Politechnika Poznańska uruchomiła 5-kubitowy komputer kwantowy za ponad 10 mln zł

Politechnika Poznańska uruchomiła w poniedziałek, 25 maja, w Poznaniu 5-kubitowy komputer kwantowy IQM Radiance 5. Uczelnia podała, że urządzenie kupiono za ponad 10 mln zł ze środków własnych i publicznych. System ma służyć badaniom oraz dydaktyce.

Oficjalna inauguracja odbyła się z udziałem ministra nauki i szkolnictwa wyższego Marcina Kulaska. Rektor Politechniki Poznańskiej, prof. Teofil Jesionowski, powiedział, że komputer ma wspierać rozwój badań naukowych i edukację. Dodał, że uczelnia uruchomiła nowy kierunek inżynierski, a od lutego planuje kolejny, związany z informatyką kwantową. Uczelnia nie podała jednak, które projekty badawcze lub zajęcia dydaktyczne ruszą jako pierwsze.

Finansowanie i zakres wsparcia

Według władz uczelni zakup sfinansowano z pieniędzy Politechniki Poznańskiej i środków publicznych. Nie ujawniono dokładnego montażu finansowego ani pełnej specyfikacji technicznej urządzenia poza informacją, że system ma 5 kubitów. W materiałach towarzyszących inwestycji pojawia się też informacja, że Enea przez dwa lata ma zapewniać zasilanie i wsparcie infrastrukturalne dla systemu. Z dostępnych informacji nie wynika jednak, czy jest to element finansowania zakupu, czy odrębne wsparcie operacyjne.

Przedstawiciele uczelni i dostawcy technologii wskazywali, że urządzenie ma wspierać kształcenie kadr i rozwój kompetencji w obszarze technologii kwantowych. Prezes IQM Polska, Sylwia Barthel de Weydenthal, mówiła podczas uroczystości o niedoborze specjalistów na rynku oraz o znaczeniu takich inwestycji dla edukacji. W materiałach towarzyszących wydarzeniu pojawiła się również informacja, że jest to drugi działający komputer kwantowy wdrożony w Polsce przez firmę IQM. Dostarczone materiały nie zawierają jednak niezależnego wykazu takich wdrożeń.

Znaczenie systemu i dalsze plany

Uruchomiony w Poznaniu system ma przede wszystkim znaczenie edukacyjne i badawcze. Przy skali 5 kubitów może służyć do nauczania, testowania algorytmów i wczesnych eksperymentów. Z dostępnych materiałów nie wynika jednak, by chodziło o maszynę zapewniającą już dziś potwierdzoną przewagę przemysłową. Według rektora po tym uruchomieniu w Poznaniu działają trzy rozwiązania kwantowe oparte na różnych technologiach, z czego dwa znajdują się w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym. Dostępne źródła nie pozwalają jednak dokładnie opisać tych systemów.

Politechnika Poznańska zapowiada rozwój oferty kształcenia w obszarze technologii kwantowych. Rektor zapowiedział także instalację komputera 50-kubitowego w nowym centrum innowacji i technologii w ciągu trzech lat. W przekazanych materiałach nie ma jednak dokumentów potwierdzających harmonogram ani finansowanie tej inwestycji.