Odkrycie kanału TPC1 może przyczynić się do leczenia anemii i hemochromatozy

Komentarz redakcji

Zespół kierowany przez prof. Christiana Grimma zbadał w modelu myszy rolę kanału jonowego TPC1 w regulacji gospodarki żelazem. Wyniki opublikowane w PNAS sugerują, że zaburzenia w działaniu tego kanału mogą prowadzić zarówno do niedoboru, jak i nadmiaru żelaza. Odkrycie może mieć znaczenie dla leczenia chorób związanych z nieprawidłowym metabolizmem tego pierwiastka.

Najważniejsze

  • TPC1, kanał jonowy badany przez zespół z LMU i Oksfordu, może odgrywać kluczową rolę w regulacji gospodarki żelazem.
  • Mutacja zwiększająca aktywność TPC1 prowadziła u myszy do gromadzenia nadmiaru żelaza, a całkowity brak kanału — do niedoboru żelaza.
  • Badacze potwierdzili wpływ TPC1 na pobieranie żelaza oraz pH endosomów, co pomaga wyjaśnić, jak komórki uwalniają żelazo do cytoplazmy.
  • Odkrycie nie jest jeszcze terapią, ale wskazuje nowy cel biologiczny dla przyszłych leków na anemię i hemochromatozę.
  • Jeśli wyniki zostaną potwierdzone u ludzi, TPC1 może stać się punktem wyjścia do leczenia zarówno niedoboru, jak i nadmiaru żelaza.
·
1 min

Naukowcy z LMU i Oxfordu wskazali kanał TPC1 jako kluczowy regulator metabolizmu żelaza, co może otworzyć drogę do nowych terapii anemii i hemochromatozy.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by digitale.de
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by digitale.de

Zespół badawczy pod kierownictwem prof. Christiana Grimma z LMU i Uniwersytetu Oksfordzkiego zidentyfikował kanał jonowy TPC1 jako ważny regulator metabolizmu żelaza. Wyniki badań, opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences, mogą w przyszłości pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia anemii i hemochromatozy.

Naukowcy wykorzystali model myszy oraz technikę patch-clamp, która pozwala mierzyć aktywność kanałów jonowych. Badacze wykazali, że TPC1 wpływa na poziom żelaza w organizmie. Gdy kanał ulegał określonej mutacji, jego aktywność wyraźnie rosła, a u myszy dochodziło do nagromadzenia nadmiaru żelaza. Jeśli kanału całkowicie brakowało, zwierzęta rozwijały niedobór żelaza.

Autorzy pracy sprawdzili też, jak zmienione wersje TPC1 zachowują się w laboratorium. Okazało się, że zmutowane formy ludzkiego i mysiego kanału po aktywacji były znacznie bardziej aktywne niż formy prawidłowe. Zespół wykazał również, że TPC1 wpływa na pobieranie żelaza przez błonę komórkową oraz na pH w endosomach, czyli strukturach komórkowych, z których żelazo uwalnia się do cytoplazmy w zależności od warunków kwasowości.

Zaburzenia metabolizmu żelaza należą do częstych problemów zdrowotnych. Niedobór żelaza i rozwijająca się na jego tle anemia dotyczą milionów osób, a hemochromatoza jest jedną z najczęstszych dziedzicznych chorób w Europie. Bez wczesnego rozpoznania i leczenia może prowadzić do ciężkich uszkodzeń narządów. Dotychczasowe terapie opierały się przede wszystkim na innych mechanizmach, dlatego nowe dane o TPC1 mogą poszerzyć wiedzę o tym, jak organizm reguluje gospodarkę żelazem.

W praktyce odkrycie nie oznacza jeszcze gotowej terapii, ale wskazuje nowy cel biologiczny dla przyszłych badań. Jeśli dalsze prace potwierdzą znaczenie TPC1 u ludzi, kanał ten może stać się punktem wyjścia do leczenia zarówno niedoboru żelaza, jak i jego nadmiaru.

Słownik pojęć

kanał jonowy
Białko błonowe tworzące przepływ jonów przez błonę komórkową lub błony organelli.
TPC1
Kanał jonowy z grupy Two-Pore Channel 1, badany tu jako regulator gospodarki żelazem.
patch-clamp
Metoda laboratoryjna służąca do rejestrowania prądów jonowych i aktywności kanałów w błonie komórkowej.
endosomy
Struktury komórkowe uczestniczące w transporcie i sortowaniu cząsteczek; w tym przypadku biorą udział w uwalnianiu żelaza.
hemochromatoza
Choroba prowadząca do nadmiernego gromadzenia żelaza w organizmie.
anemia
Stan, w którym stężenie hemoglobiny lub liczba czerwonych krwinek jest zbyt niska, często związany z niedoborem żelaza.

Najczęstsze pytania

Czy odkrycie TPC1 oznacza już nowy lek na anemię lub hemochromatozę?
Nie. Na razie to wynik badań podstawowych, który wskazuje nowy cel biologiczny. Do opracowania leku potrzebne są dalsze badania, zwłaszcza u ludzi.
Dlaczego TPC1 jest ważny dla metabolizmu żelaza?
Badania sugerują, że wpływa on na pobieranie żelaza i na pH endosomów, czyli struktur komórkowych biorących udział w uwalnianiu żelaza do cytoplazmy.
Co pokazano w modelu myszy?
Mutacja zwiększająca aktywność TPC1 powodowała gromadzenie nadmiaru żelaza, a całkowity brak kanału prowadził do niedoboru żelaza.
Czym jest hemochromatoza?
To dziedziczna choroba, w której organizm magazynuje zbyt dużo żelaza. Nieleczona może uszkadzać narządy.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Badania wykazują wpływ chromosomu Philadelphia na białaczkę!

Badanie opublikowane 19 lutego 2026 roku w piśmie „Experimental Hematology & Oncology” pokazuje, że genetyczny defekt zwany chromosomem Philadelphia wpływa na działanie leków stosowanych w leczeniu białaczki. Zespół z Uniwersytetu i Uniwersyteckiej Medycyny w Greifswaldzie odtworzył ten defekt w ludzkich komórkach białaczkowych przy użyciu technologii CRISPR/Cas9. Autorzy wskazują, że wynik może mieć znaczenie dla rozwoju terapii spersonalizowanej.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Badania wykazują wpływ chromosomu Philadelphia na białaczkę!

Badanie opublikowane 19 lutego 2026 roku w piśmie „Experimental Hematology & Oncology” pokazuje, że genetyczny defekt zwany chromosomem Philadelphia wpływa na działanie leków stosowanych w leczeniu białaczki. Zespół z Uniwersytetu i Uniwersyteckiej Medycyny w Greifswaldzie odtworzył ten defekt w ludzkich komórkach białaczkowych przy użyciu technologii CRISPR/Cas9. Autorzy wskazują, że wynik może mieć znaczenie dla rozwoju terapii spersonalizowanej.

27 czerwca 2026

Ferrytyna kluczowym wskaźnikiem zapasów żelaza – nowe opracowania ALAB i „Świata Medycyny”

Publikacje serwisu „Świat Medycyny” oraz sieci ALAB Laboratoria zwracają uwagę na przewagę oznaczania poziomu ferrytyny nad standardowym badaniem stężenia żelaza we krwi. Parametr ten pozwala wykryć utajone niedobory pierwiastka jeszcze przed rozwojem pełnoobjawowej anemii. Od 2022 roku badanie to jest dostępne w ramach koszyka świadczeń gwarantowanych POZ.

11 września 2026

Naukowcy odkryli mechanizm utrudniający usuwanie cholesterolu z krwi. Na horyzoncie nowy lek

Zespół z University of California San Diego School of Medicine opisał w „Nature” mechanizm, który obniża liczbę receptorów LDL i sprzyja utrzymywaniu się wysokiego poziomu „złego” cholesterolu. W badaniach na myszach blokada katepsyny A (CTSA) stabilizowała receptory i obniżała LDL. Inhibitor CTSA przeszedł już pierwszą fazę badań klinicznych i uznano go za bezpieczny dla ludzi.

25 czerwca 2026

Czy nowo odkryte mechanizmy pasożyta malarii zrewolucjonizują terapię?

Badacze z Uniwersytetu w Heidelbergu, Harvard Medical School i Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem opublikowali 3 sierpnia 2026 roku dwa artykuły o biologii Plasmodium. Wyniki ukazały się w „EMBO Journal” i „Nature Communications”. Zespół opisał zarówno strukturę pomagającą w tworzeniu zakaźnych potomków pasożyta, jak i mechanizm sterujący asynchronicznym mnożeniem jego jąder komórkowych.

3 sierpnia 2026

Odkrycie dotyczące ADAMTS13 może zrewolucjonizować terapię zaburzeń krzepnięcia

Naukowcy z Uniwersytetu w Greifswaldzie i KU Leuven opublikowali 30 czerwca 2026 roku w „Journal of Thrombosis and Haemostasis” wyniki badań nad ADAMTS13. Zidentyfikowali strukturę, która utrzymuje enzym w stanie nieaktywnym, co może mieć znaczenie dla leczenia chorób związanych z nieprawidłowym krzepnięciem krwi, w tym TTP.

1 lipca 2026

Badanie z Heidelbergu wskazuje nowy mechanizm rzadkiej kardiomiopatii związanej z RBM20

Zespół z Uniwersyteckiego Szpitala w Heidelbergu i ośrodka Heidelberg/Mannheim DZHK podał, że nadaktywacja białka CaMKIIδ jest kluczowym mechanizmem dziedzicznej kardiomiopatii związanej z mutacjami RBM20. Wyniki opublikowano 4 maja w „Nature Cardiovascular Research”, a 20 maja przedstawiono je w komunikacie prasowym. Badanie ma charakter przedkliniczny i opiera się na modelach mysich.

20 maja 2026

StartSzukaj