Lekarze spoza UE ryzykują utratę PWZ bez certyfikatu B1

4 godz. temu

2 min

Najważniejsze

•Od 1 maja 2026 r. (z możliwością wydłużenia do 2027 r.) lekarze, pielęgniarki i położne spoza UE z prawem wykonywania zawodu uzyskanym w trybie uproszczonym muszą udokumentować znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1, inaczej grozi im utrata PWZ.
•Równoległe procedowanie nowelizacji wydłużającej termin na dostarczenie certyfikatu językowego tworzy chaos prawny: izby nadal mogą cofać prawa wykonywania zawodu, ale przyszła zmiana przepisów może podważyć te decyzje w sądach.
•Ministerstwo Zdrowia i Naczelna Izba Lekarska odmiennie interpretują skutek braku certyfikatu: MZ twierdzi, że konieczna jest indywidualna decyzja izby, NIL – że PWZ wygasa z mocy ustawy, a izba tylko stwierdza ten fakt.
•Toczy się już ponad 300 postępowań przed sądami administracyjnymi dotyczących warunkowego prawa wykonywania zawodu i wymogów językowych; w co najmniej 24 sprawach sądy przyznały rację lekarzom.
•Spór o poziom znajomości języka toczy się równolegle do sporów prawnych: ustawodawca przyjął minimum B1, ale NIL postuluje co najmniej B2, wskazując na bezpieczeństwo pacjentów i konieczność swobodnej pracy z dokumentacją medyczną.

Od 1 maja 2026 r. lekarzom i pielęgniarkom spoza UE, pracującym w Polsce w trybie uproszczonym, grozi utrata prawa wykonywania zawodu za brak certyfikatu znajomości języka polskiego na poziomie B1, a sejmowa poprawka wydłużająca ten termin nie weszła jeszcze w życie.

Komentarz redakcji

Lekarze i pielęgniarki spoza UE, którzy uzyskali prawo wykonywania zawodu w Polsce w uproszczonym trybie, muszą do 1 maja 2026 r. przedstawić certyfikat znajomości języka polskiego na poziomie B1. W Sejmie trwają prace nad wydłużeniem tego terminu o rok, jednak nowa regulacja jeszcze nie obowiązuje. Rozbieżne interpretacje przepisów przez Ministerstwo Zdrowia i Naczelną Izbę Lekarską powodują stan niepewności prawnej w środowisku medycznym.

Jak lekarz spoza UE może potwierdzić znajomość języka polskiego na poziomie B1

Krok 1

Sprawdź, czy podlegasz wymogowi – dotyczy osób, które uzyskały zgodę MZ w trybie uproszczonym na podstawie wniosku złożonego do 24 października 2024 r.

Krok 2

Wybierz ścieżkę potwierdzenia języka: egzamin z języka polskiego organizowany przez Naczelną Izbę Lekarską lub inny uznawany egzamin/zaświadczenie.

Krok 3

Alternatywne dokumenty: państwowy certyfikat języka polskiego jako obcego (min. B1), matura z języka polskiego lub medyczne egzaminy zawodowe zdane po polsku (np. LEK).

Krok 4

Złóż wybrany dokument w swojej okręgowej izbie lekarskiej lub pielęgniarek i położnych przed obowiązującym terminem ustawowym.

Krok 5

Monitoruj przebieg nowelizacji – ewentualne wydłużenie terminu do 1 maja 2027 r. może mieć wpływ na Twoje obowiązki i ewentualne postępowania przed izbą.

Na podstawie obowiązujących przepisów z 2022 r. oraz doniesień prasowych (Rzeczpospolita, Rzeszów News).

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by Maskmedicare Shop

Od 1 maja 2026 roku lekarze, pielęgniarki i położne spoza Unii Europejskiej, którzy uzyskali zgodę na wykonywanie zawodu w Polsce w ramach uproszczonego trybu, muszą posiadać dokument potwierdzający znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Brak takiego certyfikatu skutkuje groźbą cofnięcia prawa wykonywania zawodu. Wymóg obejmuje osoby, które złożyły wniosek do 24 października 2024 roku. Dokumentem potwierdzającym kompetencje językowe może być m.in. egzamin z języka polskiego organizowany przez Naczelną Izbę Lekarską, państwowy certyfikat znajomości języka polskiego jako obcego, matura z języka polskiego lub polskojęzyczne egzaminy medyczne, takie jak LEK. 28 kwietnia 2026 roku sejmowa Komisja Zdrowia przyjęła poprawkę wydłużającą ten termin do 1 maja 2027 roku. Jednak nowelizacja nie przeszła pełnej ścieżki legislacyjnej i na razie nie obowiązuje. Powstał stan prawnej niepewności – izby lekarskie i pielęgniarskie formalnie mogą podejmować decyzje o cofnięciu praw zawodowych wobec osób, które nie dostarczyły wymaganego certyfikatu. Jednocześnie, jeśli nowelizacja zostanie uchwalona i wejdzie w życie, część takich decyzji może zostać podważona w sądach administracyjnych. Spór dotyczy także interpretacji samego przepisu. Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że utrata prawa wykonywania zawodu nie następuje automatycznie i każda sprawa wymaga indywidualnej decyzji izby. Resort zapowiada pismo do izb z zaleceniem wstrzymania się z automatycznym egzekwowaniem przepisów do czasu zakończenia procesu legislacyjnego. Naczelna Izba Lekarska interpretuje przepis przeciwnie – uznaje, że prawo wykonywania zawodu wygasa z mocy ustawy z dniem 1 maja wobec osób bez certyfikatu, a rolą izb jest jedynie formalne stwierdzenie tego faktu. Wątpliwości pogłębiają liczne spory sądowe – według „Rzeczpospolitej” do sądów administracyjnych trafiło już ponad 300 skarg na uchwały izb lekarskich związanych z warunkowym prawem wykonywania zawodu oraz wymogami językowymi. W 24 przypadkach Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację skarżącym lekarzom. Uproszczony tryb dopuszczania do wykonywania zawodu został wprowadzony podczas pandemii COVID-19 i rozszerzony po wybuchu wojny w Ukrainie, aby zapełnić braki kadrowe. Po sygnałach o problemach komunikacyjnych z pacjentami i personelem ustawodawca wprowadził wymóg znajomości języka polskiego na poziomie B1, by zminimalizować ryzyko błędów i poprawić bezpieczeństwo pacjentów. Jednak środowisko lekarskie, zwłaszcza NIL, uważa poziom B1 za zbyt niski i apeluje o podniesienie wymagań. Dalszy bieg spraw uzależniony jest od losów nowelizacji w parlamencie. Jeśli termin zostanie wydłużony, decyzje o cofnięciu prawa wykonywania zawodu wydane w okresie niepewności mogą stać się przedmiotem kolejnych sporów sądowych. Przebieg tych wydarzeń może mieć istotny wpływ na stabilność kadrową w placówkach medycznych oraz dostępność świadczeń, zwłaszcza w regionach, w których lekarze spoza UE stanowią znaczącą część personelu.

Dwie główne interpretacje skutków braku certyfikatu językowego B1

Ministerstwo Zdrowia (MZ)

+Brak automatyzmu – możliwość indywidualnej oceny sytuacji lekarza.

+Pozwala izbom uwzględnić np. terminy egzaminów, postęp w nauce języka, potrzeby kadrowe.

+Może ograniczać liczbę sporów sądowych dzięki bardziej elastycznemu podejściu.

−Większa uznaniowość decyzji izb, ryzyko nierównego traktowania.

−Brak jasnego, jednolitego mechanizmu może pogłębiać chaos prawny.

−Wymaga od izb dodatkowych analiz i procedur w każdej sprawie.

Naczelna Izba Lekarska (NIL)

+Jasna, literalna interpretacja – PWZ wygasa z mocy ustawy bez certyfikatu.

+Ułatwia izbom szybkie porządkowanie rejestru PWZ bez długich postępowań.

+Podkreśla wagę bezpieczeństwa pacjentów i wymogu realnej znajomości języka.

−Ryzyko masowej utraty PWZ i nagłych braków kadrowych w szpitalach.

−Duże prawdopodobieństwo fali odwołań i skarg do sądów administracyjnych.

−Możliwość podważenia wydanych decyzji po ewentualnej nowelizacji i wydłużeniu terminu.

Kluczowe daty i liczby związane z wymogiem certyfikatu językowego B1 dla medyków spoza UE

Zdarzenie / parametr	Wartość
Wejście w życie obowiązku przedstawienia certyfikatu B1	1 maja 2026 r.
Planowane wydłużenie terminu (projekt nowelizacji)	1 maja 2027 r.
Graniczna data złożenia wniosku w trybie uproszczonym, której dotyczy wymóg	24 października 2024 r.
Liczba skarg do sądów administracyjnych na uchwały izb lekarskich	ponad 300
Liczba spraw wygranych przez lekarzy w WSA	24
Minimalny wymagany poziom języka polskiego wg ustawy	B1
Postulowany minimalny poziom wg NIL	co najmniej B2 (docelowo C1)

Na podstawie opisywanego artykułu oraz materiałów prasowych „Rzeczpospolitej” i Rzeszów News.

Słownik pojęć

Prawo wykonywania zawodu (PWZ): Decyzja właściwej izby samorządu zawodowego (np. lekarskiej, pielęgniarskiej), uprawniająca do legalnego wykonywania zawodu medycznego na terytorium Polski.
Tryb uproszczony: Specjalna procedura dopuszczania do pracy w zawodach medycznych w Polsce lekarzy i innych medyków spoza UE, wprowadzona w czasie pandemii COVID-19 i rozszerzona po wybuchu wojny w Ukrainie, z częściowym odstąpieniem od standardowych wymogów (np. nostryfikacji dyplomu).
Poziom B1 języka polskiego: Średnio zaawansowany poziom znajomości języka w skali CEFR, uznawany w omawianych przepisach za minimum pozwalające na podstawową komunikację z pacjentem i prowadzenie dokumentacji medycznej.
Naczelna Izba Lekarska (NIL): Centralny organ samorządu lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce, reprezentujący ich interesy i sprawujący nadzór nad wykonywaniem zawodu, m.in. poprzez rejestrację praw wykonywania zawodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA): Sąd rozpoznający skargi na decyzje i uchwały organów administracji publicznej oraz samorządów zawodowych, w tym izb lekarskich.
Nowelizacja ustawy: Zmiana obowiązujących przepisów w drodze kolejnej ustawy, która modyfikuje, uzupełnia lub uchyla wcześniejsze regulacje prawne.

Najczęstsze pytania

Kogo dokładnie dotyczy obowiązek przedstawienia certyfikatu językowego B1?▼

Obowiązek dotyczy lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych spoza UE, którzy uzyskali zgodę Ministra Zdrowia na wykonywanie zawodu w Polsce w tzw. trybie uproszczonym, na podstawie wniosku złożonego do 24 października 2024 r.

Co się stanie, jeśli nie dostarczę certyfikatu językowego w terminie?▼

Zgodnie z jedną z interpretacji (NIL) prawo wykonywania zawodu wygasa z mocy ustawy z dniem upływu terminu, a izba tylko stwierdza ten fakt. Ministerstwo Zdrowia twierdzi jednak, że konieczna jest indywidualna decyzja izby. W praktyce możliwe są więc postępowania przed izbą i ewentualne odwołania do sądu administracyjnego.

Jakie dokumenty mogą potwierdzić znajomość języka polskiego na poziomie B1?▼

Uznawane są m.in.: egzamin z języka polskiego organizowany przez Naczelną Izbę Lekarską, państwowy certyfikat znajomości języka polskiego jako obcego (co najmniej B1), matura zdana z języka polskiego oraz świadectwa zdania po polsku egzaminów medycznych, takich jak LEK.

Czy poziom B1 jest wystarczający, aby bezpiecznie pracować jako lekarz w Polsce?▼

Ustawodawca przyjął B1 jako kompromisowe minimum. Naczelna Izba Lekarska uważa jednak, że to za mało i postuluje co najmniej poziom B2, a docelowo C1, wskazując na potrzebę swobodnej komunikacji, analizy dokumentacji medycznej i minimalizowania ryzyka błędów.

Jak obecny spór może wpłynąć na pracę szpitali i przychodni?▼

Masowe cofanie PWZ lekarzom spoza UE bez certyfikatu mogłoby pogłębić braki kadrowe, zwłaszcza tam, gdzie tacy medycy stanowią istotną część personelu. Jednocześnie przedłużający się stan niepewności prawnej i liczne spory sądowe utrudniają planowanie obsady i mogą wpływać na dostępność świadczeń dla pacjentów.

Pierwsi napisali na ten temat

rynekzdrowia.pl

Dostarczanie certyfikatów przez lekarzy z Ukrainy ze znakiem zapytania

termedia.pl · 2026-05-04T00:00:00+00:00

Nowe przepisy uderzą w lekarzy z zagranicy. Na horyzoncie widmo chaosu prawnego

rp.pl · 2026-05-03

Lekarze z Ukrainy dostali jeszcze rok na nauczenie się polskiego. Nowy termin egzaminów

rzeszow-news.pl · 2026-04-29

Komentarze (0)

Następny artykuł

Egzaminy LEK i LDEK wymagają pilnej zmiany. „Obecna formuła nie weryfikuje realnej wiedzy"

16 lutego 2026

1 min

Komentarz redakcji

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej domaga się pilnej zmiany zasad przeprowadzania egzaminów LEK i LDEK. Samorząd lekarski chce odejścia od obecnej reguły, zgodnie z którą aż 70 proc. pytań pochodzi z jawnej bazy publikowanej przez Centrum Egzaminów Medycznych. Zdaniem NRL obecna formuła nie pozwala

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej w stanowisku z 13 lutego 2026 r. zaapelowało o pilne wprowadzenie zmian w zasadach przeprowadzania Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK) oraz Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego (LDEK). Samorząd lekarski oczekuje odstąpienia od obowiązującej obecnie zasady, zgodnie z którą większość pytań egzaminacyjnych pochodzi z ogólnodostępnej bazy pytań.70 proc. pytań z jawnej bazyZgodnie z art. 14c ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (D