W Polsce ubyło 2,5 tys. aptek. Eksperci ostrzegają przed „białymi plamami aptecznymi”

W ciągu ostatnich ośmiu lat w Polsce zniknęło 2,5 tys. aptek — powiedział w poniedziałek 6 lipca 2026 roku w Warszawie Tomasz Michałek, dyrektor biura zarządu Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”. Jak oceniali uczestnicy konferencji, skala spadku sprzyja powstawaniu „białych plam aptecznych”, czyli miejsc, w których dostęp do leków staje się utrudniony albo całkiem znika.

Podczas spotkania wskazano, że problem szczególnie mocno dotyka stolicy i mniejszych miejscowości. Grzegorz Pietruczuk, burmistrz Bielan, mówił, że w Warszawie na 3 tys. mieszkańców przypada jedna apteka, a liczba seniorów rośnie. Zwracał uwagę, że w tej grupie potrzeba szybkiego dostępu do leków pojawia się często także nocą, na przykład po wizycie na SOR-ze. Przedstawiciele władz dzielnic odnieśli się też do decyzji Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego o cofnięciu pozwolenia na prowadzenie apteki całodobowej przy ul. Gagarina 6 oraz do wcześniejszej likwidacji apteki na Bielanach. Zagrożenie zawieszeniem działalności dotyczy również całodobowego punktu na Ursynowie.

Uczestnicy konferencji podkreślali, że zjawisko nie ogranicza się do Warszawy. Według danych rządowego Rejestru Aptek i GUS niemal 1,8 mln mieszkańców Polski nie ma apteki w swojej gminie. Zdaniem ekspertów oznacza to dla wielu osób konieczność dojazdu na duże odległości po podstawowe leki, także w sytuacjach nagłych. Wskazywano, że brak placówki może opóźniać podanie preparatów i osłabiać bezpieczeństwo seniorów oraz rodzin z dziećmi.

Ryszard Kalisz, ekspert w zakresie ochrony praw obywatelskich, mówił, że bezpieczeństwo ochrony zdrowia jest fundamentem bezpieczeństwa lekowego. Podkreślił też, że lokalne samorządy nie mają wpływu na funkcjonowanie aptek, a decyzje w praktyce zależą od Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego i wojewódzkich inspektoratów. Według niego obecny system tworzy instytucje działające z dużą autonomią, bez społecznej kontroli.

Tłem problemu są restrykcyjne przepisy, w tym nowelizacja ustawy „Apteka dla Aptekarza”. Uczestnicy konferencji oceniali, że obecne regulacje mogą zmuszać inspektorów do zamykania placówek z powodów formalnych, bez uwzględnienia skutków dla mieszkańców. Wskazywali, że decyzje o zamknięciu apteki powinny brać pod uwagę wpływ na lokalną społeczność.

Jeśli trend się utrzyma, liczba miejsc bez łatwego dostępu do leków będzie rosła, zwłaszcza poza dużymi miastami. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to większą presję na znalezienie rozwiązań, które zatrzymają znikanie aptek tam, gdzie są one potrzebne najbardziej.