Najważniejsze
- •USA po raz pierwszy wypłaciły odszkodowania osobom zgłaszającym objawy tzw. Syndromu La Habana, przeznaczając na ten cel niemal 3 mln dolarów.
- •Świadczenia zrealizowano w ramach ustawy Havana, ale władze nie ujawniły liczby beneficjentów ani zasad podziału pieniędzy.
- •Syndrom La Habana łączono z objawami neurologicznymi i sensorycznymi, m.in. bólami głowy, zaburzeniami widzenia, krwawieniami z nosa oraz szumami usznymi.
- •Amerykański wywiad uznał na początku 2025 roku, że bardzo mało prawdopodobne jest działanie obcego przeciwnika jako przyczyna tych objawów.
- •Sprawa nadal pozostaje niewyjaśniona, a administracja USA podkreśla jednocześnie opiekę nad personelem i dalsze badania nad mechanizmem incydentów.
Rząd USA po raz pierwszy wypłacił odszkodowania osobom dotkniętym syndromem La Habana, przekazując na ten cel niemal 3 mln dolarów.
Rząd Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy wypłacił odszkodowania osobom dotkniętym tak zwanym syndromem La Habana. Departament Obrony poinformował 10 lipca 2026 roku, że przekazał na ten cel niemal 3 mln dolarów. To pierwsze wypłaty zrealizowane w ramach ustawy Havana przez jakąkolwiek administrację prezydencką.
W komunikacie resort podał, że priorytetem pozostaje opieka nad personelem, który zgłaszał problemy zdrowotne. Władze nie ujawniły jednak liczby osób, które otrzymały pieniądze, ani szczegółowych kryteriów przyznania świadczeń. Nie podano też, jak rozdzielono środki między poszczególnych beneficjentów.
Syndrom La Habana po raz pierwszy opisano publicznie w 2016 roku, gdy amerykańscy dyplomaci na Kubie zaczęli zgłaszać chorobę i słyszane nocą wysokie dźwięki. Później podobne objawy zgłaszał personel w Chinach, Europie oraz w Waszyngtonie. Wśród opisywanych symptomów pojawiały się między innymi bóle głowy, problemy z widzeniem, krwawienia z nosa i szumy uszne.
W 2017 roku USA wycofały z Hawany pracowników niekluczowych z ponownie otwartej ambasady i wydaliły kubańskich dyplomatów. Wówczas amerykańskie władze rozważały różne hipotezy, w tym użycie mikrofal lub innej formy broni elektronicznej. W 2023 roku administracja Joe Bidena ponownie otworzyła w Hawanie biuro imigracyjne USA, zamknięte po wcześniejszych incydentach.
Sprawa pozostaje jedną z najbardziej niejasnych w historii amerykańskiej dyplomacji i służb. Na początku 2025 roku ocena amerykańskiego wywiadu uznała, że bardzo mało prawdopodobne jest, aby za objawami stało działanie obcego przeciwnika. Mimo to temat nie został zamknięty, a rząd USA nadal utrzymuje program wsparcia dla osób zgłaszających dolegliwości.
W praktyce oznacza to, że administracja amerykańska przechodzi od samego badania incydentów do formalnego uznania ich skutków zdrowotnych i finansowych. Dalsze wypłaty mogą zależeć od kolejnych decyzji urzędów oraz od tego, jak władze będą rozwijać badania nad mechanizmem i przyczyną tych objawów.
Najważniejsze fakty o pierwszych wypłatach odszkodowań w sprawie Syndromu La Habana
| Element | Informacja |
|---|---|
| Kwota przekazana przez Departament Obrony | niemal 3 mln dolarów |
| Data komunikatu | 10 lipca 2026 roku |
| Status wypłat | pierwsze wypłaty w ramach ustawy Havana |
| Liczba beneficjentów | nieujawniona |
| Kryteria przyznania świadczeń | nieujawnione |
| Deklarowany priorytet resortu | opieka nad personelem zgłaszającym problemy zdrowotne |
| Pierwsze publiczne opisy syndromu | 2016 rok |
| Ocena wywiadu USA z początku 2025 roku | bardzo mało prawdopodobne działanie obcego przeciwnika |
Źródło: komunikat Departamentu Obrony USA oraz materiały źródłowe przytoczone w artykule.
Jak rozwijała się sprawa Syndromu La Habana
Opracowanie na podstawie treści artykułu i cytowanych komunikatów amerykańskich władz.
Słownik pojęć
- Syndrom La Habana
- Potoczna nazwa zespołu objawów zgłaszanych przez część amerykańskiego personelu dyplomatycznego i rządowego; przyczyna pozostaje niejednoznaczna.
- Ustawa Havana
- Amerykańska ustawa stanowiąca podstawę do wsparcia i kompensacji dla osób zgłaszających dolegliwości wiązane z tym syndromem.
- Incydenty zdrowotne anormalne
- Określenie używane przez władze USA na zdarzenia zdrowotne o nieustalonej przyczynie, zgłaszane przez pracowników za granicą.
- Wywiad USA
- Zespoły i agencje analizujące możliwe źródła oraz charakter zgłaszanych objawów.
- Mikrofale
- Jedna z hipotez rozważanych w przeszłości jako potencjalny mechanizm wywołujący objawy, niepotwierdzona dowodami.
- Szumy uszne
- Uczucie słyszenia dźwięków, takich jak dzwonienie lub piszczenie, bez rzeczywistego źródła zewnętrznego.
