Kościoły w Europie stają się schronami przed upałem dla chorych i seniorów

W sierpniu 2026 roku wspólnoty chrześcijańskie oraz organizacje charytatywne w Niemczech, Francji i Austrii udostępniają kościoły i ośrodki parafialne jako schronienia przed ekstremalnymi upałami. Inicjatywa ta wpisuje się w oficjalne zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Europe) dotyczące ochrony grup szczególnie wrażliwych na wysokie temperatury – w tym seniorów, chorych oraz dzieci. WHO rekomenduje opracowywanie planów ochrony przed upałami oraz zapewnianie dostępu do chłodnych miejsc, aby zapobiegać zgonom związanym z przegrzaniem organizmu.

Inicjatywy w Niemczech, Francji i Austrii

W Niemczech Kościół ewangelicki koordynuje ekumeniczną akcję pod hasłem #KühleKirche, która stanowi część ogólnokrajowego Dnia Działań Przeciw Upałom. Dominik Blum, duszpasterz z diecezji Osnabrück, zaapelował o formalne włączenie świątyń do miejskich planów ochrony przed falami upałów. Jednocześnie szefowa niemieckiego Caritasu, Eva Welskop-Deffaa, wezwała do inwestowania w dostosowanie infrastruktury społecznej do zmian klimatu. Jej wypowiedź, sugerująca, że poszukiwanie chłodu w murach świątyni może przybliżyć ludzi do Boga, wywołała jednak krytykę dotyczącą instrumentalizacji kryzysu klimatycznego.

We Francji Konferencja Episkopatu oficjalnie zaleciła podległym parafiom otwieranie kościołów, by nieść pomoc chorym, starszym i samotnym. Z kolei w Wiedniu i Dolnej Austrii tamtejszy Caritas zorganizował 24 oazy klimatyczne, czyli tak zwane Klimaoasen. W obsługę tych punktów zaangażowało się około 500 wolontariuszy. W austriackim Tyrolu inicjatywę INN-Oasen wsparły finansowo władze kraju związkowego oraz miasto Innsbruck, dzięki czemu uzupełniła ona sieć miejskich stref chłodzenia. Media nie podają jednak dokładnych statystyk dotyczących liczby otwartych parafii w Niemczech i Francji ani kosztów ochrony i ubezpieczenia zabytkowych obiektów.

Naturalne schronienie i sytuacja w Polsce

Zabytkowe świątynie o grubych murach i małych oknach działają jak naturalne, pasywne schrony termiczne. Pozwalają one obniżyć temperaturę wewnątrz budynku o 10 do 15 stopni Celsjusza w stosunku do tej panującej na zewnątrz. W krajach niemieckojęzycznych samorządy integrują te inicjatywy z miejskimi planami walki z upałami i współfinansują ich realizację. W Polsce podobne akcje mają charakter wyłącznie incydentalny. Wynika to z braku systemowo zorganizowanego wolontariatu parafialnego oraz obaw zarządców przed kradzieżami i wandalizmem.

Organizatorzy planują rozwijać te systemy w kolejnych latach. W okresach letnich wolontariusze i służby medyczne będą na bieżąco monitorować stan zdrowia osób korzystających ze schronień.