Najważniejsze
- •Regularna aktywność fizyczna poprawia zdrowie serca i parametry kardiometaboliczne u osób z nadwagą i otyłością nawet wtedy, gdy masa ciała nie spada.
- •Ruch wspiera leczenie otyłości obok diety, leków i operacji bariatrycznej, a nie tylko jako sposób na odchudzanie.
- •Znacząca utrata masy ciała wyłącznie dzięki ćwiczeniom zwykle wymaga 225–420 minut aktywności tygodniowo, a klinicznie istotny efekt osiąga mniej niż 15% osób.
- •AHA zaleca dorosłym co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo, a do utrzymania redukcji masy ciała często potrzeba 200–300 minut.
- •W rozmowie z pacjentem warto stosować model 5A: assess, advise, agree, assist, arrange, najlepiej w ramach pracy zespołowej.
American Heart Association 1 czerwca 2026 roku opublikowała wytyczne, według których regularna aktywność fizyczna chroni serce także wtedy, gdy nie prowadzi do spadku masy ciała.
American Heart Association opublikowała 1 czerwca 2026 roku nowe stanowisko naukowe, które wskazuje, że regularna aktywność fizyczna poprawia zdrowie serca u osób z nadwagą i otyłością niezależnie od utraty wagi. Dokument ukazał się w czasopiśmie „Circulation” i ma podkreślać, że ruch powinien być stałym elementem leczenia otyłości.
Wytyczne wymieniają kilka kluczowych korzyści. Ćwiczenia poprawiają ciśnienie krwi, wrażliwość na insulinę, poziom cholesterolu oraz wydolność układu sercowo-oddechowego. Autorzy stanowiska zaznaczają, że aktywność fizyczna wspiera leczenie otyłości zarówno wtedy, gdy pacjent stosuje dietę, jak i wtedy, gdy korzysta z farmakoterapii lub leczenia chirurgicznego. Ruch ma więc działać nie tylko jako środek wspierający odchudzanie, ale też jako samodzielny sposób na poprawę parametrów kardiometabolicznych.
Dokument przytacza także konkretne liczby dotyczące skuteczności ćwiczeń. Aby uzyskać znaczącą utratę masy ciała wyłącznie dzięki aktywności fizycznej, trzeba ćwiczyć od 225 do 420 minut tygodniowo. Mimo to mniej niż 15 procent osób osiąga klinicznie istotny spadek wagi tylko dzięki ruchowi. American Heart Association przypomina jednocześnie swoje podstawowe zalecenie dla dorosłych: co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo. W przypadku utrzymania już osiągniętej redukcji masy ciała potrzeba zwykle 200–300 minut aktywności tygodniowo.
W stanowisku opisano też model 5A, który ma pomagać lekarzom i innym pracownikom ochrony zdrowia w rozmowie z pacjentem. Obejmuje on etapy: Assess, Advise, Agree, Assist i Arrange, czyli ocenę, poradę, uzgodnienie celu, wsparcie i zaplanowanie kontroli. Organizacja wskazuje również, że leczenie otyłości powinno być prowadzone zespołowo i może obejmować nie tylko lekarzy, ale też fizjoterapeutów, dietetyków i inne osoby wspierające zmianę stylu życia.
Nowe wytyczne pojawiają się w sytuacji, gdy otyłość dotyczy już 42 procent dorosłych w USA. To jedna z głównych przyczyn rosnącego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych w tym kraju. American Heart Association sugeruje, że aktywność fizyczna powinna być traktowana nie jako dodatek do leczenia, lecz jako jego stały element.
W praktyce oznacza to większy nacisk na łączenie ruchu z dietą, lekami i opieką specjalistyczną. W centrum ma znaleźć się nie tylko redukcja masy ciała, ale też poprawa parametrów metabolicznych i sercowych, nawet jeśli wskazanie na wadze zmienia się powoli.
Jak aktywność fizyczna pomaga w leczeniu otyłości
Opracowanie własne na podstawie modelu 5A opisanego w stanowisku AHA z 2026 r.
Kluczowe liczby z nowego stanowiska AHA
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Aktywność potrzebna do znaczącej utraty masy ciała wyłącznie ruchem | 225–420 minut tygodniowo | Tak duża objętość ćwiczeń jest zwykle konieczna, by sam ruch wyraźnie obniżył masę ciała |
| Odsetek osób uzyskujących klinicznie istotny spadek wagi tylko dzięki ćwiczeniom | <15% | Sama aktywność fizyczna rzadko daje duży efekt odchudzający |
| Zalecenie AHA dla dorosłych | ≥150 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo | Minimalny poziom ruchu dla ogólnej korzyści zdrowotnej |
| Aktywność potrzebna do utrzymania redukcji masy ciała | 200–300 minut tygodniowo | Większa objętość ruchu pomaga podtrzymać efekt odchudzania |
| Częstość otyłości wśród dorosłych w USA | 42% | Skala problemu uzasadniająca nacisk na leczenie złożone |
Na podstawie stanowiska American Heart Association opublikowanego 1 czerwca 2026 r. oraz materiałów źródłowych do artykułu.
Słownik pojęć
- nadwaga
- Stan, w którym masa ciała przekracza zakres uznawany za prawidłowy, ale nie spełnia jeszcze kryteriów otyłości.
- otyłość
- Choroba przewlekła związana z nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej i zwiększonym ryzykiem powikłań metabolicznych oraz sercowo-naczyniowych.
- parametry kardiometaboliczne
- Wskaźniki związane z ryzykiem chorób serca i metabolizmem, m.in. ciśnienie tętnicze, lipidogram i gospodarka węglowodanowa.
- wrażliwość na insulinę
- Zdolność organizmu do prawidłowej reakcji na insulinę; jej spadek sprzyja insulinooporności i cukrzycy typu 2.
- aktywność aerobowa
- Ćwiczenia zwiększające pracę serca i oddechu, np. szybki marsz, jazda na rowerze czy pływanie.
- fizjoterapia
- Dział medycyny wykorzystujący ruch i metody fizykalne do poprawy sprawności, wydolności i funkcji organizmu.
- model 5A
- Schemat rozmowy klinicznej: assess, advise, agree, assist, arrange; pomaga planować zmianę zachowań zdrowotnych.
