Najważniejsze
- •W Redzikowie i Miastkowie uruchomiono pierwsze w Polsce lekomaty – całodobowe punkty zbiórki przeterminowanych leków i wybranych odpadów medycznych z domów.
- •Do lekomatów można oddawać m.in. igły, strzykawki, wstrzykiwacze insulinowe, sensory do pomiaru glukozy, opatrunki i gaziki.
- •Rozwiązanie ma ułatwić mieszkańcom bezpieczne pozbywanie się odpadów, które często trafiają do zwykłych koszy lub kanalizacji mimo obowiązujących przepisów.
- •Projekt odpowiada na rosnący problem odpadów medycznych powstających w domach wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rozwojem opieki domowej.
- •EMKA S.A. zapowiada rozwój sieci lekomatów, ale na razie nie ujawniono liczby kolejnych urządzeń ani lokalizacji następnych gmin.
W Redzikowie i Miastkowie uruchomiono pierwsze w Polsce lekomaty, czyli całodobowe punkty zbiórki odpadów medycznych z domów.
W gminach Redzikowo i Miastkowo 2 czerwca 2026 roku uruchomiono pierwsze w Polsce lekomaty. To całodobowe punkty zbiórki, do których mieszkańcy mogą oddawać przeterminowane leki oraz wybrane odpady medyczne z gospodarstw domowych.
Urządzenia przyjmują między innymi zużyte igły, strzykawki, wstrzykiwacze insulinowe, sensory do pomiaru glukozy, a także zużyte opatrunki i gaziki. W Redzikowie pierwszy lekomat ustawiono przy Zespole Szkół, obok działającego już olejomatu. W Miastkowie projekt zrealizowano we współpracy z Zakładem Gospodarki Odpadami.
Największą zaletą nowego rozwiązania jest dostępność przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu. Mieszkańcy nie muszą więc dostosowywać się do godzin pracy aptek ani punktów zbiórki. Jak podkreśla Małgorzata Rdest, inicjatorka projektu, coraz więcej procedur medycznych wykonuje się dziś w domach pacjentów, co oznacza wzrost ilości odpadów powstających poza systemem ochrony zdrowia. Jej zdaniem potrzebne są rozwiązania wygodne dla mieszkańców i jednocześnie bezpieczne dla otoczenia.
Problem, na który odpowiadają lekomaty, nie jest nowy. Przeterminowane leki nadal trafiają do zwykłych koszy lub do kanalizacji, mimo że przepisy tego zabraniają. Dotyczy to także igieł i strzykawek, które w odpadach komunalnych mogą stanowić zagrożenie dla osób zajmujących się ich odbiorem i segregacją. W polskich domach takich odpadów przybywa wraz ze starzeniem się społeczeństwa, rozwojem opieki domowej i rosnącą liczbą osób przewlekle chorych.
Za projektem stoi firma EMKA S.A., działająca w branży unieszkodliwiania odpadów medycznych od 1992 roku. Spółka zapowiada, że uruchomione w Redzikowie i Miastkowie urządzenia są początkiem szerszego przedsięwzięcia. Na razie nie podano jednak konkretnej liczby kolejnych lekomatów ani listy następnych gmin, w których mają stanąć.
W praktyce lekomaty mają wypełnić lukę w systemie zbiórki odpadów medycznych z domów. Jeśli projekt się upowszechni, może ułatwić samorządom organizację odbioru takich odpadów i ograniczyć ich trafianie do odpadów zmieszanych.
Jak działają lekomaty
Na podstawie treści artykułu i źródeł uzupełniających.
Słownik pojęć
- Lekomat
- Całodobowy automat/punkt zbiórki służący do oddawania przeterminowanych leków i wybranych odpadów medycznych z gospodarstw domowych.
- Odpady medyczne
- Odpady związane z leczeniem, np. igły, strzykawki, opatrunki czy inne materiały jednorazowe używane w domu.
- Odpady zmieszane
- Frakcja odpadów komunalnych, do której nie powinny trafiać leki ani odpady medyczne.
- Wstrzykiwacz insulinowy
- Urządzenie wykorzystywane do podawania insuliny, stosowane m.in. przez osoby chorujące na cukrzycę.
- Sensor do pomiaru glukozy
- Element systemu monitorowania poziomu cukru we krwi, używany w domowej kontroli glikemii.
- Utylizacja
- Bezpieczne i zgodne z przepisami unieszkodliwianie odpadów.
