Najważniejsze
- •Wieczorny chronotyp wiązał się w badaniu z wyższym poziomem lęku i większą samotnością, szczególnie odczuwaną nocą.
- •W analizie udział wzięło 442 uczestników, a związek między późnym rytmem snu a lękiem w dużej mierze tłumaczyła nocna samotność.
- •Badanie sugeruje, że problemy osób zasypiających późno mogą wynikać nie tylko z rozregulowania snu, lecz także z niedopasowania społecznego do rytmu dnia.
- •Autorzy podkreślają, że to badanie obserwacyjne — pokazuje związek, ale nie dowodzi przyczynowości ani nie wskazuje jeszcze sprawdzonych interwencji.
- •Potencjalnym kierunkiem dalszych prac jest sprawdzenie, czy ograniczenie samotności nocnej może zmniejszać lęk u osób z wieczornym chronotypem.
Osoby z wieczornym chronotypem częściej zgłaszają samotność i lęk — wynika z badania przedstawionego 17 czerwca w Baltimore podczas konferencji SLEEP 2026.
Badanie zaprezentowane 17 czerwca 2026 roku podczas konferencji SLEEP 2026 w Baltimore wykazało, że osoby z wieczornym chronotypem częściej deklarują wyższy poziom samotności i lęku. Autor pracy, Alec Harlow z Brigham Young University, przedstawił wyniki wskazujące na szczególną rolę samotności odczuwanej w nocy.
W badaniu wzięło udział 442 uczestników zrekrutowanych za pośrednictwem internetowej platformy badawczej Prolific. Uczestnicy wypełniali kwestionariusze oceniające chronotyp, nocną samotność i lęk. Naukowcy wykorzystali Morningness-Eveningness Questionnaire, Nocturnal Loneliness Scale oraz narzędzie mierzące objawy lęku. Analiza wykazała, że osoby preferujące późniejsze godziny snu zgłaszały wyższy lęk, a związek ten w dużej mierze tłumaczyła właśnie nocna samotność.
Wyniki sugerują, że wieczorny chronotyp nie wiąże się wyłącznie z rozregulowanym rytmem snu i czuwania, ale także z doświadczeniami społecznymi. Harlow zwrócił uwagę, że osoby zasypiające i budzące się później mogą częściej odczuwać niedopasowanie do standardowych godzin funkcjonowania społecznego. To z kolei może sprzyjać izolacji, także wtedy, gdy otoczenie jest już uśpione, a kontakty społeczne stają się ograniczone.
Chronotyp oznacza naturalną preferencję człowieka do określonej pory zasypiania i budzenia się. W praktyce osoby z chronotypem wieczornym częściej funkcjonują w rytmie, który nie pokrywa się z typowym planem dnia szkoły, pracy czy życia rodzinnego. Wcześniejsze badania sugerowały, że rytm dobowy może mieć związek ze zdrowiem psychicznym, ale nowe wyniki przesuwają uwagę na samotność nocną jako potencjalny mechanizm tego powiązania.
Autorzy badania podkreślają jednak ograniczenia pracy. Uczestnicy zgłaszali swoje odpowiedzi w ankietach, a sam dobór ochotników może wpływać na reprezentatywność wyników. Praca pokazuje więc związek, ale nie wyjaśnia jeszcze długoterminowych skutków ani nie wskazuje sprawdzonych interwencji.
W praktyce wyniki mogą pomóc badaczom i klinicystom lepiej rozumieć problemy osób, które na stałe funkcjonują późno wieczorem. Kolejne badania mają sprawdzić, czy ograniczenie nocnej samotności może zmniejszać lęk u osób z wieczornym chronotypem.
Najważniejsze elementy badania o późnym chronotypie i lęku
| Element | Opis |
|---|---|
| Liczba uczestników | 442 osób |
| Miejsce prezentacji | Konferencja SLEEP 2026, Baltimore |
| Data prezentacji | 17 czerwca 2026 |
| Narzędzie oceny chronotypu | Morningness-Eveningness Questionnaire |
| Narzędzie oceny samotności nocnej | Nocturnal Loneliness Scale |
| Badany wynik psychologiczny | Objawy lęku |
| Główne wyjaśnienie związku | Nocna samotność jako mediator |
Na podstawie treści artykułu i informacji z materiałów konferencyjnych SLEEP 2026.
Jak późny chronotyp może wiązać się z lękiem?
Na podstawie badania prezentowanego na SLEEP 2026 w Baltimore.
Słownik pojęć
- Chronotyp
- Naturalna preferencja organizmu do określonych pór zasypiania i budzenia się; wyróżnia się m.in. chronotyp poranny i wieczorny.
- Chronotyp wieczorny
- Typ, w którym osoba czuje się najlepiej i najaktywniej później w ciągu dnia oraz ma skłonność do późniejszego zasypiania i wstawania.
- Nocna samotność
- Poczucie osamotnienia odczuwane w porze nocnej, gdy aktywność społeczna otoczenia jest ograniczona.
- Mediator
- Czynnik pośredniczący, który pomaga wyjaśnić związek między dwiema zmiennymi.
- Kwestionariusz Morningness-Eveningness
- Narzędzie do oceny preferencji związanych z porą snu i aktywności w ciągu doby.
- Nocturnal Loneliness Scale
- Skala służąca do pomiaru samotności odczuwanej w nocy.
- Badanie obserwacyjne
- Rodzaj badania, w którym naukowcy analizują związek między zjawiskami bez ingerowania w zachowanie uczestników.
