Najważniejsze
- •Naukowcy z Bengaluru opracowali czujnik amoniaku działający w temperaturze pokojowej, co zmniejsza zużycie energii i ułatwia praktyczne zastosowanie.
- •Sensor wykrywa amoniak już przy stężeniu 319 ppb i ma wysoką selektywność oraz stabilność działania przez ponad 10 tygodni.
- •Technologia opiera się na hybrydowej heterostrukturze VOx/VS2 i kontrolowanej modyfikacji powierzchni, która zwiększa liczbę miejsc wiązania amoniaku.
- •Zespół przygotował też prototypy użytkowe: przenośne systemy alarmowe oraz elastyczne wersje na papierze, polimerze i tkaninie.
- •Rozwiązanie może znaleźć zastosowanie w przemyśle, laboratoriach, magazynach i rolnictwie, gdzie wycieki amoniaku stanowią zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa.
Naukowcy z Bengaluru opracowali czujnik amoniaku działający w temperaturze pokojowej, który wykrywa gaz już przy stężeniu 319 ppb.
Naukowcy z Centrum Nano i Nauk Materiałowych w Bengaluru ogłosili 14 lipca 2026 roku opracowanie nowego czujnika amoniaku, który działa w temperaturze pokojowej i wykrywa gaz już przy stężeniu 319 części na miliard. Rozwiązanie ma służyć do wczesnego wykrywania wycieków w miejscach, gdzie amoniak stanowi zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa.
Sensor zbudowano na bazie hybrydowej heterostruktury tlenku i siarczku wanadu, oznaczanej jako VOx/VS2. Badacze zastosowali kontrolowaną transformację powierzchni, aby zwiększyć liczbę aktywnych miejsc wiązania amoniaku i poprawić transport ładunku w warstwie czujnikowej. Według komunikatów urządzenie wyróżnia się wysoką selektywnością, czyli potrafi odróżniać amoniak od innych gazów, a jego parametry pozostają stabilne przez ponad 10 tygodni.
Zespół przygotował także praktyczne prototypy oparte na tym samym sensorze. Wśród nich znalazł się przenośny system progowy, który automatycznie uruchamia alert po przekroczeniu ustalonych limitów bezpieczeństwa. Układ klasyfikuje sytuację jako bezpieczną, ostrzegawczą lub niebezpieczną, co ma ułatwiać szybką reakcję bez specjalistycznej wiedzy. Naukowcy pokazali również wersje elastyczne i noszone na ciele, wykonane na podłożach z polimeru, papieru i tkaniny.
Amoniak jest szeroko stosowany w produkcji nawozów, chłodnictwie, rolnictwie i przemyśle chemicznym. Jego wycieki mogą powodować podrażnienie oczu, skóry i dróg oddechowych, a dłuższa ekspozycja może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych. Dotychczasowe metody wykrywania gazu często wymagały podwyższonej temperatury albo zewnętrznego źródła zasilania, co ograniczało ich zastosowanie w praktyce.
Nowy sensor ma znaczenie przede wszystkim dlatego, że działa bez dodatkowego podgrzewania i przy niskim zużyciu energii. Według dostępnych informacji może znaleźć zastosowanie w zakładach przemysłowych, laboratoriach, magazynach i gospodarstwach rolnych, a także w urządzeniach przenośnych i systemach ostrzegawczych. Na razie nie podano danych o kosztach produkcji ani o tym, kiedy technologia mogłaby trafić na rynek.
Najważniejsze parametry nowego sensora amoniaku
| Parametr | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Minimalne wykrywane stężenie | 319 ppb | Bardzo wysoka czułość, przydatna do wczesnego wykrywania wycieków |
| Temperatura pracy | Pokojowa | Niższe zużycie energii i łatwiejsze wdrożenie |
| Selektywność | Wysoka | Lepsze odróżnianie amoniaku od innych gazów |
| Stabilność działania | Ponad 10 tygodni | Dobra persystencja parametrów w czasie |
| Materiały platformy | VOx/VS2 | Hybrydowa heterostruktura poprawiająca właściwości czujnikowe |
| Prototypy użytkowe | Przenośne, elastyczne, noszone | Potencjał zastosowań w monitoringu osobistym i przemysłowym |
Na podstawie treści artykułu oraz dołączonych źródeł researchera (CeNS Bengaluru, 14.07.2026).
Słownik pojęć
- amoniak
- Gaz o silnie drażniących właściwościach, powszechnie stosowany w przemyśle, rolnictwie i chłodnictwie; w wysokich stężeniach jest niebezpieczny dla zdrowia.
- czujnik gazu
- Urządzenie wykrywające obecność i stężenie określonego gazu w otoczeniu.
- selektywność
- Zdolność czujnika do rozpoznawania jednego gazu mimo obecności innych substancji.
- heterostruktura
- Układ złożony z dwóch różnych materiałów warstwowych, którego połączenie może poprawiać właściwości elektroniczne i czujnikowe.
- transport ładunku
- Przemieszczanie się nośników elektrycznych w materiale; jego poprawa zwykle zwiększa czułość i szybkość działania czujnika.
- ppb (parts per billion)
- Jednostka stężenia oznaczająca liczbę części danej substancji na miliard części całości; używana przy bardzo niskich poziomach wykrywania.
