Matka spotkała biorczynię przeszczepionej dłoni zmarłej córki – rzadki przypadek transplantacji w Leeds

3 dni temu
·
3 min

Najważniejsze

  • Historia Jackie Kirwan, która po śmierci córki Georgie zgodziła się na pobranie także jej kończyn, pokazuje, że dawstwo może obejmować nie tylko narządy wewnętrzne, ale w wyjątkowych przypadkach również ręce i dłonie.
  • Przypadek Kim Smith – czterokrotnej amputantki po sepsie, u której wykonano podwójny przeszczep dłoni (z powodzeniem po stronie lewej) – ilustruje potencjał transplantacji kończyn w poprawie samodzielności i jakości życia, wymagający jednak dożywotniej immunosupresji.
  • Spotkanie rodziny dawczyni z biorczynią przeszczepionej dłoni jest w systemie brytyjskim wydarzeniem rzadkim i możliwym tylko przy obustronnej, świadomej zgodzie oraz pośrednictwie NHS Blood and Transplant.
  • Historia Georgie z rzadką malformacją mózgu (periventricular nodular heterotopia, PVNH) podkreśla znaczenie edukacji na temat chorób rzadkich i lekoopornej padaczki oraz roli pacjenckiej aktywności (książka, podcast, działania edukacyjne).
  • Transplantacje dłoni należą na świecie do procedur niszowych (kilkaset zabiegów wobec dziesiątek tysięcy klasycznych przeszczepów rocznie), ale pojedyncze historie takie jak ta mogą zwiększać świadomość społeczną na temat dawstwa organów i sepsy.

Matka z Liverpoolu spotkała biorczynię przeszczepu lewej dłoni swojej zmarłej córki w jednym z nielicznych w Wielkiej Brytanii przypadków transplantacji kończyny.

fot. www.dailymail.com
fot. www.dailymail.com
65‑letnia Jackie Kirwan z Liverpoolu, której 33‑letnia córka Georgie Peterson zmarła w sierpniu 2025 r. z powodu rzadkiej wady mózgu, pod koniec marca 2026 r. po raz pierwszy spotkała w Liverpoolu 64‑letnią Kim Smith, biorczynię przeszczepu jej lewej dłoni. To jeden z nielicznych w Wielkiej Brytanii przypadków transplantacji dłoni i wyjątkowo rzadkie spotkanie rodziny dawcy z biorcą, zorganizowane przy pośrednictwie NHS Blood and Transplant. Georgie Peterson od nastoletniości chorowała na periventricular nodular heterotopia (PVNH), wrodzoną malformację mózgu powodującą lekooporną padaczkę. Pierwszy ciężki napad miała tuż przed egzaminami A‑level, a diagnozę postawiono kilka miesięcy później. W 2023 r. w Walton Centre w Liverpoolu lekarze wszczepili jej elektrody do mózgu, aby zlokalizować ognisko napadów. W latach 2024/2025 przeszła kolejną operację neurochirurgiczną. Mimo intensywnego leczenia napady nasilały się, a 25 sierpnia 2025 r. Georgie zmarła po ciężkim ataku padaczkowym i trzydniowym pobycie w szpitalu. Od około 17. roku życia Georgie figurowała w brytyjskim rejestrze dawców organów. Jak relacjonuje jej matka, uważała, że „ciało to tylko to, w czym żyjesz, ważna jest dusza”. Po śmierci córki Jackie zgodziła się na pobranie narządów. Pielęgniarka ds. donacji zaproponowała również możliwość pobrania kończyn – nie jest to standardowo ujęte w rejestrze i wymaga osobnej zgody rodziny. Jackie przyjęła tę propozycję, uznając, że decyzja jest zgodna z przekonaniami córki. Kim Smith, była fryzjerka z Milton Keynes i obecnie ambasadorka organizacji Sepsis Research, w 2017 r., podczas pobytu w Alicante, przeszła ciężką sepsę po zakażeniu układu moczowego. W wyniku niewydolności narządowej lekarze amputowali jej obie ręce i stopy. Przez około osiem lat żyła jako czterokrotna amputantka. Następnie została zakwalifikowana na brytyjską listę oczekujących na przeszczep rąk i czekała na odpowiedniego dawcę około czterech lat. W sierpniu 2025 r. w Leeds General Infirmary zespół specjalistów przeprowadził około 14‑godzinną podwójną transplantację dłoni u Kim Smith. Prawa dłoń uległa odrzutowi, natomiast lewa, pochodząca od Georgie Peterson, przyjęła się i stopniowo odzyskuje sprawność. Po zabiegu pacjentka przeszła intensywną rehabilitację. Relacjonuje, że może wykonywać część codziennych czynności, jest bardziej samodzielna i może trzymać za rękę swoją najmłodszą wnuczkę. Jednocześnie musi dożywotnio przyjmować leki immunosupresyjne. Zgodnie z zasadami brytyjskiego systemu transplantacyjnego dawstwo narządów pozostaje anonimowe. Kilka tygodni po operacji Kim napisała jednak anonimowy list z podziękowaniami, który trafił do rodziny Georgie za pośrednictwem zespołu z Leeds i NHS Blood and Transplant. Jackie po lekturze odpowiedziała, że chciałaby się spotkać. Po uzyskaniu zgody obu stron i koordynacji przez NHS BT do spotkania doszło pod koniec marca 2026 r. w Liverpoolu. Podczas pierwszego spotkania Jackie po raz pierwszy trzymała przeszczepioną lewą dłoń, którą wcześniej ściskała dłonie córki podczas napadów padaczkowych. Obie kobiety opisały wizytę jako „nierealną” i „bardzo emocjonalną”. Drugie spotkanie odbyło się na początku maja, równolegle z nagłośnieniem historii w mediach, m.in. w programie „This Morning” w ITV. Na świecie wykonano dotąd tylko kilkaset przeszczepów dłoni i rąk, podczas gdy liczba przeszczepów narządów wewnętrznych sięga dziesiątek tysięcy rocznie. W Wielkiej Brytanii program przeszczepów kończyn górnych działa od 2016 r. w Leeds i obejmuje pojedyncze przypadki. NHS Blood and Transplant przypomina, że na przeszczep czeka około 8 tys. osób, a codziennie część pacjentów umiera, nie doczekawszy narządu. Kontakty rodzin dawców z biorcami należą do wyjątków i są możliwe tylko przy obustronnej zgodzie. Jackie i jej rodzina kontynuują rozpoczętą przez Georgie działalność edukacyjną dotyczącą rzadkich chorób mózgu i padaczki, a Kim wykorzystuje nagłośnienie sprawy do mówienia o sepsie i jej powikłaniach. NHS Blood and Transplant oraz organizacje pacjenckie wskazują, że takie pojedyncze historie mogą zwiększać świadomość społeczną na temat dawstwa organów i rzadkich procedur, choć przeszczepy dłoni pozostaną niszową metodą poprawy jakości życia wybranych pacjentów.

Transplantacje dłoni a klasyczne przeszczepy narządów – skala i charakterystyka

CechaTransplantacja dłoni/rąkPrzeszczep narządów wewnętrznych
Szacunkowa liczba zabiegów na świecie roczniekilkadziesiąt (łącznie kilkaset wykonanych dotąd)dziesiątki tysięcy
Cel zabiegupoprawa jakości życia (funkcja, samodzielność)najczęściej ratowanie życia
Częstość w Wielkiej Brytaniipojedyncze przypadki rocznie, scentralizowany program w Leeds (od 2016 r.)wiele ośrodków transplantacyjnych, setki przeszczepów rocznie
Wymagane leczenie po zabiegudożywotnia immunosupresja, intensywna i długotrwała rehabilitacja rękidożywotnia immunosupresja, rehabilitacja zależna od rodzaju narządu
Potencjalne ryzykoodrzut przeszczepu, powikłania immunosupresji, brak pełnego odzyskania funkcjiodrzut przeszczepu, powikłania immunosupresji, powikłania chirurgiczne
Anonimowość dawstwaco do zasady zachowana; kontakty dawca–biorca bardzo rzadkie i tylko za obopólną zgodąrównież obowiązuje zasada anonimowości, kontakty rodzin są wyjątkowe
Status proceduryniszowa, wykonywana w wybranych ośrodkach, ścisła kwalifikacjarutynowa w wielu krajach, ustandaryzowane procedury

Opracowanie na podstawie danych NHS Blood and Transplant z relacji medialnych oraz ogólnych informacji o programach transplantacyjnych.

Najczęstsze pytania

Czym różni się przeszczep dłoni od klasycznego przeszczepu narządu, np. nerki?
Przeszczep dłoni ma głównie poprawić jakość życia i funkcję (sprawność, samodzielność), a nie bezpośrednio ratować życie, jak w przypadku serca czy nerek. Wymaga bardzo skomplikowanej operacji łączącej kości, nerwy, naczynia i ścięgna oraz długotrwałej rehabilitacji. Podobnie jak po przeszczepie narządu, pacjent musi przyjmować dożywotnio leki immunosupresyjne, aby zapobiegać odrzutowi przeszczepu.
Dlaczego dawstwo kończyn nie jest standardowo uwzględnione w rejestrze dawców organów?
W wielu krajach, w tym w Wielkiej Brytanii, przeszczepy kończyn są procedurami bardzo rzadkimi i wykonywanymi tylko w kilku wyspecjalizowanych ośrodkach. Dlatego standardowy rejestr dawców koncentruje się na narządach ratujących życie. Pobranie kończyn wymaga zwykle osobnej, szczegółowej rozmowy z rodziną i ich odrębnej zgody.
Czy rodzina dawcy może poznać biorcę narządu lub kończyny?
Zasadą w systemach takich jak NHS jest anonimowość dawstwa – rodziny dawcy i biorcy nie znają swoich danych. Możliwa jest wymiana anonimowych listów poprzez zespoły transplantacyjne. Bezpośrednie spotkania są wyjątkowe i mogą się odbyć wyłącznie wtedy, gdy obie strony wyrażą na to świadomą zgodę, a organizacja koordynująca (np. NHS Blood and Transplant) uzna, że jest to bezpieczne i właściwe.
Jak wygląda droga pacjenta do przeszczepu rąk lub dłoni?
Pacjent musi najpierw spełnić rygorystyczne kryteria medyczne i psychologiczne. Następnie jest kwalifikowany do programu w wyspecjalizowanym ośrodku (w Wielkiej Brytanii – w Leeds). Czas oczekiwania zależy od znalezienia odpowiedniego dawcy pod względem zgodności tkankowej, wymiarów i koloru skóry. Po operacji konieczna jest intensywna rehabilitacja oraz regularne kontrole w ośrodku transplantacyjnym.
Dlaczego w tej historii tak podkreśla się sepsę i chorobę mózgu PVNH?
Sepsa oraz rzadkie choroby mózgu, takie jak periventricular nodular heterotopia (PVNH), są nadal stosunkowo mało znane w społeczeństwie, mimo że mogą prowadzić do ciężkich powikłań, niepełnosprawności, a nawet śmierci. Bohaterki historii – rodzina Georgie i Kim – wykorzystują nagłośnienie sprawy, by edukować innych na temat objawów, ryzyka i konieczności szybkiej diagnostyki, a także by promować dawstwo narządów.

Słownik pojęć

Periventricular nodular heterotopia (PVNH)
Wrodzona malformacja mózgu, w której część neuronów nie przemieszcza się prawidłowo w trakcie rozwoju płodowego i tworzy guzki (nodule) w pobliżu komór mózgu. Często prowadzi do lekoopornej padaczki oraz innych objawów neurologicznych.
Lekoopor­na padaczka
Postać padaczki, w której napady nie są wystarczająco kontrolowane pomimo stosowania co najmniej dwóch odpowiednio dobranych leków przeciwpadaczkowych. Wymaga specjalistycznej diagnostyki i często rozważa się leczenie chirurgiczne.
Sepsa
Zagrażająca życiu reakcja organizmu na zakażenie, prowadząca do uogólnionego stanu zapalnego, uszkodzenia narządów, a niekiedy do wstrząsu septycznego i śmierci. Może rozwinąć się m.in. z nieleczonego zakażenia układu moczowego.
Transplantacja dłoni/kończyn górnych
Zabieg chirurgiczny polegający na przeszczepieniu ręki lub dłoni od dawcy do biorcy. Wymaga połączenia kości, mięśni, ścięgien, nerwów i naczyń krwionośnych oraz późniejszej intensywnej rehabilitacji i leczenia immunosupresyjnego.
Immunosupresja
Farmakologiczne hamowanie odpowiedzi układu odpornościowego organizmu, stosowane m.in. po przeszczepach, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepionego narządu lub kończyny. Niesie ze sobą zwiększone ryzyko zakażeń i niektórych nowotworów.
NHS Blood and Transplant (NHS BT)
Brytyjska organizacja odpowiedzialna za koordynację dawstwa krwi, tkanek i narządów oraz za prowadzenie programów transplantacyjnych, w tym rejestru dawców organów i procedur związanych z pobieraniem oraz dystrybucją narządów.

Komentarze (0)

0/2000
Następny artykuł

Krotoszyn zamyka onkologię. Kiedy leczenie raka przestaje się opłacać

Zawieszenie oddziału onkologii w Krotoszynie pokazuje, że w polskiej ochronie zdrowia rachunek ekonomiczny coraz częściej wygrywa z elementarnym bezpieczeństwem pacjentów. To nie jest lokalna awaria, tylko sygnał, jak skonstruowany system finansowania zmusza powiatowe szpitale do rezygnacji z leczenia nowotworów tam, gdzie chorzy faktycznie mieszkają.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Krotoszyn zamyka onkologię. Kiedy leczenie raka przestaje się opłacać

Zawieszenie oddziału onkologii w Krotoszynie pokazuje, że w polskiej ochronie zdrowia rachunek ekonomiczny coraz częściej wygrywa z elementarnym bezpieczeństwem pacjentów. To nie jest lokalna awaria, tylko sygnał, jak skonstruowany system finansowania zmusza powiatowe szpitale do rezygnacji z leczenia nowotworów tam, gdzie chorzy faktycznie mieszkają.

rmf24.pl
rmf24.pl
krotoszynska.pl
+1
31 mar

29. Bieg po Nowe Życie: Dlaczego to wydarzenie może uratować życie?

29. Bieg po Nowe Życie odbędzie się 25 kwietnia 2026 roku w Wiśle i uczci 15-lecie inicjatywy promującej transplantologię.

dwakwadranse.pl
se.pl
termedia.pl
+5
23 kwi

Pierwsza terapia teplizumabem w Polsce u 13-latki z cukrzycą typu 1

W USK w Opolu rozpoczęto pierwszą w Polsce terapię teplizumabem u 13-latki z cukrzycą typu 1, która może opóźnić konieczność insulinoterapii nawet o 2,7 roku.

medexpress.pl
medonet.pl
rynekzdrowia.pl
28 kwi

Rośnie popularność zabiegów kosmetycznych w USA. Eksperci wzywają do debaty etycznej

Teolodzy, bioetycy i chirurdzy plastyczni wzywają do szerszej debaty etycznej w związku z gwałtownym wzrostem popularności zabiegów kosmetycznych w USA.

abcnews.com
winnipegfreepress.com
smdailyjournal.com
8 maj

Profilaktycznie usunęła jajniki i piersi, a i tak usłyszała wyrok raka jajnika

50‑letnia Aimee Knight po profilaktycznym usunięciu jajników i piersi usłyszała diagnozę nieuleczalnego raka jajnika w stadium 3a, z prognozą 2–5 lat życia.

mirror.co.uk
themirror.com
dailystar.co.uk
12 maj

Tysiące dzieci z ciężką otyłością w klinikach NHS w Anglii. Opublikowano pierwsze dane

NHS England ujawniło, że od 2021 r. w 39 klinikach otyłości (CEW) leczono 6497 dzieci, w tym 423 czterolatki z ciężką otyłością.

theguardian.com
mirror.co.uk
dailymail.com
12 maj
StartSzukaj