Gwinea Bissau wstrzymuje kontrowersyjne badanie szczepionki przeciw WZW B u noworodków

Rząd Gwinei Bissau odwołał kontrowersyjne badanie kliniczne dotyczące wstrzymywania szczepień noworodków przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B). W tym samym czasie policja sądowa przeszukała biura Bandim Health Project i przejęła zapasy szczepionek.

Decyzję ogłosił minister zdrowia Quinhin Nantote. Badanie miało sprawdzić, czy jednoczesne podanie preparatów BCG oraz przeciw WZW B wpływa na tak zwane nieswoiste efekty szczepień. W praktyce część noworodków nie miała otrzymać dawki chroniącej przed WZW B. Projekt planowano przeprowadzić na 7 tysiącach dzieci.

Funkcjonariusze przejęli dawki szczepionki podczas przeszukania biur Bandim Health Project. Ich status prawny pozostaje przedmiotem śledztwa. Interwencja nie dotyczyła jakości ani bezpieczeństwa samych preparatów, a władze badają okoliczności prowadzenia projektu oraz jego zgodność z decyzjami państwowych instytucji.

Głównym duńskim badaczem projektu był Frederik Schaltz-Buchholzer, a współliderami Christine Stabell Benn i Peter Aaby. Schaltz-Buchholzer potwierdził w serwisie LinkedIn, że przedsięwzięcie nie będzie realizowane w Gwinei Bissau. Badanie miało otrzymać 1,6 miliona dolarów od amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) oraz kolejne 1,6 miliona od prywatnych fundacji Pershing Square Foundation i Bluebell Foundation. Nie potwierdzono jednak, czy wszystkie środki faktycznie wypłacono.

Projekt wcześniej zatwierdziły krajowy komitet etyczny Gwinei Bissau oraz duński komitet do spraw etyki badań naukowych. Mimo to spotkał się on z krytyką Światowej Organizacji Zdrowia oraz ekspertów, w tym doktora Paula Offita. Krytycy wskazywali, że inicjatywa celowo wstrzymywała szczepienie noworodków przeciw WZW B w kraju o wysokim odsetku zakażeń tym wirusem.

Bandim Health Project działa w Gwinei Bissau od 50 lat, prowadząc analizy nad nieswoistymi efektami szczepionek. Państwo to nie ma obecnie powszechnego programu szczepień przeciw WZW B bezpośrednio po urodzeniu, lecz władze planują go uruchomić w 2028 roku. Sytuację komplikuje dodatkowo niedawny zamach stanu oraz ogólna niestabilność polityczna.

Po odwołaniu badania jego wznowienie w Gwinei Bissau wydaje się mało prawdopodobne. Sprawa może jednak nadal wpływać na debatę dotyczącą granic badań klinicznych, suwerenności medycznej oraz finansowania projektów szczepionkowych.