Najważniejsze
- •30 września 2026 r. w 10 miastach Polski odbędą się bezpłatne, przesiewowe badania spirometryczne bez konieczności wcześniejszej rejestracji.
- •Akcja organizowana przez Polską Federację Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP we współpracy z NFZ skierowana jest głównie do osób po 40. roku życia, palaczy oraz pacjentów z przewlekłym kaszlem.
- •W Polsce na POChP choruje ok. 2–2,5 mln osób, z czego nawet 80% nie wie o swojej chorobie z powodu braku wczesnej diagnostyki.
- •Spirometria spoczynkowa jest badaniem przesiewowym – wykryte nieprawidłowości wymagają dalszej diagnostyki (np. próby rozkurczowej) u lekarza POZ lub pulmonologa.
Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP zorganizuje 30 września 2026 roku bezpłatne przesiewowe badania spirometryczne w dziesięciu miastach Polski.
Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP organizuje 30 września 2026 roku bezpłatne przesiewowe badania spirometryczne w dziesięciu miastach Polski. Akcja odbędzie się we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia w ramach międzynarodowej kampanii Healthy Lungs for Life. Badania nie wymagają wcześniejszych zapisów i mają pomóc we wczesnym wykrywaniu schorzeń układu oddechowego.
Lokalizacje i przebieg badania
Specjaliści przeprowadzą badania w Warszawie, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Opolu, Rzeszowie, Szczecinie oraz Wrocławiu. W stolicy punkty diagnostyczne powstaną w siedzibie Centrali NFZ przy ul. Rakowieckiej oraz w Mazowieckim Oddziale Wojewódzkim NFZ przy ul. Chałubińskiego.
Przed wykonaniem spirometrii pacjenci wypełnią ankietę wykluczającą przeciwwskazania medyczne. Sama procedura polega na nabraniu głębokiego wdechu i wykonaniu dynamicznego wydechu do ustnika aparatu pod nadzorem personelu medycznego. Badanie spoczynkowe ma charakter wyłącznie przesiewowy i nie daje ostatecznego rozpoznania. Do postawienia pełnej diagnozy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc lub astmy konieczne jest wykonanie spirometrii z próbą rozkurczową.
Organizatorzy kierują akcję przede wszystkim do osób po 40. roku życia, palaczy tytoniu oraz pacjentów zmagających się z przewlekłym kaszlem lub dusznością. Przewodniczący federacji, dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, przypomina, że podczas analogicznych akcji w latach 2010–2019 specjaliści przebadali 65 tysięcy osób. Około 12,5 tysiąca z nich otrzymało skierowanie na dalszą diagnostykę z powodu wykrytych nieprawidłowości.
Niedodiagnozowanie POChP w Polsce
Według szacunków klinicznych w Polsce na POChP choruje od 2 do 2,5 miliona osób, z czego 70–80% nie posiada oficjalnej diagnozy. Na tle innych państw Unii Europejskiej w Polsce odnotowuje się wyższe wskaźniki śmiertelności z powodu tej choroby. Wynika to z wysokiego poziomu zanieczyszczenia powietrza oraz braku rutynowej diagnostyki pulmonologicznej w medycynie pracy. Jednocześnie czas oczekiwania na konsultację specjalistyczną w ramach NFZ wynosi obecnie od 3 do 9 miesięcy. Jednodniowa akcja ma wymiar edukacyjny i pozwoli na przebadanie określonej grupy pacjentów.
Osoby ze stwierdzonymi zaburzeniami obturacyjnymi powinny przekazać wydruk z badania lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej w celu uzyskania skierowania na dalsze leczenie. Prawidłowy wynik pojedynczej spirometrii spoczynkowej nie wyklucza jednak astmy ani wczesnych zmian w układzie oddechowym, dlatego nawracające objawy wymagają stałej kontroli lekarskiej.
Przebieg przesiewowego badania spirometrycznego
Statystyki dotyczące POChP i diagnostyki pulmonologicznej w Polsce
| Wskaźnik / Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba osób przebadanych w akcjach 2010–2019 | 65 000 |
| Wykryte nieprawidłowości i skierowania na diagnostykę (2010–2019) | 12 500 (~19%) |
| Szacowana liczba chorych na POChP w Polsce | 2,0 – 2,5 mln |
| Odsetek chorych bez oficjalnego rozpoznania | 70 – 80% |
| Czas oczekiwania na konsultację pulmonologiczną NFZ | 3 – 9 miesięcy |
Dane: Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP / NFZ
Cardiopulmonary Exercise Testing and Quantitative Chest CT in COPD: The Stronger Association of Emphysema Over Airway Thickness with Functional Impairment.
International journal of chronic obstructive pulmonary disease
Słownik pojęć
- Spirometria
- Podstawowe badanie czynnościowe układu oddechowego mierzące objętość i pojemność płuc oraz przepływ powietrza podczas wdechu i wydechu.
- POChP
- Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc – postępujące schorzenie charakteryzujące się trwałym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.
- Próba rozkurczowa
- Badanie spirometryczne powtarzane po podaniu leku rozszerzającego oskrzela, służące do oceny odwracalności obturacji (np. przy różnicowaniu astmy i POChP).
- Obturacja
- Zwężenie światła dróg oddechowych utrudniające swobodny przepływ powietrza do i z płuc.
