Najważniejsze
- •Kobiety chorują na migrenę trzy razy częściej niż mężczyźni, co wiąże się z cyklicznymi wahaniami poziomu estrogenów od okresu dojrzewania po menopauzę.
- •Migrena dotyka ponad miliard ludzi na świecie i jest według WHO pierwszą przyczyną niepełnosprawności wśród kobiet w wieku 15–49 lat.
- •Napad migreny może trwać od 4 do 72 godzin, a kluczową rolę w jego patofizjologii odgrywa peptyd CGRP.
- •Stosowanie leków z kodeiną może nasilać bóle głowy, natomiast nowoczesne leki biologiczne (celowane w CGRP) dają wysoką skuteczność, choć ich dostępność ogranicza brak refundacji.
W materiale BBC News Arabic dr Katie Monroe z National Migraine Centre wyjaśniła przyczyny trzykrotnie częstszego chorowania kobiet na migrenę. Jako główny powód ekspertka wskazała cykliczne wahania poziomu hormonów.
W materiale opublikowanym 10 września 2026 roku przez BBC News Arabic dr Katie Monroe z brytyjskiej organizacji National Migraine Centre wyjaśniła mechanizmy odpowiadające za trzykrotnie częstsze występowanie migreny u kobiet niż u mężczyzn. Jako główną przyczynę ekspertka wskazała cykliczne wahania poziomu hormonów oraz wpływ czynników środowiskowych.
Różnica w częstości chorowania ujawnia się wraz z pierwszą miesiączką. W populacji dziecięcej problem dotyczy w jednakowym stopniu około 10 proc. chłopców i dziewcząt. W późniejszych etapach życia wahania stężenia estrogenów u kobiet – występujące od pokwitania, przez cykle menstruacyjne, aż po okres perimenopauzy – znacząco podnoszą ryzyko napadów. Z danych brytyjskiej organizacji charytatywnej The Migraine Trust wynika, że migrena dotyka ponad miliard ludzi na świecie, co oznacza średnio jedną na siedem osób.
Przebieg napadu i rola nowoczesnej terapii
Napad migrenowy przebiega w czterech etapach. Faza aury, obejmująca objawy neurologiczne trwające do godziny, dotyczy około jednej trzeciej pacjentów. Właściwy napad bólu głowy trwa od 4 do 72 godzin, a następująca po nim faza ponapadowa utrzymuje się przez kolejne 24–48 godzin. Dr Monroe zwróciła uwagę, że przyjmowanie leków zawierających kodeinę może nasilać bóle głowy, natomiast wczesne podanie środków celowanych zapobiega tzw. efektowi kuli śnieżnej. W patofizjologii napadu kluczową rolę odgrywa peptyd CGRP, na który ukierunkowane są nowoczesne leki biologiczne oraz blokery receptorowe.
Migrena jako choroba przewlekła i wyzwania kliniczne
Migrena jest uwarunkowaną genetycznie, przewlekłą chorobą neurologiczną, a nie zwykłym bólem głowy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) klasyfikuje ją jako drugą główną przyczynę niepełnosprawności na świecie oraz pierwszą wśród kobiet w wieku od 15 do 49 lat. Napad występuje wtedy, gdy skumulowane czynniki – takie jak stres, zmiana rytmu snu, dieta czy hormony – przekroczą indywidualny próg wrażliwości mózgu pacjenta.
W praktyce klinicznej kluczowe znaczenie ma indywidualny dobór terapii przez lekarza. Pozwala to uniknąć powikłań, w tym ryzyka naczyniowego przy stosowaniu dwuskładnikowej antykoncepcji u pacjentek z aurą. Nowoczesne leki biologiczne stanowią znaczny postęp w leczeniu, jednak ich wysokie koszty i brak refundacji w wielu krajach wciąż ograniczają pacjentom powszechny dostęp do skutecznej terapii.
Częstość występowaia migreny w zależności od wieku i płci
| Grupa populacyjna | Częstość występowania migreny | Główne uwarunkowania |
|---|---|---|
| Dzieci (przed dojrzewaniem) | Ok. 10% (równa u chłopców i dziewcząt) | Czynniki genetyczne |
| Kobiety (po dojrzewaniu) | Ok. 15-18% (3x częściej niż mężczyźni) | Wahania stężenia estrogenów |
| Mężczyźni (po dojrzewaniu) | Ok. 5-6% | Czynniki genetyczne i środowiskowe |
| Kobiety 15–49 lat | 1. miejsce wśród przyczyn niepełnosprawności | Cykl menstruacyjny, ciąża, perimenopauza |
Opracowanie na podstawie danych WHO i The Migraine Trust
Migrena: Na tle Europy i świata Polki są w złej sytuacji
Przebieg napadu migrenowego – 4 etapy
Słownik pojęć
- CGRP
- Peptyd związany z genem kalcytoniny (Calcitonin Gene-Related Peptide) – neuroprzekaźnik odgrywający kluczową rolę w powstawaniu i rozprzestrzenianiu się bólu migrenowego.
- Aura migrenowa
- Zespół przemijających objawów neurologicznych (głównie wzrokowych, czuciowych lub mowy), poprzedzający bezpośrednio ból głowy w migrenie u około jednej trzeciej pacjentów.
- Perimenopauza
- Okres przejściowy poprzedzający menopauzę, charakteryzujący się nieregularnymi cyklami i znacznymi wahaniami poziomu hormonów płciowych.
- Ból głowy z odbicia
- Ból głowy wywołany nadużywaniem leków przeciwbólowych (np. z zawartością kodeiny), prowadzący do błędnego koła nasilenia objawów.
- Leki biologiczne przeciw CGRP
- Nowoczesne leki celowane (przeciwciała monoklonalne) skierowane przeciwko peptydowi CGRP lub jego receptorowi, stosowane w profilaktyce migreny.
