Zespół neurochirurgów z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie przeprowadził na początku maja 2026 roku prawdopodobnie pierwszą w Polsce wielopoziomową jednoportalną endoskopową stabilizację kręgosłupa u 82-letniej pacjentki. Informację o zabiegu podały w komunikacie z 4 maja władze szpitala, a za nimi m.in. Alert Medyczny, Medexpress i lokalne media. Operację wykonał zespół Oddziału Neurochirurgii kierowany przez prof. dr. hab. n. med. Cezarego Grochowskiego. Zabieg objął dwa poziomy kręgosłupa u kobiety z krytyczną stenozą kanału kręgowego, która przed hospitalizacją cierpiała na tzw. chromanie neurogenne uniemożliwiające przejście nawet krótkiego dystansu. W trakcie procedury lekarze wprowadzili 10 śrub oraz rozprężane implanty międzytrzonowe sprowadzone z Holandii. Jak podaje szpital, neurochirurdzy wykonali jedynie punktowe nacięcia o długości 7–8 mm zamiast typowych dla klasycznych operacji cięć sięgających kilkudziesięciu centymetrów. Do przeprowadzenia zabiegu wykorzystali wieżę endoskopową, system nawigacji kręgosłupa oraz robotyczny tomograf śródoperacyjny. Miało to umożliwić precyzyjne wprowadzenie implantów i kontrolę położenia struktur nerwowych w czasie rzeczywistym. – Biorąc pod uwagę wiek pacjentki oraz obciążenia internistyczne, zdecydowałem się na technikę endoskopową, by maksymalnie zwiększyć bezpieczeństwo zabiegu. Wykorzystanie kamery daje nam bezpośrednią wizualizację nerwów, co minimalizuje ryzyko powikłań, które przy metodzie klasycznej mogłyby prowadzić do niedowładu nóg – powiedział, cytowany w komunikacie, prof. Cezary Grochowski. Dodał, że endoskopowe stabilizacje są obecnie „szczytem piramidy trudności” w chirurgii kręgosłupa. Według relacji placówki i mediów 82-letnia pacjentka zaczęła samodzielnie chodzić już kilkanaście godzin po zabiegu. – Przed operacją każdy krok był wyzwaniem, nogi po prostu mi „odcinało”. Już następnego dnia po zabiegu lekarze pomogli mi wstać. Chodzę przy chodziku i czuję ogromną różnicę. Wracam do domu trzy dni po operacji – mówi cytowana w materiałach pani Marianna. Dyrektor szpitala Piotr Matej podkreśla w oświadczeniu, że zabieg był możliwy dzięki inwestycjom w zaawansowany sprzęt. – Kolejny udany, nowatorski zabieg, tym razem w dziedzinie neurochirurgii, potwierdza, że inwestycje w najnowocześniejszy sprzęt, jak robotyczny tomograf czy zaawansowane systemy nawigacji, realnie skracają czas hospitalizacji i poprawiają komfort życia chorych – stwierdził. Wielopoziomowa jednoportalna endoskopowa stabilizacja kręgosłupa to małoinwazyjna technika, która ogranicza uszkodzenie mięśni i więzadeł dzięki niewielkim nacięciom i pracy z użyciem kamery. W porównaniu z klasycznymi operacjami może zmniejszać ból pooperacyjny, utratę krwi i czas rehabilitacji, co ma szczególne znaczenie u pacjentów w podeszłym wieku i z chorobami współistniejącymi. W Polsce procedury endoskopowe w chirurgii kręgosłupa są nadal wykonywane w wybranych ośrodkach, wymagają specjalistycznego sprzętu i doświadczonych zespołów. Szpital w Lublinie określa zabieg jako „prawdopodobnie pierwszą w Polsce” operację tego typu, jednak w dostępnych materiałach nie ma niezależnego potwierdzenia tego faktu przez towarzystwa naukowe czy krajowe rejestry. Nie podano też szczegółów dotyczących czasu trwania operacji, kosztów, zasad refundacji ani długoterminowych efektów leczenia. Placówka zapowiada rozwijanie małoinwazyjnych technik kręgosłupowych, a o znaczeniu tej metody dla szerszej grupy chorych mogą zadecydować dalsze wyniki i analizy prowadzone w kolejnych miesiącach.