Najważniejsze
- •Komisja sejmowa odrzuciła petycję o ustanowienie odznaki „Zasłużony dla Zdrowia Publicznego” dla osób realizujących szczepienia zalecane.
- •Ministerstwo Zdrowia uznało szczepienia za bardzo ważne dla ochrony zdrowia, ale podkreśliło, że pozostają one indywidualnym wyborem i nie powinny być podstawą do odznaczeń.
- •Eksperci sejmowi wskazali, że podobne wyróżnienie już istnieje — odznaka „Za zasługi dla ochrony zdrowia” przyznawana przez ministra zdrowia.
- •W debacie podkreślono, że szczepienia zalecane obejmują m.in. ochronę przed grypą, pneumokokami, krztuścem i kleszczowym zapaleniem mózgu.
- •Po decyzji komisji sprawa nie będzie procedowana w tej formie, a ewentualne wsparcie szczepień wymagałoby innego rozwiązania prawnego lub promocyjnego.
Sejmowa komisja odrzuciła pomysł odznaczania osób za szczepienia zalecane i uznała, że decyzje dotyczące szczepień pozostają indywidualnym wyborem zdrowotnym.
Sejmowa Komisja do Spraw Petycji 10 czerwca 2026 roku odrzuciła propozycję ustanowienia honorowego wyróżnienia „Zasłużony dla Zdrowia Publicznego” dla osób, które realizują szczepienia zalecane. Komisja uznała, że decyzje dotyczące szczepień pozostają indywidualnym wyborem zdrowotnym i nie powinny być podstawą do przyznawania odznaczeń.
Pomysł trafił do komisji w formie petycji. Autor postulował, by wyróżnienie otrzymywały osoby systematycznie korzystające ze szczepień zalecanych, między innymi przeciw grypie, pneumokokom, krztuścowi i kleszczowemu zapaleniu mózgu. W uzasadnieniu wskazywał, że takie rozwiązanie mogłoby zachęcać do profilaktyki, zwiększać prestiż postaw prozdrowotnych i przynosić oszczędności dla systemu ochrony zdrowia.
Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu oceniło jednak, że tworzenie nowego wyróżnienia nie ma uzasadnienia. Eksperci wskazali, że już dziś istnieje odznaka honorowa „Za zasługi dla ochrony zdrowia”, którą minister zdrowia może przyznawać osobom zasłużonym dla profilaktyki, promocji zdrowia i ochrony zdrowia ludności. Zwrócili też uwagę, że ustanowienie odrębnej odznaki ustawą byłoby niespójne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi odznak honorowych.
Stanowisko Ministerstwa Zdrowia przedstawiła dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego, Anna Baumann-Popczyk. Podkreśliła, że szczepienia są najskuteczniejszym narzędziem zwalczania chorób zakaźnych i zasługują na uznanie. Dodała jednak, że wybór szczepień zalecanych pozostaje decyzją indywidualną i nie powinien być traktowany inaczej niż inne wybory zdrowotne.
Debata wpisuje się w szerszą dyskusję o roli szczepień w ochronie zdrowia publicznego. W Polsce obowiązuje program szczepień ochronnych, który obejmuje zarówno szczepienia obowiązkowe, jak i zalecane dla dzieci oraz dorosłych. Szczepienia ograniczają ryzyko zachorowań, powikłań i rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, dlatego ich promocja pozostaje jednym z narzędzi polityki zdrowotnej.
Po decyzji komisji sprawa nie będzie dalej procedowana w tej formie. Jeśli temat wróci, będzie wymagał nowego rozwiązania prawnego albo innej formy zachęcania do szczepień, już bez propozycji osobnego honorowego wyróżnienia.
Słownik pojęć
- szczepienia zalecane
- Szczepienia, które nie są obowiązkowe, ale są rekomendowane określonym grupom wiekowym lub pacjentom ze względu na korzyści zdrowotne.
- Program Szczepień Ochronnych (PSO)
- Coroczny wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych w Polsce, publikowany przez Głównego Inspektora Sanitarnego.
- odznaka honorowa
- Oficjalne wyróżnienie nadawane za szczególne zasługi w danej dziedzinie, zgodnie z określonymi przepisami.
- profilaktyka
- Działania mające na celu zapobieganie chorobom lub ich wcześniejsze wykrywanie.
- odporność zbiorowiskowa
- Efekt ochronny powstający wtedy, gdy zaszczepiona jest wystarczająco duża część populacji, co utrudnia szerzenie się chorób zakaźnych.
- kleszczowe zapalenie mózgu
- Wirusowa choroba przenoszona przez kleszcze, której można częściowo zapobiegać szczepieniami.
