Najważniejsze
- •Pacjenci onkologiczni w trakcie leczenia i w okresie obserwacji po terapii mają zostać wyłączeni z limitów finansowania badań obrazowych.
- •Zmiana ma objąć m.in. tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, gastroskopię i kolonoskopię, czyli badania kluczowe dla monitorowania leczenia i wykrywania nawrotów.
- •Nowe zasady mają umożliwić wykonywanie badań bliżej miejsca zamieszkania pacjenta i skrócić czas oczekiwania na diagnostykę.
- •Do czasu pełnego wdrożenia resort i NFZ rekomendują rozwiązanie oparte na e-skierowaniu, karcie e-DiLO oraz odpowiednim oznaczaniu świadczeń w systemie.
- •Decyzja jest odpowiedzią na problemy wywołane stawką degresywną NFZ, która wcześniej obniżała finansowanie badań ponad limit kontraktu.
Ministerstwo Zdrowia wyłączy pacjentów onkologicznych z limitów na badania obrazowe od II kwartału 2026 roku.
Ministerstwo Zdrowia wyłączy pacjentów onkologicznych z limitów na badania obrazowe. Zmiana ma obowiązywać od II kwartału 2026 roku i obejmie zarówno osoby w trakcie leczenia, jak i pacjentów pozostających po terapii pod obserwacją onkologiczną.
Resort przychylił się w ten sposób do rekomendacji zespołu ds. diagnostyki obrazowej działającego w Ministerstwie Zdrowia. Nowe zasady mają dotyczyć badań wykonywanych w monitorowaniu leczenia i w okresie follow-up. W praktyce oznacza to, że lekarz prowadzący będzie mógł kierować pacjenta na badania zgodnie z potrzebami klinicznymi, bez ograniczeń finansowych wynikających z limitów. Wyłączenie z limitów oznacza, że świadczenia te nie będą obciążane mechanizmem, który wcześniej ograniczał opłacalność ich wykonywania przez placówki.
Zmiana obejmie przede wszystkim tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, gastroskopię i kolonoskopię. To badania, które są kluczowe w ocenie skuteczności leczenia, wykrywaniu nawrotów choroby i kontroli ewentualnych działań niepożądanych terapii. Ministerstwo wskazało też, że nowe rozwiązanie ma pozwolić na wykonywanie badań bliżej miejsca zamieszkania pacjenta, także w ośrodkach, w których nie był on pierwotnie leczony.
Decyzja jest odpowiedzią na skutki wprowadzenia przez NFZ stawki degresywnej dla badań kosztochłonnych. Wcześniejsze zasady obniżyły finansowanie świadczeń wykonanych ponad limit kontraktu do 60 proc. w przypadku gastroskopii i kolonoskopii oraz do 50 proc. w przypadku rezonansu i tomografii. Choć część grup była od tego rozwiązania wyłączona, pacjenci onkologiczni po zakończeniu leczenia nadal mogli napotykać bariery w dostępie do diagnostyki. Zastrzeżenia zgłaszały też organizacje pacjenckie i eksperci.
Resort podał, że do czasu wdrożenia docelowych rozwiązań, wykorzystujących kartę e-DiLO oraz dostosowane e-skierowanie, świadczeniodawcy mają stosować rozwiązanie rekomendowane przez NFZ. Skierowanie na badanie związane z monitorowaniem leczenia ma zawierać jednoznaczną informację o celu badania, a placówka realizująca świadczenie będzie raportować je do systemu NFZ z odpowiednim znacznikiem.
W praktyce nowe przepisy mają skrócić czas oczekiwania na diagnostykę u pacjentów onkologicznych i uporządkować rozliczanie badań monitorujących. Skuteczność zmian będzie jednak zależeć od tempa wdrożenia nowych narzędzi i od tego, jak placówki poradzą sobie z nowymi zasadami sprawozdawczości.
Jak mają działać nowe zasady rozliczania badań onkologicznych
Na podstawie informacji Ministerstwa Zdrowia i rekomendacji opisanych w artykule.
Zakres zmian w finansowaniu badań dla pacjentów onkologicznych
| Badanie | Dotychczasowe finansowanie ponad limit | Nowe zasady |
|---|---|---|
| Gastroskopia | 60% | wyłączenie z degresji / pełne finansowanie |
| Kolonoskopia | 60% | wyłączenie z degresji / pełne finansowanie |
| Rezonans magnetyczny | 50% | wyłączenie z degresji / pełne finansowanie |
| Tomografia komputerowa | 50% | wyłączenie z degresji / pełne finansowanie |
Na podstawie informacji Ministerstwa Zdrowia i doniesień RMF24 z 2.06.2026 r.
Słownik pojęć
- follow-up
- okres kontrolnych wizyt i badań po zakończeniu leczenia, służący wykrywaniu nawrotu choroby i ocenie stanu pacjenta.
- karta DiLO
- karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego; narzędzie organizujące szybką ścieżkę diagnostyki i leczenia podejrzenia nowotworu.
- e-skierowanie
- elektroniczne skierowanie na badanie lub do specjalisty, funkcjonujące w systemie ochrony zdrowia.
- e-DiLO
- elektroniczna wersja karty DiLO, wykorzystywana w docelowych rozwiązaniach informatycznych.
- stawkа degresywna
- model finansowania, w którym świadczenia wykonane ponad określony limit są opłacane według niższej stawki.
- diagnostyka obrazowa
- badania medyczne pozwalające ocenić wnętrze ciała, np. tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny.
- monitorowanie leczenia
- regularna kontrola efektów terapii i działań niepożądanych w trakcie leczenia lub po nim.
