Siatka płac zamiast stawek godzinowych. Resort zdrowia chce zmienić zasady wynagradzania lekarzy

Ministerstwo Zdrowia zaproponowało wprowadzenie siatki płac dla lekarzy zatrudnionych w systemie ochrony zdrowia w Polsce zamiast sztywnych stawek godzinowych. Propozycje ogłoszono 14 i 15 lipca 2026 r. i od razu wywołały szeroką dyskusję w środowisku medycznym oraz w debacie publicznej.

W centrum sporu znalazła się maksymalna stawka godzinowa dla lekarzy pracujących na kontraktach. Resort przyjmuje poziom 240 zł brutto za godzinę jako punkt odniesienia przy rozliczaniu pracy odpowiadającej etatowi. Jednocześnie eksperci zwracają uwagę, że taki limit nie uwzględnia różnic między specjalizacjami, miejscem pracy, doświadczeniem ani zakresem odpowiedzialności. Z tego powodu część środowiska wskazuje, że lepszym rozwiązaniem byłaby odgórnie ustalana siatka płac z widełkami zależnymi od stanowiska i warunków pracy.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że pierwsze efekty reform mają być widoczne do końca września 2026 r. Oznacza to, że resort zdrowia musi szybko przygotować projekty zmian ustawowych i wykonawczych. W praktyce wyznacza to napięty harmonogram, bo każda propozycja musi przejść przez proces legislacyjny, a jednocześnie ma odpowiadać na presję społeczną i polityczną związaną z kosztami funkcjonowania szpitali.

Dyskusję o ograniczeniu zarobków lekarzy wzmacnia także nastawienie opinii publicznej. Według sondażu 56,3 proc. Polaków popiera ograniczenie wynagrodzeń lekarzy, a 21,1 proc. odpowiada „raczej tak”. Przeciwników jest mniej: 12,8 proc. badanych wskazało odpowiedź „raczej nie”, a 6 proc. — „zdecydowanie nie”. Poparcie dla zmian widać we wszystkich głównych grupach politycznych i społecznych.

Problem wynagrodzeń w polskiej ochronie zdrowia narastał od lat. Krytykę wywoływały szczególnie przypadki tzw. lekarzy walizkowych oraz umowy zawierane przez publiczne placówki na warunkach uznawanych za nieadekwatne do realiów rynkowych. Jak wskazują eksperci, kłopot dotyczy nie tylko wysokości pensji, lecz także braku przejrzystości i skutecznej kontroli nad sposobem wydawania publicznych pieniędzy.

W praktyce resort chce uporządkować zasady płacowe i zmniejszyć przestrzeń dla bardzo wysokich kontraktów finansowanych ze środków publicznych. Jeśli ministerstwo przedstawi konkretne projekty w najbliższych tygodniach, lekarze i szpitale mogą stanąć przed nowymi zasadami rozliczania pracy, a pacjenci — pośrednio — przed zmianą organizacji świadczeń i zatrudnienia w placówkach.