Najważniejsze
- •Moderna rozpoczęła w Kanadzie pierwszą fazę badań klinicznych szczepionki mRNA-1469 przeciwko szczepowi Bundibugyo wirusa Ebola.
- •Badanie obejmie około 80 zdrowych ochotników w trzech kanadyjskich ośrodkach (Halifax, Truro, Toronto).
- •Projekt wspiera organizacja CEPI kwotą do 50 mln USD, a Moderna zobowiązała się dostarczyć min. 500 000 dawek po cenach preferencyjnych dla krajów o niskich dochodzie w razie sukcesu.
- •Obecna epidemia Bundibugyo w DR Konga to druga największa epidemia eboli w historii (ponad 3800 zakażeń, 1700 zgonów), na którą obecnie nie ma zatwierdzonej szczepionki.
- •Głównym wyzwaniem dla nowej szczepionki mRNA są wymagania temperaturowe (przechowywanie w temp. od -20 do -80 stopni Celsjusza) oraz konieczność przeprowadzenia kolejnych faz badań w Afryce.
Amerykańska firma Moderna rozpoczęła w Kanadzie pierwsze badania kliniczne z udziałem ludzi nad eksperymentalną szczepionką mRNA-1469, skierowaną przeciwko szczepowi Bundibugyo wirusa Ebola.
Amerykańska firma Moderna rozpoczęła w Kanadzie pierwsze badania kliniczne z udziałem ludzi nad eksperymentalną szczepionką mRNA-1469 przeciwko szczepowi Bundibugyo wywołującemu wirus Ebola. Pierwszy ochotnik przyjął dawkę preparatu 3 sierpnia 2026 roku w miejscowości Truro w prowincji Nowa Szkocja. Kanadyjska agencja ds. zdrowia (Health Canada) wydała oficjalną zgodę na przeprowadzenie tego badania 30 lipca 2026 roku.
Szczegóły badania i finansowanie
Badanie kliniczne I fazy obejmie grupę około 80 zdrowych, dorosłych ochotników. Testy będą prowadzone w trzech kanadyjskich ośrodkach zlokalizowanych w Halifaxie, Truro oraz Toronto. Projekt współfinansuje organizacja Koalicja na rzecz Innowacji w Obszarze Gotowości na Epidemie (CEPI), która przekazała na ten cel kwotę do 50 milionów dolarów. Środki te pokryją koszty badań oraz jednoczesnej produkcji kolejnych dawek. W przypadku pomyślnego zatwierdzenia szczepionki Moderna zobowiązała się dostarczyć co najmniej 500 000 dawek po preferencyjnych cenach dla krajów o niskich i średnich dochodach.
Trwająca epidemia wywołana przez szczep Bundibugyo w Demokratycznej Republice Konga doprowadziła już do ponad 3800 zakażeń i około 1700 zgonów, stając się drugą pod względem wielkości epidemią eboli w historii. Dotychczas nie opracowano zatwierdzonego preparatu chroniącego przed tą odmianą patogenu, ponieważ istniejące szczepionki uodparniają jedynie na odmianę Zaire. Równolegle z firmą Moderna badania I fazy nad własnym preparatem przeciwko temu samemu szczepowi rozpoczął w Wielkiej Brytanii Uniwersytet Oksfordzki. Wybór Kanady jako miejsca testów klinicznych wynika z tamtejszej sprawnej infrastruktury regulacyjnej oraz bogatego doświadczenia w badaniach nad filowirusami.
Wyzwania logistyczne i specyfika populacyjna
Badania I fazy potrwają co najmniej kilkanaście miesięcy, w związku z czym testowana szczepionka nie wpłynie na opanowanie obecnej fali zachorowań. Dodatkowym wyzwaniem jest technologia mRNA, która wymaga przechowywania preparatów w temperaturach od -20 do -80 stopni Celsjusza, co znacznie utrudnia dystrybucję we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Co więcej, wyniki uzyskane u 80 zdrowych Kanadyjczyków nie uwzględniają specyfiki populacji afrykańskiej, która zmaga się z malarią, zakażeniami HIV oraz niedożywieniem. W przyszłości badacze będą musieli przeprowadzić badania II i III fazy bezpośrednio w regionie epidemicznym, aby ostatecznie potwierdzić skuteczność kliniczną nowej szczepionki.
Epidemia eboli Bundibugyo w DR Konga oraz parametry badania klinicznego szczepionki mRNA-1469
| Wskaźnik / Parametr | Wartość / Szczegóły |
|---|---|
| Liczba zakażeń w DR Konga | ponad 3800 |
| Liczba zgonów w DR Konga | ok. 1700 |
| Liczba ochotników w fazie 1 | ok. 80 (zdrowi, dorośli) |
| Budżet od CEPI na rozwój szczepionki | do 50 mln USD |
| Planowany wolumen dawek dla krajów o niskim dochodzie | min. 500 000 dawek |
| Wymagana temperatura przechowywania szczepionki mRNA | od -20 do -80 °C |
Dane na podstawie komunikatów Health Canada, WHO, CEPI i Moderna (stan na sierpień 2026 r.)
Etapy rozwoju i wdrożenia szczepionki mRNA-1469 przeciwko eboli Bundibugyo
Opracowanie na podstawie deklaracji Moderna i CEPI (sierpień 2026)
Słownik pojęć
- Bundibugyo (szczep wirusa Ebola)
- Odmiana wirusa Ebola wywołująca gorączkę krwotoczną u ludzi. Nazwa pochodzi od dystryktu Bundibugyo w Ugandzie, gdzie szczep ten zidentyfikowano po raz pierwszy w 2007 roku. Dotychczas nie było na niego zatwierdzonej szczepionki.
- CEPI
- Międzynarodowa koalicja na rzecz innowacji w zakresie gotowości na wypadek epidemii (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations). Finansuje i koordynuje rozwój szczepionek przeciwko groźnym patogenom o potencjale pandemicznym.
- Szczepionka mRNA
- Technologia oparta na informacyjnym RNA (messenger RNA). Polega na wprowadzeniu do organizmu instrukcji genetycznej, dzięki której komórki same produkują białko wirusa (antygen), stymulując układ odpornościowy do produkcji przeciwciał.
- Health Canada
- Kanadyjski federalny departament odpowiedzialny za krajową politykę zdrowotną oraz wydawanie zezwoleń i nadzór regulacyjny nad badaniami klinicznymi i lekami dopuszczanymi do obrotu.
- Filowirusy
- Rodzina wirusów o charakterystycznym nitkowatym kształcie (filovirusy), do których zaliczają się m.in. wirus Ebola oraz wirus Marburg. Wywołują one ciężkie gorączki krwotoczne u ludzi i naczelnych.
