Najważniejsze
- •Nowa metoda z Uniwersyteckiego Szpitala w Jenie pozwala wykrywać patogeny bezpośrednio z osocza, bez wcześniejszej hodowli w laboratorium.
- •Test działa także podczas antybiotykoterapii, gdy klasyczne posiewy krwi często tracą czułość.
- •W pilotażowym badaniu obejmującym 18 pacjentów metoda zgodziła się z diagnozą kliniczną w 16 przypadkach i wykryła sprawcę w dwóch przypadkach kulturnegatywnego zapalenia wsierdzia.
- •Czas od pobrania próbki do wyniku wynosi około 12 godzin, a koszt materiałów to 100–120 euro na próbkę.
- •Wykrywalność mikrobiologicznego DNA nawet do 16 dni po rozpoczęciu terapii może w przyszłości pomóc w monitorowaniu infekcji i bardziej precyzyjnym stosowaniu antybiotyków.
Naukowcy z UKJ w Jenie opracowali metodę szybkiego wykrywania patogenów z krwi, także w trakcie antybiotykoterapii.
Zespół badawczy z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Jenie opracował nową metodę, która pozwala szybko identyfikować patogeny bezpośrednio z krwi pacjentów z ciężkimi infekcjami. Wyniki opublikowano 29 czerwca 2026 roku w czasopiśmie „Genome Medicine”. Metoda działa także wtedy, gdy pacjent otrzymuje już antybiotyki, co dotąd utrudniało wykrycie drobnoustrojów.
Naukowcy wykorzystali mikrobialne bezkomórkowe DNA, czyli drobne fragmenty materiału genetycznego bakterii, wirusów lub grzybów krążące we krwi podczas infekcji. Najpierw izolują je z osocza, a następnie przygotowują do analizy z użyciem sekwencjonowania nanopore’owego. W praktyce oznacza to, że patogenu nie trzeba wcześniej hodować w laboratorium, a wynik można uzyskać w ciągu kilku godzin.
W badaniu pilotażowym udział wzięło 18 pacjentów z infekcjami krwi lub z podejrzeniem infekcyjnego zapalenia wsierdzia, czyli zapalenia zastawek serca. Nowa metoda zgadzała się z diagnozą kliniczną w 16 przypadkach. W dwóch przypadkach tzw. kulturnegatywnego zapalenia wsierdzia badacze wykryli sprawcę zakażenia mimo braku wyniku w klasycznych posiewach krwi.
Autorzy podali, że od przyjęcia próbki do wyniku potrzeba około 12 godzin. Koszt materiałów wynosi 100–120 euro za próbkę. To więcej niż w przypadku klasycznej diagnostyki posiewowej, ale mniej niż w przypadku niektórych komercyjnych specjalistycznych testów do analizy mikrobiologicznego DNA. Zespół z Jeny podkreślił też, że opublikował pełny protokół, aby inne ośrodki mogły sprawdzić i rozwijać tę metodę.
Problem, na który odpowiada nowe badanie, jest dobrze znany klinicystom. Gdy pacjent otrzymuje antybiotyk, klasyczne posiewy krwi często tracą czułość, a lekarze muszą podejmować decyzje terapeutyczne przy niepełnym obrazie zakażenia. Szybka diagnostyka ma znaczenie zwłaszcza w ciężkich infekcjach, gdzie liczy się każda godzina, a opóźnienie może utrudnić dobranie leczenia.
Badacze zauważyli też, że mikrobiologiczne DNA pozostawało wykrywalne nawet do 16 dni po rozpoczęciu celowanej terapii antybiotykowej. W praktyce może to otworzyć drogę do prostszego monitorowania przebiegu infekcji i oceny, kiedy leczenie przestaje być potrzebne. Jeśli metoda potwierdzi skuteczność w większych badaniach, może stać się narzędziem wspierającym bardziej precyzyjne stosowanie antybiotyków.
Jak działa nowa diagnostyka patogenów z krwi
Opracowanie własne na podstawie artykułu o badaniu z Jeny i publikacji w Genome Medicine.
Najważniejsze dane z badania zespołu z Jeny
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba pacjentów w badaniu pilotażowym | 18 |
| Zgodność metody z diagnozą kliniczną | 16 przypadków |
| Przypadki kulturnegatywnego zapalenia wsierdzia z wykrytym patogenem | 2 |
| Czas od pobrania próbki do wyniku | około 12 godzin |
| Koszt materiałów na próbkę | 100–120 euro |
| Czas wykrywalności mikrobiologicznego DNA po rozpoczęciu terapii | do 16 dni |
Na podstawie artykułu o badaniu Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Jenie opublikowanym w Genome Medicine.
Słownik pojęć
- mikrobialne bezkomórkowe DNA (mcfDNA)
- Małe fragmenty materiału genetycznego bakterii, wirusów lub grzybów krążące we krwi podczas infekcji.
- sekwencjonowanie nanopore’owe
- Technika odczytu sekwencji DNA, która pozwala na szybkie analizowanie materiału genetycznego w czasie zbliżonym do rzeczywistego.
- posiew krwi
- Klasyczna metoda wykrywania drobnoustrojów przez ich namnażanie w warunkach laboratoryjnych.
- kulturnegatywne zapalenie wsierdzia
- Zapalenie wsierdzia, w którym standardowe posiewy krwi nie wykazują wzrostu patogenu mimo obecnej infekcji.
- osocze
- Płynna część krwi pozbawiona komórek krwi, wykorzystywana m.in. do diagnostyki laboratoryjnej.
- antybiotykoterapia
- Leczenie zakażenia z użyciem antybiotyków; może utrudniać wykrywanie drobnoustrojów w klasycznych badaniach mikrobiologicznych.
