Najważniejsze
- •Badanie OPTIMA sugeruje, że u części chorych w wieku 40+ z wczesnym hormonowrażliwym rakiem piersi niski wynik testu Prosigna może pozwolić bezpiecznie pominąć chemioterapię.
- •W grupie z niskim wynikiem testu 5-letnie przeżycie bez nawrotu było bardzo podobne: ok. 93,6–93,7 proc. bez chemioterapii i 94,8–94,9 proc. z chemioterapią.
- •Prosigna to test genomiczny oceniający aktywność 50 genów; nie służy do wykrywania raka, lecz do oceny ryzyka nawrotu i wsparcia doboru leczenia po rozpoznaniu.
- •Wyniki nie dotyczą wszystkich pacjentów z rakiem piersi — ostrożność dotyczy zwłaszcza osób poniżej 40. roku życia, mężczyzn i innych podtypów nowotworu.
- •Znaczenie kliniczne badania będzie zależeć od pełnej publikacji, niezależnej oceny danych oraz kwestii refundacji i wdrożenia testu w praktyce.
UCL poinformował przed prezentacją wyników na konferencji ASCO w Chicago, że test genomowy Prosigna może pomóc części pacjentów w wieku 40 lat i starszych z wczesnym hormonowrażliwym rakiem piersi bezpiecznie uniknąć chemioterapii.
University College London poinformował przed sobotnią prezentacją na konferencji ASCO w Chicago, że test genomowy Prosigna może pomóc części pacjentów w wieku 40 lat i starszych z wczesnym hormonowrażliwym rakiem piersi bezpiecznie uniknąć chemioterapii. Z danych z międzynarodowego badania OPTIMA wynika, że u chorych z niskim wynikiem testu 5-letnie przeżycie bez nawrotu raka było bardzo zbliżone niezależnie od tego, czy otrzymali chemioterapię.
Badanie objęło 4429 uczestników z Wielkiej Brytanii, Norwegii, Szwecji, Australii, Nowej Zelandii i Tajlandii. Prosigna analizuje aktywność 50 genów związanych z rakiem piersi i oblicza ryzyko nawrotu choroby. Niski wynik testu uzyskało 68 proc. uczestników. W tej grupie odsetek pacjentów żyjących bez nawrotu po pięciu latach wyniósł około 93,6–93,7 proc. bez chemioterapii oraz 94,8–94,9 proc. z chemioterapią. Różnica wynosiła około 1,2 punktu procentowego.
UCL podał, że badanie dotyczyło pacjentów z hormonowrażliwym wczesnym rakiem piersi. Inne źródła opisujące wyniki doprecyzowują, że chodziło najpewniej o nowotwory ER-dodatnie i HER2-ujemne. Była to również grupa o wyższym ryzyku klinicznym, w większości z zajęciem węzłów chłonnych. Główny badacz, prof. Rob Stein z UCL Cancer Institute, powiedział, że wyniki są krokiem w stronę bardziej spersonalizowanego leczenia. Pokazują też, że decyzje terapeutyczne można w większym stopniu opierać na biologii guza, a nie tylko na klasycznych cechach klinicznych.
Badacze zaznaczyli, że przedstawione dane nie dotyczą wszystkich chorych na raka piersi. Nie wiadomo też, na ile można je uogólnić na osoby poniżej 40. roku życia, mężczyzn oraz inne podtypy nowotworu. Z dostępnych materiałów wynika również, że wyniki mają zostać zaprezentowane na ASCO 2026, ale nie jest jasne, czy pełne dane ukazały się już w recenzowanym czasopiśmie.
Wynik wpisuje się w szerszy trend deeskalacji leczenia w onkologii, czyli ograniczania chemioterapii tam, gdzie dodatkowa korzyść wydaje się niewielka. Prosigna nie służy do wykrywania raka, lecz do doboru leczenia po rozpoznaniu choroby.
W praktyce wyniki OPTIMA mogą wpłynąć na decyzje terapeutyczne i przyszłe wytyczne dla części pacjentów z wczesnym hormonowrażliwym rakiem piersi. Do oceny skali tej zmiany potrzebne będą jednak pełna publikacja, niezależna analiza danych oraz odpowiedzi na pytania dotyczące refundacji i wdrożenia testu.
Najważniejsze dane z badania OPTIMA opisane w artykule
| Parametr | Wynik |
|---|---|
| Liczba uczestników badania | 4429 |
| Kraje uczestniczące | Wielka Brytania, Norwegia, Szwecja, Australia, Nowa Zelandia, Tajlandia |
| Odsetek z niskim wynikiem Prosigna | 68% |
| 5-letnie przeżycie bez nawrotu przy samej hormonoterapii | ok. 93,6–93,7% |
| 5-letnie przeżycie bez nawrotu przy chemioterapii + hormonoterapii | ok. 94,8–94,9% |
| Różnica między grupami | ok. 1,2 punktu procentowego |
| Liczba genów analizowanych przez test Prosigna | 50 |
Źródło: dane z treści artykułu i materiałów opisujących badanie OPTIMA.
Testy wielogenowe w raku piersi: klucz do precyzyjnego leczenia i ograniczenia chemioterapii
Jak test Prosigna wpływa na decyzję o chemioterapii w badaniu OPTIMA
Na podstawie opisu badania OPTIMA w artykule.
Słownik pojęć
- Hormonowrażliwy rak piersi
- Nowotwór piersi, którego wzrost jest zależny od hormonów, najczęściej estrogenów i/lub progesteronu.
- ER-dodatni
- Typ raka piersi, w którym komórki nowotworu mają receptory estrogenowe i mogą odpowiadać na leczenie hormonalne.
- HER2-ujemny
- Nowotwór piersi bez nadmiernej ekspresji receptora HER2; ten podtyp zwykle leczy się inaczej niż HER2-dodatni.
- Chemioterapia
- Leczenie lekami przeciwnowotworowymi działającymi na szybko dzielące się komórki.
- Hormonoterapia
- Leczenie ograniczające wpływ hormonów na komórki nowotworowe, stosowane m.in. w hormonowrażliwym raku piersi.
- Test genomiczny
- Badanie analizujące aktywność wybranych genów w tkance guza, aby ocenić rokowanie lub dobrać leczenie.
- Deeskalacja leczenia
- Strategia zmniejszania intensywności terapii wtedy, gdy dodatkowa korzyść z bardziej agresywnego leczenia jest niewielka.
