Najważniejsze
- •W Bangladeszu w wyniku najcięższej od dekad epidemii odry zmarło co najmniej 986 dzieci, a liczba zachorowań przekroczyła 180 tysięcy.
- •Przyczyną kryzysu jest załamanie programu szczepień ochronnych po przewrocie politycznym w 2024 r. i strajkach służby zdrowia w 2025 r.
- •Najbardziej narażona grupa to dzieci w wieku 6 miesięcy – 5 lat, u których niedożywienie wielokrotnie podnosi ryzyko śmiertelnych powikłań.
- •Brak wystarczającej odporności populacyjnej (poniżej wymaganych 95%) oraz zakażenia krzyżowe w szpitalach potęgują rozprzestrzenianie się wirusa.
Co najmniej 986 dzieci zmarło w Bangladeszu od marca do września 2026 roku w wyniku najcięższej od dekad epidemii odry. Kryzys wywołała luka w programie szczepień, będąca następstwem zawirowań z lat 2024–2025.
Co najmniej 986 dzieci zmarło w Bangladeszu od marca do września 2026 roku w wyniku najcięższej od dekad epidemii odry. Jak podaje tamtejsze Ministerstwo Zdrowia, wybuch choroby to bezpośredni efekt luki w programie immunizacji, powstałej po przewrocie politycznym z 2024 roku oraz strajkach personelu medycznego rok później.
Oficjalne dane resortu zdrowia wskazują na blisko 1000 zgonów oraz ponad 180 tysięcy podejrzewanych i potwierdzonych zachorowań od marca 2026 roku. Służby medyczne notują dziennie ponad tysiąc nowych przypadków. Z raportów szpitalnych wynika, że większość chorujących i umierających pacjentów to dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat. Lekarze podkreślają, że powszechne wśród nich niedożywienie drastycznie osłabia układ odpornościowy, co sprzyja rozwojowi groźnych powikłań oddechowych, w tym zapalenia płuc.
Paraliż systemu opieki zdrowotnej i zakażenia wewnątrzszpitalne
Niestabilność polityczna i paraliż organizacyjny mocno nadwerężyły system opieki zdrowotnej w całym kraju. SM Ziauddin Hyder, doradca ds. zdrowia premiera Tarique'a Rahmana, poinformował, że masowe kampanie immunizacyjne odkładano aż dwukrotnie. W 2024 roku akcję wstrzymały masowe protesty i obalenie rządu byłej premier Sheikh Hasiny. W kolejnym roku przeprowadzenie szczepień uniemożliwiły strajki personelu medycznego.
Ogniska choroby w stolicy doprowadziły do przeciążenia placówek medycznych i szerzenia się zakażeń wewnątrzszpitalnych. W szpitalu dziecięcym Shishu w Dlace przebywa obecnie 101 dzieci zarażonych odrą. Z relacji personelu wynika, że na oddziałach dochodzi do zakażeń krzyżowych. Dzieci przyjmowane pierwotnie z zapaleniem płuc lub oskrzeli ulegają zakażeniu wirusem odry od innych hospitalizowanych, co drastycznie pogarsza ich stan i wydłuża leczenie.
Spadek odporności populacyjnej i działania zaradcze
Aby zahamować transmisję wirusa odry w populacji, konieczne jest utrzymanie poziomu zaszczepienia dwóch dawek na poziomie co najmniej 95 proc. Przed 2024 rokiem Bangladesz osiągał wskaźniki rzędu 85–94 proc. Wstrzymanie kampanii szczepień obniżyło jednak odporność populacyjną poniżej bezpiecznego progu epidemiologicznego. W przypadku niedożywionych dzieci śmiertelność w wyniku powikłań odry wzrasta z niespełna 0,1 proc. do nawet kilkunastu procent.
Władze medyczne Bangladeszu prowadzą obecnie uzupełniającą akcję szczepień, by zlikwidować lukę immunizacyjną wśród najmłodszych. Eksperci, w tym były dyrektor Instytutu Epidemiologii, Kontroli i Badań nad Chorobami dr Mahmudur Rahman, wskazują na konieczność natychmiastowego wdrożenia rygorystycznych procedur izolacji chorych w szpitalach, prowadzenia edukacji sanitarnej oraz przeprowadzenia na szeroką skalę szczepień ochronnych.
Statystyki epidemii odry w Bangladeszu (2026 r.)
| Wskaźnik / Parametr | Dane / Wartości |
|---|---|
| Szacowana liczba zgonów dzieci | Co najmniej 986 |
| Liczba zachorowań (potwierdzone i podejrzewane) | > 180 000 |
| Dzienny przyrost nowych przypadków | > 1 000 dziennie |
| Najbardziej dotknięta grupa wiekowa | Od 6 miesięcy do 5 lat |
| Wymagany progi odporności zbiorowiskowej | 95% (2 dawki) |
| Wskaźnik zaszczepienia sprzed kryzysu (przed 2024 r.) | 85% – 94% |
| Śmiertelność u dzieci niedożywionych z powikłaniami | Do kilkunastu procent (wobec <0,1% w populacji ogólnej) |
Ministerstwo Zdrowia Bangladeszu / Instytut Epidemiologii
Kto biegnie się zaszczepić? Jest nowy preparat
Chronologia załamania programu szczepień i rozwoju epidemii
Słownik pojęć
- Odra
- Ostra, niezwykle zakaźna choroba wirusowa przenoszona drogą kropelkową, charakteryzująca się wysoką gorączką, wysypką oraz ryzykiem ciężkich powikłań (np. zapalenia płuc lub mózgu).
- Odporność zbiorowiskowa (populacyjna)
- Sytuacja, w której wysoki odsetek zaszczepionych osób w populacji (dla odry min. 95%) chroni przed zakażeniem również osoby nieodporne i niezaszczepione.
- Zakażenie krzyżowe
- Przeniesienie czynnika chorobotwórczego z jednego pacjenta na drugiego w trakcie hospitalizacji lub pobytu w placówce medycznej.
- Inoculacja
- Wprowadzenie szczepionki lub patogenu do organizmu w celu wywołania odpowiedzi odpornościowej i swoistej ochrony przed chorobą.
