Najważniejsze
- •Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej otrzymał ok. 12 mln zł z programu FEnIKS na zakup ponad 30 nowoczesnych urządzeń diagnostycznych i leczniczych, głównie z myślą o technikach małoinwazyjnych.
- •Nowa aparatura ma służyć zarówno pilotom wojskowym, jak i pacjentom cywilnym, przyspieszając powrót do służby i skracając czas rekonwalescencji po zabiegach.
- •Instytut podkreśla, że inwestowanie w zdrowie pilotów jest ekonomicznie uzasadnione ze względu na bardzo wysokie koszty ich wyszkolenia (ok. 5,18 mln dolarów za pilota F‑16).
- •Projekt ma także wzmocnić potencjał badawczy WIML oraz poprawić bezpieczeństwo państwa poprzez lepszą opiekę nad personelem Sił Powietrznych.
- •Brak na razie szczegółowych danych o strukturze finansowania, rodzaju sprzętu i miernikach efektów, co utrudnia pełną ocenę wpływu inwestycji na system ochrony zdrowia i obronność.
Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie otrzymał ok. 12 mln zł z programu FEnIKS na ponad 30 nowoczesnych urządzeń medycznych dla kilkunastu oddziałów i poradni.
Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie otrzymał ok. 12 mln zł z unijnego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na zakup ponad 30 nowoczesnych urządzeń diagnostycznych i leczniczych. Sprzęt trafił do kilkunastu oddziałów i poradni instytutu, w tym do jednostek wykorzystujących techniki chirurgii małoinwazyjnej. Inwestycję zaprezentowano 6 maja 2026 r. podczas wizyty wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk.
Resort zdrowia poinformował, że dokładna kwota dofinansowania nie została podana, a w komunikacie mowa jest o „ok. 12 mln zł”. Nie ujawniono też listy konkretnych urządzeń ani struktury ich rozmieszczenia między oddziałami. Zaznaczono jednak, że chodzi zarówno o aparaturę diagnostyczną, jak i sprzęt do nowoczesnego leczenia, w tym do zabiegów minimalnie inwazyjnych, które mają skracać czas rekonwalescencji żołnierzy i pacjentów cywilnych.
Dyrektor WIML, płk dr hab. n. med. Grzegorz Kade, podkreśla, że głównymi beneficjentami projektu mają być pacjenci cywilni, choć instytut zabiegał o środki także z myślą o pilotach wojskowych. Przypomniał, że wyszkolenie pilota samolotu wielozadaniowego F‑16 trwa około dwóch lat i według jego wyliczeń kosztuje ok. 5,18 mln dolarów, czyli ok. 21 mln zł. Jego zdaniem inwestowanie w diagnostykę i leczenie tej grupy to działanie w interesie podatnika, bo pomaga jak najdłużej utrzymać wyszkolonych pilotów w służbie.
Wiceminister Katarzyna Kacperczyk, uzasadniając przyznanie środków, wskazała trzy powody. Po pierwsze, wojskowy charakter i badawczy profil instytutu, co – jak mówiła – pozwoli wykorzystać nowy sprzęt także w pracach naukowych i rozwoju medycyny. Po drugie, poprawę jakości opieki nad personelem Sił Powietrznych, którą resort łączy ze wzrostem poziomu bezpieczeństwa państwa. Po trzecie, lepszą opiekę nad pacjentami cywilnymi, co ma przełożyć się na poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Dyrektor Departamentu Oceny Inwestycji MZ, Małgorzata Iwanicka-Michałowicz, poinformowała, że według wyjaśnień WIML techniki małoinwazyjne skracają czas powrotu do służby „o niemal połowę”. Oceniła, że przekłada się to na większą efektywność Sił Powietrznych, choć w komunikacie nie przedstawiono danych potwierdzających ten wskaźnik. Zastępca dyrektora WIML, płk dr n. med. Robert Drozdowski, argumentował, że przy ograniczonej liczbie pilotów i trudnej zastępowalności doświadczonych załóg inwestycje w ich zdrowie są „oszczędnością pieniędzy podatników”.
Podczas wizyty delegacja Ministerstwa Zdrowia obejrzała wybrane poradnie, które otrzymały nowy sprzęt, a także Zakład Badań Symulatorowych, Szkolenia i Treningu Lotniczo-Lekarskiego WIML. W ośrodku tym piloci szkolą się m.in. na wirówce przeciążeniowej, w komorach ciśnień oraz w sali treningu lotów z użyciem noktowizji. To element działalności instytutu, dla którego w Polsce nie ma odpowiednika o podobnym profilu.
WIML, jako jednostka podporządkowana MON, pełni centralną rolę w systemie medycyny lotniczej, odpowiadając za kwalifikację kandydatów na pilotów, badania okresowe personelu latającego i szkolenia w warunkach symulujących obciążenia lotnicze. Projekt realizowany z FEnIKS, mimo stosunkowo niewielkiej skali w porównaniu z całością programu unijnego, ma dla tej wyspecjalizowanej placówki znaczenie modernizacyjne. Od lat w Siłach Powietrznych wskazuje się na wysokie koszty wyszkolenia pilotów i specyficzne ryzyka zdrowotne, co wzmacnia argument o konieczności inwestowania w ich opiekę medyczną.
Deklaracje przedstawicieli MZ i WIML sugerują, że nowy sprzęt ma przyspieszyć powrót pilotów do służby oraz poprawić dostęp do nowoczesnych procedur dla pacjentów cywilnych, ale obecnie brak szczegółowych danych o efektach projektu. Otwarte pozostają pytania o dokładną strukturę finansowania, liczbę beneficjentów czy miejsce tej inwestycji na tle innych projektów zdrowotnych w FEnIKS. Redakcje i eksperci mogą w kolejnych miesiącach oczekiwać od MZ i MON bardziej szczegółowych analiz, które pozwolą ocenić realny wpływ tej inwestycji na system ochrony zdrowia i obronność.
Słownik pojęć
- techniki małoinwazyjne
- Metody zabiegowe wykonywane z użyciem niewielkich nacięć lub przez naturalne otwory ciała, co pozwala ograniczyć uraz tkanek, zmniejszyć ból pooperacyjny i skrócić czas rekonwalescencji.
- medycyna lotnicza
- Dziedzina medycyny zajmująca się stanem zdrowia personelu lotniczego, wpływem warunków lotu na organizm człowieka oraz profilaktyką i leczeniem schorzeń związanych z lotnictwem.
- FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko)
- Program Unii Europejskiej finansujący m.in. inwestycje infrastrukturalne, projekty proekologiczne oraz modernizację infrastruktury zdrowotnej w państwach członkowskich.
- wirówka przeciążeniowa
- Specjalistyczne urządzenie symulujące przeciążenia działające na pilota podczas manewrów lotniczych, wykorzystywane w szkoleniu i badaniach medycznych.
- komora ciśnień
- Urządzenie pozwalające na zmianę ciśnienia atmosferycznego w kontrolowanych warunkach, używane w szkoleniu personelu lotniczego oraz w terapii hiperbarycznej.
Najczęstsze pytania
Kto skorzysta z nowego sprzętu zakupionego przez WIML z programu FEnIKS?▼
Z nowej aparatury korzystać będą zarówno piloci wojskowi i inni członkowie personelu latającego, jak i pacjenci cywilni kierowani do WIML na diagnostykę i leczenie.
Dlaczego inwestowanie w zdrowie pilotów jest uznawane za szczególnie opłacalne?▼
Wyszkolenie pilota F-16 trwa około dwóch lat i kosztuje według szacunków ok. 5,18 mln dolarów (ok. 21 mln zł). Utrata doświadczonego pilota oznacza więc dużą stratę finansową i kadrową, dlatego opłaca się inwestować w nowoczesną diagnostykę i leczenie tej grupy.
Jakie konkretnie urządzenia zostały zakupione w ramach projektu?▼
W komunikatach MZ i WIML nie podano listy konkretnych urządzeń. Wiadomo jedynie, że chodzi o ponad 30 nowoczesnych aparatów diagnostycznych i leczniczych, w tym do zabiegów małoinwazyjnych, rozdzielonych między kilkanaście oddziałów i poradni WIML.
Czy nowy sprzęt skróci czas powrotu pilotów do służby?▼
Przedstawiciele WIML deklarują, że stosowane techniki małoinwazyjne skracają czas powrotu do służby o niemal połowę, jednak w komunikacie nie przedstawiono szczegółowych danych potwierdzających ten wskaźnik.
Jakie są obecnie największe znaki zapytania wokół tej inwestycji?▼
Brakuje dokładnych informacji o wysokości dofinansowania, szczegółowej liście sprzętu, liczbie planowanych beneficjentów oraz miernikach efektów. Nie wiadomo też, jak projekt wpisuje się w priorytety całego programu FEnIKS w obszarze ochrony zdrowia.
