Kuba bez leków. Niezależne media: brakuje 91,5 proc. preparatów, USA uzależniają pomoc od niezależnej dystrybucji

Na Kubie brakuje 91,5 proc. leków i środków medycznych w oficjalnym systemie – informują niezależne portale 14ymedio i Radio Martí, powołując się na kwietniowe dane państwowego urzędu statystycznego Onei. Według tych źródeł część niedoborów mogła zostać złagodzona przez ofertę dodatkowej pomocy Stanów Zjednoczonych o wartości około 100 mln, której rząd w Hawanie nie przyjął ze względu na warunek niezależnej dystrybucji. Z analizy 14ymedio i Radia Martí wynika, że luka na poziomie 91,5 proc. dotyczy rynku leków i artykułów medycznych, choć sam raport Onei ani zastosowana metodologia nie są publicznie dostępne. Portal 14ymedio opisuje, że „aktualnie Kubańczycy nabywają praktycznie wszystkie leki i artykuły medyczne na czarnym rynku”, ponieważ apteki i szpitale świecą pustkami. Niezależne media podkreślają, że niedobory narastają co najmniej od 2021 r., a obecny poziom uznają za rekordowy i trudny do ukrycia nawet w oficjalnych statystykach. Radio Martí informuje, że szczególnie trudna sytuacja panuje we wschodnich prowincjach wyspy, dotkniętych w październiku 2025 r. przez huragan Melissa. Przygotowana przez USA pomoc medyczna i żywnościowa dla tych regionów – jak relacjonuje rozgłośnia – wciąż nie dotarła do mieszkańców, choć brak niezależnych danych logistycznych, czy ładunki fizycznie znalazły się na Kubie. Według tych samych źródeł to właśnie w tych prowincjach kryzys lekowy i dostęp do opieki są najbardziej ograniczone. Amerykański sekretarz stanu Marco Rubio poinformował w piątek, cytowany przez 14ymedio i Radio Martí, że Waszyngton zaproponował Hawanie dodatkową pomoc wartą około 100 mln, w części relacji opisywaną jako euro, w części jako dolary. Warunkiem przekazania środków miało być powierzenie dystrybucji niezależnym instytucjom, a nie wyłącznie państwowym strukturom Kuby. Rubio twierdzi, że rząd w Hawanie nie zaakceptował tych warunków, przez co pomoc nie trafiła do mieszkańców wyspy. Strona kubańska nie przedstawiła szczegółowego stanowiska w sprawie skali braków leków ani warunków amerykańskiej oferty. Prezydent Miguel Díaz-Canel napisał w mediach społecznościowych: „Żaden agresor, niezależnie od tego, jak potężny by nie był, nie spowoduje, że Kuba się podda”. W przytoczonych materiałach nie ma jednak odniesienia władz do konkretnych wyliczeń Onei ani do zarzutów blokowania pomocy. Część polskich mediów, powołując się m.in. na Interię, wiąże pogłębienie kryzysu z rzekomą „blokadą paliwową” USA, lecz nie wskazuje odpowiednich aktów prawnych, ani nie potwierdza tych doniesień w innych cytowanych źródłach. Kuba od lat 90. zmaga się z deficytem dewiz i zależnością od importu farmaceutyków, przy rozbudowanym publicznym systemie ochrony zdrowia. Po upadku ZSRR kraj przechodził głęboki kryzys, tzw. „okres specjalny”, w którym system zdrowia zachował względną sprawność na tle regionu. Od 2021 r. kumulacja wewnętrznych problemów gospodarczych, zaostrzenie sankcji USA, załamanie turystyki oraz skutki huraganu Melissa – według niezależnych mediów – doprowadziły jednak do bezprecedensowych niedoborów farmaceutyków, choć brakuje międzynarodowych danych porównawczych. Według ekspertów cytowanych przez zagraniczne media tak głęboki deficyt leków oznacza ryzyko przerwania terapii chorób przewlekłych, ograniczenia leczenia onkologicznego oraz zakłócenia programów szczepień. Może to przełożyć się na wzrost zachorowań i zgonów z przyczyn możliwych do opanowania. Utrzymujący się brak dostępu do podstawowych świadczeń zdrowotnych może też zwiększać presję migracyjną i napięcia społeczne na Kubie. O skali kryzysu i jego przyczynach mogą w kolejnych miesiącach informować organizacje międzynarodowe, jeśli opublikują własne, niezależne raporty dotyczące sytuacji zdrowotnej na wyspie.