Najważniejsze
- •Naukowcy z NIT Rourkela opracowali węgiel aktywny z łupin chlebowca modyfikowany cyrkonem do usuwania fluoru z wody.
- •W testach laboratoryjnych materiał usuwał 90–97 proc. fluoru w ciągu około 10–20 minut przy stężeniach 1–5 mg/l.
- •Technologia osiągnęła poziom TRL 4, dlatego nie jest jeszcze gotowa do zastosowania w domowych ani komunalnych systemach uzdatniania wody.
- •Szacowany koszt syntezy wynosił około 37 rupii za gram, ale nie obejmował wszystkich kosztów eksploatacji, kontroli jakości, regeneracji i utylizacji.
- •Skuteczność, bezpieczeństwo i opłacalność rozwiązania wymagają potwierdzenia w testach z rzeczywistą wodą podziemną oraz w systemach przepływowych.
Naukowcy z National Institute of Technology Rourkela w Indiach opracowali adsorbent z węgla aktywnego uzyskanego z łupin chlebowca i zmodyfikowanego cyrkonem. Według zespołu materiał usuwał w testach laboratoryjnych 90–97 proc. fluoru z roztworów wodnych. Rozwiązanie zgłoszono do ochrony patentowej 25 sierpnia 2025 r.
Badania przypisano prof. Susmicie Mishrze z Department of Chemical Engineering NIT Rourkela oraz Pratimie Minz. Zespół najpierw przetworzył łupiny chlebowca na węgiel aktywny, a następnie zmodyfikował go cyrkonem. Tak przygotowany materiał ma wiązać jony fluorkowe obecne w wodzie.
W opisanych testach adsorbent usuwał 90–97 proc. fluoru w ciągu 10–20 minut. Badacze sprawdzali jego działanie przy stężeniach wynoszących około 1–5 mg/l. Materiał osiągnął poziom gotowości technologicznej TRL 4, czyli walidację na poziomie laboratoryjnym. Nie oznacza to, że jest gotowy do zastosowania w domowych lub komunalnych systemach uzdatniania wody.
Źródła podają, że szacunkowy koszt syntezy wynosił około 37 rupii za gram. Kalkulacja obejmowała energię elektryczną i chemikalia wykorzystane w procesie. Nie uwzględniała jednak między innymi kosztów pracy, aparatury, transportu, kontroli jakości, regeneracji adsorbentu ani jego utylizacji. Kwota ta nie określa również kosztu oczyszczenia konkretnej ilości wody.
Nadmiar fluoru w wodzie pitnej może powodować fluorozę zębów i kości. Problem dotyczy części regionów Indii korzystających z wód podziemnych. Usunięcie 90–97 proc. fluoru nie przesądza o tym, czy oczyszczona woda spełnia normy. Znaczenie mają także stężenia początkowe i końcowe. Opisane badania nie przedstawiają wyników uzyskanych dla rzeczywistej wody podziemnej ani danych dotyczących bezpieczeństwa materiału, w tym jego ewentualnego uwalniania cyrkonu.
Materiały nie zawierają publikacji naukowej, pełnych tabel wyników ani surowych danych. Brakuje także informacji o pH, dawce adsorbentu, liczbie powtórzeń, trwałości materiału i jego działaniu w systemie przepływowym. Zgłoszenie patentowe nie oznacza przyznania patentu.
Zespół planuje opracować prototyp i przeprowadzić testy terenowe. Dopiero takie badania pozwolą ocenić trwałość, bezpieczeństwo, koszty operacyjne oraz przydatność materiału w rzeczywistych systemach uzdatniania wody.
Najczęstsze pytania
Z czego wykonano adsorbent do usuwania fluoru?▼
Ile fluoru usuwał materiał w testach?▼
Jak szybko przebiegało oczyszczanie?▼
Czy adsorbent nadaje się już do uzdatniania wody pitnej?▼
Czy zgłoszenie patentowe oznacza przyznanie patentu?▼
Słownik pojęć
- Adsorbent
- Materiał, który wiąże określone substancje, na przykład jony fluorkowe, na swojej powierzchni.
- Węgiel aktywny
- Porowaty materiał o dużej powierzchni właściwej, wykorzystywany do wychwytywania zanieczyszczeń.
- Fluor
- Pierwiastek, którego nadmiar w wodzie pitnej może przyczyniać się do fluorozy zębów i kości.
- Fluoroza
- Skutki przewlekłego narażenia na nadmiar fluoru, obejmujące między innymi zmiany w zębach i kościach.
- TRL 4
- Poziom gotowości technologicznej oznaczający walidację rozwiązania na poziomie laboratoryjnym.
- Adsorpcja
- Proces zatrzymywania cząsteczek lub jonów na powierzchni materiału.
Najważniejsze parametry opracowanego materiału
| Parametr | Informacja |
|---|---|
| Surowiec | Łupiny chlebowca |
| Modyfikacja | Cyrkon |
| Usuwane zanieczyszczenie | Jony fluorkowe |
| Skuteczność w testach | 90–97 proc. |
| Czas działania | Około 10–20 minut |
| Badane stężenie fluoru | Około 1–5 mg/l |
| Poziom technologii | TRL 4, walidacja laboratoryjna |
| Szacowany koszt syntezy | Około 37 rupii za gram |
Opracowany adsorbent a konwencjonalne metody usuwania fluoru
Węgiel aktywny z łupin chlebowca modyfikowany cyrkonem
Odwrócona osmoza
Wymiana jonowa
Aktywny tlenek glinu
Od łupin chlebowca do materiału usuwającego fluor
Dane na podstawie artykułu i dostarczonych materiałów źródłowych; wyniki dotyczą testów laboratoryjnych.

