Najważniejsze
- •Na Dolnym Śląsku wyraźnie rośnie liczba zachorowań na choroby odkleszczowe, zwłaszcza boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).
- •W 2025 roku zgłoszono ponad 8,5 tys. przypadków boreliozy, czyli znacznie więcej niż w 2024 roku, gdy było ich niespełna 6,5 tys.
- •Z powodu KZM w 2025 roku hospitalizowano blisko 50 osób, a zainteresowanie szczepieniami ochronnymi rośnie.
- •KZM i borelioza to dwie różne choroby: KZM jest wirusowe i może przenieść się niemal od razu po ukłuciu, a borelioza jest bakteryjna i zwykle wymaga dłuższego żerowania kleszcza.
- •Największe ryzyko ukłucia kleszcza przypada na miesiące letnie, dlatego profilaktyka i szybkie usunięcie pasożyta pozostają kluczowe.
Na Dolnym Śląsku w 2025 roku hospitalizowano blisko 50 osób z kleszczowym zapaleniem mózgu, a zgłoszono ponad 8,5 tys. przypadków boreliozy.
Dolny Śląsk: skala zachorowań i szczepień związanych z chorobami odkleszczowymi
| Wskaźnik | 2024 | 2025 / początek 2026 |
|---|---|---|
| Borelioza – liczba przypadków | ~6,5 tys. | ponad 8,5 tys. |
| Kleszczowe zapalenie mózgu – hospitalizacje | brak danych w tekście | blisko 50 osób |
| Szczepienia przeciw KZM w aptekach | brak danych w tekście | ok. 300 osób w 2025 r.; blisko 800 od początku 2026 r. |
| Liczba aptek oferujących szczepienie | brak danych w tekście | ponad 160 |
Na podstawie danych przytoczonych w artykule i informacji z lokalnych mediów.
Na Dolnym Śląsku w 2025 roku hospitalizowano blisko 50 osób z kleszczowym zapaleniem mózgu, a lekarze zgłosili ponad 8,5 tys. przypadków boreliozy. To wyraźny wzrost wobec 2024 roku, gdy boreliozę rozpoznano u niespełna 6,5 tys. pacjentów.
Z danych przytoczonych przez lokalne media wynika, że rośnie też liczba osób, które decydują się na ochronę przed KZM. W 2025 roku w regionie zaszczepiło się około 300 osób, a od początku 2026 roku liczba ta wzrosła do blisko 800 mieszkańców Dolnego Śląska. Szczepienia można wykonać w ponad 160 aptekach na terenie województwa.
Dwie różne choroby odkleszczowe
Kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza to dwie różne choroby, choć obie zaczynają się od ukłucia kleszcza. KZM ma podłoże wirusowe i może przebiegać dwufazowo. Najpierw pojawiają się objawy grypopodobne, takie jak gorączka, ból głowy, bóle mięśni i osłabienie. U części chorych infekcja przechodzi później do ośrodkowego układu nerwowego. Boreliozę wywołują bakterie z rodzaju Borrelia, a jej typowym objawem jest rumień wędrujący. Pojawia się on u około 60–80 proc. zakażonych.
Największe ryzyko latem
Największa aktywność kleszczy w Polsce przypada na okres od czerwca do sierpnia, gdy wiele osób spędza czas na świeżym powietrzu. Pasożyty można spotkać nie tylko w lasach, ale także w parkach, ogrodach, na łąkach i terenach rekreacyjnych. Ukłucie jest zwykle bezbolesne, dlatego kleszcza można zauważyć dopiero po pewnym czasie.
W przypadku boreliozy szybkie usunięcie kleszcza zmniejsza ryzyko zakażenia, bo bakterie zwykle potrzebują ponad 24 godzin, by przedostać się do organizmu człowieka. Przy KZM sytuacja wygląda inaczej, ponieważ wirus może dostać się do organizmu niemal od razu po ukłuciu. Dlatego znaczenie ma nie tylko szybkie usunięcie pasożyta, ale też profilaktyka przed wyjściem w teren.
W praktyce dane z Dolnego Śląska pokazują, że choroby odkleszczowe pozostają realnym problemem zdrowia publicznego. Jeśli trend utrzyma się w kolejnych miesiącach, sezon letni ponownie przyniesie wzrost liczby zachorowań i szczepień przeciw KZM.
Jakie są wczesne objawy boreliozy?
Jak odróżnić KZM od boreliozy?
Na podstawie treści artykułu oraz danych medycznych przytoczonych w materiałach źródłowych.
Słownik pojęć
- Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM)
- Wirusowa choroba odkleszczowa, która może prowadzić do zapalenia ośrodkowego układu nerwowego.
- Borelioza
- Bakteryjna choroba przenoszona przez kleszcze, wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia.
- Rumień wędrujący
- Typowy dla boreliozy, stopniowo powiększający się czerwony pierścień wokół miejsca ukłucia.
- Ośrodkowy układ nerwowy
- Mózg i rdzeń kręgowy; może zostać zajęty w cięższym przebiegu KZM.
- Profilaktyka poekspozycyjna
- Działania podejmowane po możliwym kontakcie z czynnikiem zakaźnym, by zmniejszyć ryzyko choroby.
- Szczepienie przeciw KZM
- Skuteczna metoda zapobiegania kleszczowemu zapaleniu mózgu, dostępna m.in. w wybranych aptekach.
