Najważniejsze
- •Od 1 stycznia 2027 roku ceny większości składników krwi kupowanych przez szpitale wzrosną o 5,65%.
- •Podwyżki mają zrekompensować rosnące koszty operacyjne Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, w tym wzrost płac i inflację.
- •Koszty krwi nie są bezpośrednio refundowane jako osobna pozycja przez NFZ, co uderzy w budżety szpitali o profilu hematologicznym, onkologicznym i transplantacyjnym.
- •Mimo wzrostu cen pobieranej krwi, honorowi dawcy wciąż nie będą otrzymywać wynagrodzenia za jej oddanie.
Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji projekt rozporządzenia podnoszącego ceny większości składników krwi kupowanych przez szpitale. Od 1 stycznia 2027 roku stawki te wzrosną o 5,65 procent.
Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji publicznych projekt rozporządzenia podwyższającego ceny składników krwi. Od 1 stycznia 2027 roku stawki za większość produktów kupowanych przez szpitale od Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa wzrosną o 5,65 procent. Zmiana ta nie obejmie jedynie ubogoleukocytarnego koncentratu krwinek płytkowych pozyskiwanego z krwi pełnej. Konsultacje publiczne projektu potrwają 21 dni od dnia jego opublikowania przez Rządowe Centrum Legislacji.
Jak zmienią się ceny składników krwi?
Nowa stawka za jednostkę krwi pełnej konserwowanej wyniesie 368 zł (obecnie to 348 zł). Cena koncentratu krwinek czerwonych z krwi pełnej wzrośnie z 234 zł do 247 zł, osocza świeżo mrożonego – ze 126 zł do 133 zł, a krioprecypitatu – z 246 zł do 260 zł. Choć cena ubogoleukocytarnego koncentratu krwinek płytkowych z krwi pełnej utrzyma się na poziomie 654 zł, to stawka za ten sam preparat pozyskiwany metodą aferezy wzrośnie z 1197 zł do 1265 zł. Projekt wprowadza także wyższe opłaty za procedury pomocnicze. Szpitale zapłacą o 165 zł więcej za karencję, o 677 zł więcej za redukcję czynników chorobotwórczych oraz o 102 zł więcej za filtrowanie.
Przyczyny podwyżek: rosnące koszty i spadek rentowności
Ministerstwo Zdrowia uzasadnia podwyżki rosnącymi kosztami operacyjnymi 21 działających w Polsce centrów krwiodawstwa. Wpływają na nie m.in. inflacja oraz ustawowy wzrost płac personelu medycznego. Ponadto przychody placówek ze sprzedaży nadwyżek osocza dla przemysłu farmaceutycznego spadły w 2025 roku o około 28 mln zł w porównaniu z rokiem ubiegłym. Pogarszająca się sytuacja finansowa sprawiła, że w 2025 roku 12 centrów odnotowało gorsze wyniki finansowe, a osiem z nich zakończyło rok ze stratą netto.
Spadek tych dochodów to efekt wahań cen na rynku globalnym. Polska jest od niego uzależniona, ponieważ w kraju wciąż brakuje krajowej fabryki frakcjonowania osocza. Warto podkreślić, że koszt krwi kupowanej przez szpitale nie jest bezpośrednio refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia jako osobna pozycja. Wydatki te pokrywa ryczałt za całą procedurę medyczną. W efekcie podwyżka uderzy najsilniej w budżety placówek o najwyższym zużyciu krwi – przede wszystkim szpitali onkologicznych, hematologicznych i transplantacyjnych.
Wyższe ceny mogą pogłębić zatory płatnicze w szpitalach, które już teraz często spóźniają się z opłatami wobec centrów krwiodawstwa. Nowe regulacje grożą więc wzrostem liczby nieściągalnych wierzytelności. Dodatkowo NFZ będzie musiał zbilansować te koszty w swoim budżecie, przesuwając środki z innych procedur medycznych. Resort zdrowia deklaruje bowiem, że nie zwiększy wydatków ponad ustalony plan finansowy.
Porównanie opłat za krew i jej składniki (stawki obowiązujące w 2026 r. vs. projektowane na 2027 r.)
| Składnik krwi / usługa | Cena w 2026 r. (zł) | Projektowana cena w 2027 r. (zł) | Zmiana (%) / wartość zmiany |
|---|---|---|---|
| Krew pełna konserwowana (jednostka) | 348,00 | 368,00 | +5,75% (+20 zł) |
| Koncentrat krwinek czerwonych z krwi pełnej (jednostka) | 234,00 | 247,00 | +5,56% (+13 zł) |
| Koncentrat krwinek czerwonych z aferezy (jednostka) | 332,00 | 351,00 | +5,72% (+19 zł) |
| Ubogoleukocytarny koncentrat krwinek płytkowych z krwi pełnej (dawka) | 654,00 | 654,00 | bez zmian |
| Ubogoleukocytarny koncentrat krwinek płytkowych z aferezy (dawka) | 1197,00 | 1265,00 | +5,68% (+68 zł) |
| Koncentrat granulocytarny (jednostka) | 1587,00 | 1677,00 | +5,67% (+90 zł) |
| Osocze świeżo mrożone (jednostka) | 126,00 | 133,00 | +5,56% (+7 zł) |
| Krioprecypitat (jednostka) | 246,00 | 260,00 | +5,69% (+14 zł) |
| Dodatkowa opłata za karencję | - | +165,00 | nowa stawka / dopłata |
| Dodatkowa opłata za redukcję czynników chorobotwórczych | - | +677,00 | nowa stawka / dopłata |
| Dodatkowa opłata za filtrowanie | - | +102,00 | nowa stawka / dopłata |
Opracowanie własne na podstawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz danych MZ.
Kondycja finansowa publicznej służby krwi w Polsce
Dane Ministerstwa Zdrowia z Oceny Skutków Regulacji projektu rozporządzenia.
Słownik pojęć
- Karencja krwi/osocza
- Proces polegający na okresowym przechowywaniu składników krwi (zazwyczaj osocza) przed ich wydaniem do lecznictwa, w celu potwierdzenia, że dawca w tym okresie nie uległ zakażeniu wirusowemu (np. HIV, HBV, HCV), co weryfikuje się ponownym badaniem dawcy po określonym czasie.
- Afereza
- Zabieg polegający na pobieraniu od dawcy przy użyciu specjalnego urządzenia (separatora komórkowego) wyłącznie określonego, pożądanego składnika krwi (np. samych płytek krwi czy osocza), podczas gdy pozostałe składniki są zwracane do krwiobiegu dawcy podczas tej samej procedury.
- Ubogoleukocytarny koncentrat krwinek płytkowych (UKP)
- Koncentrat krwinek płytkowych pozyskiwany z krwi pełnej lub metodą aferezy, z którego w procesie preparatyki usunięto większość krwinek białych (leukocytów). Minimalizuje to ryzyko powikłań poprzetoczeniowych u biorcy.
- Krioprecypitat
- Skoncentrowana frakcja białek osocza (zawierająca głównie czynnik VIII, fibrynogen, czynnik von Willebranda i fibronektynę) uzyskiwana w wyniku powolnego rozmrażania świeżo mrożonego osocza w niskiej temperaturze.
- Frakcjonowanie osocza
- Fizyczny i chemiczny rozdział osocza na poszczególne frakcje białkowe (np. albuminy, immunoglobuliny, czynniki krzepnięcia), wykorzystywany do produkcji leków osoczopochodnych w przemyśle farmaceutycznym.
