Najważniejsze
- •Program Bonu Senioralnego na lata 2026–2028 wszedł w życie 30 września 2026 r. i umożliwia gminom finansowanie niepieniężnych usług opiekuńczych do 2500 zł miesięcznie.
- •O wsparcie mogą ubiegać się osoby powyżej 65. roku życia, których dochód netto nie przekracza 3410 zł miesięcznie.
- •Program jest w 100% finansowany z budżetu państwa (zbudżetowano blisko 1 mld zł), a gminy mają 30 dni na weryfikację wniosku.
- •Pierwszeństwo w dostępie do środków mają gminy (ok. 45%), w których dotychczas nie funkcjonowały publiczne usługi opiekuńcze.
- •Główną barierą w realizacji programu jest niedobór kadr – na polskim rynku brakuje ok. 50 tys. opiekunów medycznych i środowiskowych.
30 września 2026 roku weszło w życie rozporządzenie uruchamiające Program Bonu Senioralnego. Gminy będą mogły finansować niepieniężne usługi opiekuńcze o wartości do 2500 zł miesięcznie dla osób powyżej 65. roku życia.
Rozporządzenie wykonawcze dotyczące Programu Bonu Senioralnego na lata 2026–2028 weszło w życie 30 września 2026 roku. Nowe regulacje pozwalają samorządom finansować niepieniężne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania, o wartości do 2500 zł miesięcznie. O wsparcie mogą ubiegać się osoby powyżej 65. roku życia, których średni miesięczny dochód netto z ostatnich trzech miesięcy nie przekracza 3410 zł.
Rząd przeznaczył na pierwszą edycję programu blisko 1 mld zł z budżetu państwa. Dla samorządów realizacja bonu jest zadaniem zleconym, finansowanym w całości, bez konieczności wnoszenia przez gminy wkładu własnego. Urzędnicy mają maksymalnie 30 dni od złożenia wniosku na zweryfikowanie sytuacji seniora i wydanie decyzji.
Pomoc obejmuje wsparcie w codziennych czynnościach, takich jak higiena osobista, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów i utrzymanie porządku.
Pierwszeństwo dla części gmin
Środki z programu trafią w pierwszej kolejności do około 45 proc. gmin w Polsce. Kryterium pierwszeństwa obejmuje samorządy, w których publiczne usługi opiekuńcze dotychczas nie funkcjonowały lub korzystało z nich nie więcej niż 10 osób.
W województwie pomorskim udział w programie zadeklarowały 73 ze 123 gmin. Pełnomocniczka wojewody pomorskiej złożyła do KPRM wniosek o przyznanie około 5 mln zł na czwarty kwartał 2026 roku. Pozwoliłoby to objąć opieką 1079 seniorów.
Wyzwania związane z realizacją programu
Wdrożenie programu stanowi odpowiedź na postępujące starzenie się społeczeństwa. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w Polsce żyje obecnie blisko 10 mln osób w wieku co najmniej 60 lat. Przyjęty w programie próg dochodowy jest ponad trzykrotnie wyższy od kryteriów obowiązujących dotąd w systemie pomocy społecznej.
Bon senioralny opiera się na modelu opieki pasywnej, polegającym na wyręczaniu seniora w czynnościach domowych. Odróżnia go to od modeli przyjętych między innymi w Danii, gdzie kluczowymi elementami są obowiązkowa aktywizacja i rehabilitacja.
Kluczowym wyzwaniem przy realizacji programu pozostaje zapewnienie odpowiedniej liczby pracowników. Z danych organizacji branżowych, takich jak Fundacja SeniorApp, wynika, że na polskim rynku brakuje obecnie około 50 tys. opiekunów medycznych i środowiskowych.
Ograniczenia kadrowe oraz krótki, 30-dniowy termin weryfikacji wniosków mogą wpłynąć na tempo pozyskiwania przez gminy wykonawców usług.
Główne parametry i kryteria Programu Bonu Senioralnego
| Parametr | Wartość / Kryterium |
|---|---|
| Maksymalna wartość usług opiekuńczych | 2 500 zł / miesiąc |
| Kryterium wiekowe beneficjenta | Ukończone 65 lat |
| Maksymalny miesięczny dochód netto | 3 410 zł |
| Całkowity budżet pierwszej edycji | Blisko 1 mld zł |
| Czas na weryfikację i decyzję urzędu | Maksymalnie 30 dni |
| Wkład własny gminy | 0 zł (zadanie zlecone z budżetu państwa) |
Opracowanie własne na podstawie rozporządzenia wykonawczego.
Bon Senioralny w liczbach
Dane: Rozporządzenie ws. Bonu Senioralnego, GUS, Fundacja SeniorApp
Warszawa jest stworzona dla seniorów?
Słownik pojęć
- Bon Senioralny
- Niepieniężna forma wsparcia dla osób starszych polegająca na sfinansowaniu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.
- Usługi opiekuńcze niepieniężne
- Pomoc udzielana w miejscu zamieszkania seniora, obejmująca czynności samoobsługowe, higieniczne, przygotowanie posiłków oraz drobne prace domowe.
- Opieka pasywna
- Model opieki polegający głównie na wyręczaniu seniora w codziennych czynnościach domowych i samoobsługowych, w odróżnieniu od opieki aktywizującej.
- Opiekun medyczny / środowiskowy
- Osoba posiadająca kwalifikacje do świadczenia usług opiekuńczo-pielęgnacyjnych i wspomagania osób chorych oraz niepełnosprawnych w codziennym funkcjonowaniu.
