Najważniejsze
- •Resort zdrowia planuje nowelizację ustawy o działalności leczniczej, aby zwiększyć jawność konkursów ofert i umów na świadczenia zdrowotne.
- •Placówki mają publikować dane oferentów, ich ceny oraz informacje o sytuacjach, gdy wybrano wykonawcę, ale umowy ostatecznie nie podpisano.
- •Nowe obowiązki obejmą także podmioty spoza sektora finansów publicznych, w tym przedsiębiorców i spółki kapitałowe.
- •SPZOZ-y będą miały odrębne zasady, bo od 1 lipca 2026 r. i tak mają obowiązek ujawniania umów w Centralnym Rejestrze Umów.
- •Zmiany mają przeciwdziałać nieprawidłowościom i ograniczyć brak przejrzystości w konkursach ofert, zwłaszcza przy kontraktach lekarskich B2B.
Ministerstwo Zdrowia wpisało do wykazu prac rządu projekt zmian, które mają ujawniać oferty i umowy w konkursach szpitalnych.
Ministerstwo Zdrowia wpisało do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów założenia projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej. Resort chce zwiększyć przejrzystość konkursów ofert na udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz obowiązki informacyjne związane z zawieranymi umowami. Prace nad projektem mają zakończyć się w III kwartale 2026 r.
Projekt dotyczy zasad zawierania przez podmioty lecznicze umów na świadczenia zdrowotne w trybie konkursu ofert. Rozwiązanie to stosuje się na podstawie ustawy o działalności leczniczej, a nie prawa zamówień publicznych. W praktyce chodzi o kontrakty na przykład z lekarzami prowadzącymi własne praktyki albo zewnętrznymi podwykonawcami, którzy wykonują świadczenia w szpitalach i innych placówkach medycznych.
Resort wskazał, że impulsem do zmian były zgłaszane nieprawidłowości dotyczące takich postępowań oraz wątpliwości co do jawności procedur. Planowane przepisy mają zobowiązać placówki do publikowania na swoich stronach internetowych oraz w aplikacji przygotowanej przez Centrum e-Zdrowia informacji o oferentach, których oferty otwarto, oraz o cenach lub kosztach podanych w ofertach. Placówki będą też musiały ujawniać przypadki, w których konkurs wyłonił wykonawcę, ale ostatecznie nie podpisano z nim umowy.
Dodatkowe obowiązki obejmą podmioty lecznicze spoza sektora finansów publicznych, w tym przedsiębiorców i spółki kapitałowe. Będą one musiały publikować informacje o podmiocie, z którym zawarły umowę, oraz o warunkach finansowych kontraktu. Inaczej ma wyglądać sytuacja jednostek sektora finansów publicznych, przede wszystkim samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Ministerstwo przypomina, że od 1 lipca 2026 r. podlegają one obowiązkowi publikowania umów, także tych dotyczących świadczeń zdrowotnych, w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych.
Zmiany mają objąć szczególny rodzaj zamówień na świadczenia zdrowotne, które formalnie mają charakter publiczny, ale nie podlegają przepisom prawa zamówień publicznych. To właśnie ten obszar od dawna budził pytania o dostęp do danych o oferentach, stawkach i ostatecznych warunkach umów.
Projekt wpisuje się w zapowiedziane wcześniej działania resortu zdrowia dotyczące większej jawności w systemie ochrony zdrowia. W praktyce może oznaczać, że więcej informacji o kontraktach medycznych będzie dostępnych publicznie już na etapie konkursu, a nie dopiero po podpisaniu umowy.
Najważniejsze elementy planowanych obowiązków informacyjnych
| Obszar | Kto podlega | Co trzeba ujawnić | Gdzie opublikować |
|---|---|---|---|
| Konkurs ofert | Podmioty lecznicze organizujące konkursy | Dane oferentów, otwarte oferty, ceny/koszty, przypadki braku podpisania umowy | Strona WWW placówki i aplikacja Centrum e-Zdrowia |
| Umowy po konkursie | Podmioty spoza sektora finansów publicznych, w tym przedsiębiorcy i spółki kapitałowe | Podmiot umowy i warunki finansowe kontraktu | Strona WWW placówki |
| Umowy w SPZOZ | Jednostki sektora finansów publicznych, głównie SPZOZ-y | Wszystkie umowy, także dotyczące świadczeń zdrowotnych | Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych |
Na podstawie treści artykułu i przywołanych założeń projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej.
Jak mają działać nowe zasady jawności konkursów w szpitalach
Na podstawie zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia dotyczących nowelizacji ustawy o działalności leczniczej.
Słownik pojęć
- Konkurs ofert
- Tryb wyboru wykonawcy świadczeń zdrowotnych stosowany przez podmioty lecznicze; nie jest to klasyczne postępowanie z Prawa zamówień publicznych.
- Podmiot leczniczy
- Jednostka wykonująca działalność leczniczą, np. szpital, przychodnia, spółka medyczna lub inna placówka medyczna.
- SPZOZ
- Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej; publiczna jednostka ochrony zdrowia podlegająca odrębnym obowiązkom publikacyjnym.
- Centralny Rejestr Umów
- System służący do publicznej publikacji umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych.
- Kontrakt B2B
- Umowa cywilnoprawna zawierana najczęściej z lekarzem prowadzącym działalność gospodarczą, a nie zatrudnionym na etacie.
- Centrum e-Zdrowia
- Jednostka odpowiedzialna m.in. za rozwiązania cyfrowe w ochronie zdrowia; w projekcie ma udostępniać aplikację do publikacji danych o konkursach.
