Najważniejsze
- •Spersonalizowana szczepionka mRNA (mRNA-4157/V940) firm Moderna i Merck pomyślnie przeszła badanie kliniczne III fazy u pacjentów z czerniakiem.
- •Terapia skojarzona z lekiem Keytruda znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu choroby oraz powstania przerzutów odległych.
- •Preparat jest produkowany indywidualnie dla każdego pacjenta w procesie trwającym około 6 tygodni, bazując na sekwencjonowaniu DNA jego własnego guza.
- •Pozytywne wyniki wywołały gwałtowny wzrost akcji Moderny (o niemal 177%) oraz spółki Merck (o blisko 13%).
- •Sukces otwiera drogę do testowania szczepionki w innych nowotworach, takich jak rak płuca i pęcherza moczowego.
19 sierpnia 2026 roku firmy Moderna i Merck ogłosiły, że ich spersonalizowana szczepionka mRNA, stosowana w skojarzeniu z lekiem Keytruda, pomyślnie przeszła badanie III fazy u pacjentów z czerniakiem.
Zmiana kursu akcji Moderny i Merck po ogłoszeniu wyników badań klinicznych (sierpień 2026 r.)
| Spółka farmaceutyczna | Wzrost kursu akcji (%) | Wartość zamknięcia akcji (USD) |
|---|---|---|
| Moderna | +176,97% | 174,38 USD |
| Merck | +13,00% (ok.) | b.d. |
Dane giełdowe z dnia 19 sierpnia 2026 r. przytoczone w artykule
Wspólny projekt firm farmaceutycznych Moderna i Merck przyniósł pozytywne rezultaty w badaniu klinicznym III fazy. Oceniano w nim skuteczność spersonalizowanej szczepionki przeciwnowotworowej mRNA o nazwie intisimeran (oznaczanej jako mRNA-4157/V940), podawanej w skojarzeniu z immunoterapią Keytruda. W badaniu wzięło udział 1137 pacjentów po operacyjnym usunięciu czerniaka wysokiego ryzyka w stadiach od IIB do IV. Roczne leczenie skojarzone wykazało, że preparat znacząco zmniejsza ryzyko nawrotu choroby oraz powstawania przerzutów odległych. Reakcja rynków finansowych była natychmiastowa. W środę, 19 sierpnia 2026 roku, kurs akcji Moderny wzrósł o 176,97 proc., osiągając poziom 174,38 dolara. W tym samym czasie walory spółki Merck podrożały o blisko 13 proc.
Jak działa spersonalizowana szczepionka mRNA?
Intisimeran to preparat spersonalizowany, wytwarzany indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie sekwencjonowania DNA z wyciętego wcześniej guza nowotworowego. Taka metoda pozwala na wywołanie precyzyjnej odpowiedzi układu odpornościowego przeciwko specyficznym mutacjom nowotworu. Dr Ryan Sullivan z Mass General Brigham Cancer Institute ocenił, że to kamień milowy w onkologii, który może stymulować inwestycje w podobne terapie skierowane przeciwko innym nowotworom. Potencjał tej metody skomentowała również dr Talisia Quallo z Cancer Research UK. Wcześniejsze badanie II fazy, z pięcioletnim okresem obserwacji, wykazało, że ta sama terapia skojarzona zmniejszyła ryzyko nawrotu choroby lub zgonu o 49 proc., a ryzyko przerzutów odległych o 59 proc.
Przyszłość terapii i perspektywy rynkowe
Zaprezentowane wyniki to pierwszy przypadek w historii, kiedy spersonalizowana terapia przeciwnowotworowa oparta na technologii mRNA wykazała skuteczność w ostatniej fazie badań klinicznych. Sukces ten pozwala firmie Moderna na dywersyfikację przychodów po spadku popytu na szczepionki przeciwko COVID-19. Z kolei Merck dąży do zabezpieczenia swojej pozycji rynkowej przed 2028 rokiem – wówczas w USA wygaśnie kluczowy patent na lek Keytruda, który generuje obecnie dla spółki ponad 20 miliardów dolarów rocznie.
Producenci ogłosili wyniki wyłącznie w formie komunikatów prasowych. Pełne i szczegółowe dane nie zostały jeszcze poddane niezależnej recenzji naukowej. Wciąż trwa również badanie wpływu terapii na wskaźnik całkowitego przeżycia pacjentów. Dotychczasowe doniesienia nie określają kosztów leczenia ani nie wyjaśniają logistyki masowej produkcji preparatu. Obecnie wytworzenie szczepionki dla jednego pacjenta zajmuje około sześciu tygodni. W kolejnym etapie firmy planują rozszerzyć badania nad tym preparatem na inne typy nowotworów, w tym raka płuca i pęcherza moczowego.
Proces tworzenia i podawania spersonalizowanej szczepionki mRNA na czerniaka
Opracowano na podstawie danych z opisu badania klinicznego firm Moderna i Merck.
Kto biegnie się zaszczepić? Jest nowy preparat
Słownik pojęć
- Technologia mRNA
- Technologia wykorzystująca matrycowy kwas rybonukleinowy (mRNA) do instruowania komórek organizmu, jak wytworzyć białka wywołujące odpowiedź immunologiczną przeciwko konkretnemu patogenowi lub komórkom nowotworowym.
- Spersonalizowana szczepionka przeciwnowotworowa (intisimeran)
- Indywidualnie projektowany preparat leczniczy wytwarzany na bazie profilu genetycznego guza konkretnego pacjenta, mający na celu pobudzenie układu odpornościowego do walki ze specyficznymi mutacjami tego nowotworu.
- Immunoterapia
- Metoda leczenia nowotworów polegająca na stymulowaniu naturalnego układu odpornościowego pacjenta do rozpoznawania i niszczenia komórek rakowych.
- Keytruda (pembrolizumab)
- Lek immunoterapeutyczny (przeciwciało monoklonalne) blokujący receptor PD-1, ułatwiający układowi odpornościowemu wykrywanie i atakowanie komórek nowotworowych.
- Badanie kliniczne III fazy
- Ostatni etap badań klinicznych na dużej grupie ludzi (często tysiącach pacjentów), mający na celu ostateczne potwierdzenie skuteczności i bezpieczeństwa nowej terapii w porównaniu z obecnymi standardami leczenia przed jej rejestracją.
