Najważniejsze
- •POChP jest trzecią przyczyną zgonów w Polsce, a chorować może nawet 2–2,5 mln osób, z czego rozpoznanie ma tylko 1,3 mln pacjentów.
- •Diagnoza POChP w Polsce często jest bardzo opóźniona — od pierwszych objawów do rozpoznania mija średnio 7–10 lat.
- •Typowe objawy to duszność wysiłkowa, przewlekły kaszel i odkrztuszanie plwociny, ale choroba bywa też bez kaszlu, co utrudnia wykrycie.
- •Na opóźnienia wpływają m.in. niska świadomość społeczna, palenie tytoniu, bierne palenie, smog oraz zbyt rzadko wykonywana spirometria w POZ.
- •POChP obciąża nie tylko płuca, ale cały organizm i system ochrony zdrowia — koszty leczenia szacuje się na 16 mld zł rocznie.
POChP jest trzecią przyczyną zgonów w Polsce, a diagnozę otrzymuje tylko część z 2–2,5 mln chorych.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc, czyli POChP, jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Eksperci oceniają, że choruje na nią około 2–2,5 mln osób, ale rozpoznanie ma tylko 1,3 mln pacjentów zarejestrowanych w NFZ.
Dane przytoczone przez specjalistów pokazują, że skala problemu jest duża także po stronie opóźnionej diagnostyki. Średni czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia rozpoznania wynosi 7–10 lat. W ankiecie Fundacji To się Leczy niemal 60 proc. pacjentów wskazało, że czekało na diagnozę ponad rok, a 31 proc. mówiło o czasie od 4 do 14 lat lub dłużej.
POChP rozwija się stopniowo i przez długi czas może pozostawać nierozpoznana. Do typowych objawów należą duszność wysiłkowa, przewlekły kaszel i odkrztuszanie plwociny, ale lekarze zwracają uwagę, że część pacjentów nie kaszle, co dodatkowo utrudnia wykrycie choroby. Prof. Piotr Dąbrowiecki podkreślił, że POChP nie ogranicza się do płuc. Jak mówił, choruje też układ krążenia, narządy miąższowe i mózg.
Choroba oznacza także duże obciążenie finansowe dla systemu ochrony zdrowia. Według przytoczonych danych koszty leczenia POChP sięgają 16 mld zł rocznie. Składają się na to między innymi 443 tys. porad specjalistycznych rocznie oraz około 56 tys. zaostrzeń i hospitalizacji.
Na opóźnienia w rozpoznawaniu wpływa kilka czynników. Eksperci wymieniają niską świadomość społeczną, palenie tytoniu, bierne palenie oraz zanieczyszczenie powietrza. Problemem pozostają też ograniczenia w podstawowej opiece zdrowotnej. Lekarze rodzinni nie zawsze kierują pacjentów na diagnostykę płuc, a podstawowe badanie, czyli spirometria, nie jest wykonywane wystarczająco często.
POChP jest chorobą rozwijającą się głównie pod wpływem dymu tytoniowego i smogu. Z danych przytoczonych w materiale wynika, że brak programów lekowych dla tych pacjentów dodatkowo obciąża system. W Polsce nie ma też wystarczająco rozbudowanych działań, które ułatwiałyby wczesne wychwytywanie osób z grup ryzyka.
Specjaliści wskazują, że poprawa sytuacji wymaga szybszej diagnostyki, większej czujności w POZ i lepszej edukacji pacjentów. W praktyce oznacza to szansę na wykrywanie choroby wcześniej, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia płuc i kolejnych powikłań.
Najważniejsze dane o POChP w Polsce
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Szacowana liczba chorych | 2–2,5 mln |
| Pacjenci z rozpoznaniem w NFZ | 1,3 mln |
| Średni czas od objawów do rozpoznania | 7–10 lat |
| Respondenci czekający na diagnozę ponad rok | niemal 60% |
| Respondenci czekający 4–14 lat lub dłużej | 31% |
| Koszty leczenia POChP rocznie | 16 mld zł |
| Porady specjalistyczne rocznie | 443 tys. |
| Zaostrzenia i hospitalizacje rocznie | ok. 56 tys. |
Źródło: artykuł oraz przytoczone w nim dane ekspertów, NFZ i Fundacji To się Leczy.
Jak rozwija się i dlaczego bywa późno rozpoznawana POChP
Opracowanie na podstawie danych i komentarzy ekspertów przytoczonych w artykule.
Słownik pojęć
- POChP
- Przewlekła obturacyjna choroba płuc — schorzenie prowadzące do trwałego ograniczenia przepływu powietrza przez drogi oddechowe.
- Obturacja
- Zwężenie dróg oddechowych utrudniające przepływ powietrza.
- Spirometria
- Badanie czynności płuc służące do oceny przepływu powietrza i wykrywania obturacji.
- Duszność wysiłkowa
- Uczucie braku tchu pojawiające się podczas aktywności fizycznej.
- Zaostrzenie POChP
- Nagłe pogorszenie objawów choroby wymagające intensyfikacji leczenia lub hospitalizacji.
- Plwocina
- Wydzielina odkrztuszana z dróg oddechowych.
- POZ
- Podstawowa opieka zdrowotna — pierwszy poziom kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia.
- Bierne palenie
- Narażenie na dym tytoniowy pochodzący od palących osób, bez aktywnego palenia własnych papierosów.
