Bon senioralny: rząd przyjął projekt ograniczonego wsparcia dla seniorów 65+

Rada Ministrów 5 maja 2026 r. przyjęła projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, wprowadzający bon senioralny – usługowe świadczenie dla osób powyżej 65. roku życia z miesięcznym dochodem nieprzekraczającym 3410 zł. Program finansowany z budżetu państwa ma obowiązywać w latach 2026–2028, a jego celem jest poprawa dostępności usług opiekuńczych, szczególnie w gminach, gdzie obecnie występuje ich deficyt. Bon senioralny nie będzie wypłacany w gotówce, lecz realizowany w formie usług, takich jak pomoc w codziennych czynnościach, wsparcie w poruszaniu się, higiena, korzystanie ze świadczeń zdrowotnych czy utrzymywanie kontaktów społecznych. Aby otrzymać świadczenie, senior musi spełnić kryterium wiekowe oraz dochodowe, które będzie corocznie waloryzowane. Z bonu nie będzie można korzystać równocześnie z zasiłkiem opiekuńczym, świadczeniem pielęgnacyjnym ani usługami opłacanymi z innych programów publicznych. Najbliższa rodzina seniora nie będzie mogła świadczyć usług w ramach bonu. Usługi w ramach bonu będą organizowane przez gminy na podstawie indywidualnej umowy z seniorem, a realizować je mają wykwalifikowane podmioty zewnętrzne. Dodatkowo w każdym powiecie zostanie powołany koordynator opieki długoterminowej, odpowiedzialny za informowanie i doradzanie seniorom oraz ich rodzinom w zakresie dostępnych świadczeń i wyboru usługodawcy. Według oceny skutków regulacji z bonu skorzysta rocznie 12–20 tys. osób, podczas gdy w Polsce żyje ponad 7,7 mln osób powyżej 65. roku życia. Około 25% tej populacji, czyli 1,9 mln osób, deklaruje niezaspokojone potrzeby w codziennym funkcjonowaniu. Program obejmie więc niespełna 0,26% wszystkich seniorów i około 1% najbardziej potrzebujących. Budżet programu wynosi 100 mln zł w ostatnim kwartale 2026 r., 400 mln zł w 2027 r. oraz 500 mln zł od 2028 r., co łącznie daje 1 mld zł na pierwsze trzy lata funkcjonowania. W pierwszej kolejności bon będzie dostępny w gminach, gdzie dostęp do usług opiekuńczych jest najmniejszy, a następnie w tych, gdzie liczba osób starszych dynamicznie rośnie. Rozwiązanie to realizuje kamień milowy Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i wpisuje się w szerszą reformę systemu opieki nad osobami starszymi. Projekt ustawy trafi teraz do Sejmu, gdzie podczas dalszych prac mogą zostać wprowadzone zmiany w szczegółowych rozwiązaniach. Eksperci podkreślają, że ograniczona liczba beneficjentów, niedobór kadr w sektorze opiekuńczym oraz wykluczenie rodziny jako świadczeniodawców mogą stanowić istotne bariery w realizacji założeń programu. Ewentualna kontynuacja i rozwój bonu senioralnego będą zależeć od efektów pilotażu oraz opinii kluczowych interesariuszy.