Najważniejsze
- •Jednorazowa infuzja VERVE-102 obniżyła poziom cholesterolu LDL u pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną o maksymalnie 62% w badaniu Heart 2.
- •Terapia działa poprzez precyzyjną edycję zasad (ulepszona metoda CRISPR) i blokowanie genu PCSK9 w komórkach wątroby.
- •Efekt terapeutyczny utrzymał się przez cały 18-miesięczny okres obserwacji u 35 badanych pacjentów.
- •VERVE-102 zastępuje wcześniejszy preparat VERVE-101, z którego wycofano się z powodu problemów z bezpieczeństwem.
- •Wprowadzenie leku na rynek może zająć od 5 do 8 lat, a szacowany koszt terapii to od 200 tys. do ponad 1 mln dolarów.
Firma Verve Therapeutics ogłosiła, że jednorazowe podanie eksperymentalnego leku do edycji genów VERVE-102 obniżyło poziom cholesterolu LDL u pacjentów o maksymalnie 62 procent.
19 sierpnia 2026 roku firma biotechnologiczna Verve Therapeutics ogłosiła wyniki badania klinicznego fazy Ib o nazwie Heart 2. Wykazały one, że jednorazowa infuzja eksperymentalnego leku do edycji genów VERVE-102 obniżyła poziom cholesterolu LDL u pacjentów o maksymalnie 62 procent. Efekt ten utrzymał się przez cały 18-miesięczny okres obserwacji u 35 chorych z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną i przedwczesną chorobą wieńcową.
Mechanizm działania i wyniki badania Heart 2
Badacze podawali lek dożylnie w różnych dawkach. Przy najwyższej z nich, wynoszącej 1 mg/kg masy ciała, poziom cholesterolu LDL spadł średnio o 78 mg/dl. Preparat VERVE-102 blokuje w komórkach wątroby gen PCSK9. Zwiększa to liczbę receptorów LDL, które usuwają szkodliwy cholesterol z krwi. W badanej grupie poziom białka PCSK9 obniżył się o 51–88 procent, w zależności od dawki. Głównym celem tego etapu badań była ocena bezpieczeństwa i tolerancji terapii oraz ustalenie dawkowania leku, a nie wykazanie jego bezpośredniego wpływu na zmniejszenie liczby zawałów serca czy udarów mózgu.
Precyzyjniejsza edycja genów i wyzwania terapeutyczne
VERVE-102 wykorzystuje zaawansowaną technologię edycji zasad, czyli precyzyjniejszą wersję metody CRISPR. Umożliwia ona modyfikację pojedynczych „liter” kodu DNA bez przecinania obu nici podwójnej helisy, co ogranicza ryzyko niekontrolowanych mutacji. Nowy preparat jest bezpośrednim następcą leku VERVE-101. Firma wstrzymała badania nad jego wcześniejszą wersją pod koniec 2023 roku po tym, jak u jednego z uczestników testów wystąpił zawał serca. W nowej wersji producent zastosował zmodyfikowany nośnik lipidowy, który celuje bezpośrednio w komórki wątroby. Grupa docelowa – chorzy z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną – stanowi około 0,3 procent globalnej populacji. Są to osoby z uwarunkowanym genetycznie wysokim stężeniem cholesterolu, u których standardowa terapia statynami nie przynosi zadowalających efektów.
Przedstawione badanie objęło nieliczną, wyselekcjonowaną grupę 35 osób. Wykluczono z niej pacjentów ze schorzeniami współistniejącymi, np. chorobami wątroby, co na tym etapie uniemożliwia pełną ocenę bezpieczeństwa leku w ogólnej populacji. Eksperci zwracają również uwagę na wysokie szacowane koszty terapii genowej in vivo. Mogą one wynieść od 200 tysięcy do ponad miliona dolarów za jednorazowy wlew, podczas gdy tradycyjne statyny są tanie i powszechnie dostępne w formie doustnej. Dalsze fazy badań klinicznych oraz ostateczna rejestracja leku VERVE-102 potrwają prawdopodobnie jeszcze od 5 do 8 lat.
Mechanizm działania terapii genowej VERVE-102
Mechanizm działania edycji zasad na podstawie technologii Verve Therapeutics.
Wyniki badania klinicznego Heart 2 dla leku VERVE-102
| Parametr badany | Wartość / Wynik |
|---|---|
| Maksymalny spadek cholesterolu LDL | do 62% |
| Spadek cholesterolu LDL przy dawce 1 mg/kg | średnio o 78 mg/dl |
| Spadek poziomu białka PCSK9 | od 51% do 88% (zależnie od dawki) |
| Okres utrzymywania się efektu | 18 miesięcy (cały czas obserwacji) |
| Liczba uczestników badania (faza 1b) | 35 pacjentów |
Dane na podstawie wyników badania klinicznego Heart 2 przedstawionych przez Verve Therapeutics.
Porównanie generacji leków edycji genowej Verve Therapeutics
VERVE-101
VERVE-102
Słownik pojęć
- PCSK9
- Gen kodujący białko, które reguluje liczbę receptorów dla cholesterolu LDL w wątrobie. Zablokowanie tego genu pozwala na sprawniejsze usuwanie LDL z krwioobiegu.
- Cholesterol LDL
- Frakcja cholesterolu o niskiej gęstości, powszechnie nazywana 'złym cholesterolem', której wysoki poziom w organizmie przyczynia się do rozwoju miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych.
- Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
- Uwarunkowana genetycznie choroba charakteryzująca się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL we krwi od urodzenia, prowadząca do przedwczesnej miażdżycy i zawałów serca.
- Edycja zasad (Base editing)
- Nowoczesna metoda inżynierii genetycznej będąca rozwinięciem systemu CRISPR, umożliwiająca precyzyjną zmianę pojedynczego nukleotydu (litery kodu DNA) w określonym miejscu genomu bez rozcinania obu nici helisy DNA.
- Terapia genowa in vivo
- Metoda edycji genów polegająca na wprowadzeniu narzędzi edycyjnych bezpośrednio do organizmu pacjenta (np. poprzez infuzję dożylną), w odróżnieniu od terapii ex vivo, gdzie komórki są modyfikowane poza organizmem i ponownie implantowane.
