępy między podaniami u pacjentów, u których występują działania niepożądane, albo w fazie podtrzymania efektu. Jej zdaniem czym innym jest jednak takie postępowanie kliniczne, a czym innym oferowanie „mikrodawkowania” preparatów recepturowych, które nie zostały przebadane krótko- ani długoterminowo pod kątem bezpieczeństwa, skuteczności czy ryzyka nawrotu masy ciała po odstawieniu.

Autorka tekstu wskazała również na ryzyko związane z modyfikowaniem dawki poza standardowym sposobem stosowania. Jako przykład podała reklamowanie „mikrodawkowania” poprzez pobieranie mniejszej ilości leku z fiolki. Część technicznych twierdzeń przytoczonych w artykule, dotyczących konkretnych dawek, wskazań rejestracyjnych i zasad użycia opakowań, wymaga jednak niezależnej weryfikacji w dokumentacji FDA i producentów. Sam materiał STAT opiera się głównie na opinii jednej specjalistki i nie przedstawia stanowisk regulatorów, producentów, firm sprzedających takie preparaty ani pacjentów.

Szerszy kontekst rynku leków GLP-1

Spór o „mikrodawkowanie” pojawia się w szerszym kontekście boomu na leki GLP-1 stosowane w leczeniu otyłości i chorób metabolicznych. W USA popyt na tańsze lub „oszczędniejsze” schematy nasilały wysokie ceny terapii, ograniczenia ubezpieczeniowe i wcześniejsze niedobory leków. W tym otoczeniu rozwinął się rynek telemedyczny oraz rynek preparatów recepturowych, a samo hasło zaczęło obejmować zarówno marketing niezatwierdzonych produktów, jak i różne formy dostosowywania leczenia.

Pytanie o rolę niższych dawek i leczenia podtrzymującego pozostaje klinicznie otwarte. Tekst Dushay dotyczy jednak przede wszystkim braku twardych danych dla marketingowo sprzedawanego „mikrodawkowania” leków GLP-1.