Najważniejsze
- •Bangladesz mierzy się z jednym z największych ognisk odry, obejmującym 202 tys. podejrzanych przypadków i 1147 zgonów.
- •Aż 94 proc. zgłoszonych zgonów dotyczyło dzieci poniżej piątego roku życia.
- •Spadek wyszczepienia poniżej poziomu około 95 proc. ułatwił utrzymywanie się transmisji wirusa.
- •Skuteczna odpowiedź wymaga zarówno kampanii uzupełniających, jak i odbudowy rutynowych szczepień oraz systemu ochrony zdrowia.
Według danych WHO cytowanych przez Reutersa w Bangladeszu od połowy marca do 9 października zgłoszono 202 tys. podejrzanych przypadków odry. W tym okresie odnotowano także 22 tys. przypadków potwierdzonych laboratoryjnie oraz 1147 zgonów. 94 proc. z nich dotyczyło dzieci poniżej piątego roku życia.
We wrześniu w Bangladeszu rejestrowano średnio 1198 nowych przypadków dziennie. To najwyższy poziom od maja. Po pierwszej kampanii szczepień liczba zachorowań początkowo spadła, ale transmisja wirusa nadal się utrzymywała. Dane nie pokazują, czy wszystkie zgłoszone zgony potwierdzono laboratoryjnie jako zgony z powodu odry.
Spadł poziom wyszczepienia dzieci. Według szacunków WHO i UNICEF pierwszą dawkę szczepionki otrzymało 96 proc. dzieci w 2024 roku i 90 proc. w 2025 roku. W przypadku drugiej dawki wskaźnik zmniejszył się z 93 do 86 proc. WHO wskazuje około 95 proc. jako poziom potrzebny do ograniczenia transmisji odry.
W kwietniu i maju władze zaszczepiły niemal 20 mln dzieci w wieku od sześciu miesięcy do pięciu lat. Pod koniec września rozpoczęły kolejną akcję, skierowaną do 3,4 mln dzieci, które wcześniej pominięto. Ta liczba określa cel kampanii i nie oznacza, że wszystkie dzieci otrzymały szczepionkę. Według szacunków UNICEF i Bangladesh Bureau of Statistics nawet 40 proc. dzieci może nie figurować w rejestrach.
Kampanię utrudniły zakłócenia w systemie ochrony zdrowia po protestach, które zakończyły 15-letnie rządy premier Sheikh Hasiny. Doszło do strajków pracowników, opóźnień w zamówieniach szczepionek i problemów z organizacją szczepień uzupełniających. Około jedna trzecia etatów w ochronie zdrowia pozostawała nieobsadzona. W regionie Sylhetu, jednym z najbardziej dotkniętych epidemią, oficjalne dane mówią o 180 zgonach dzieci. Szpital dysponujący 100 łóżkami przyjmował w czasie wizyty reporterów Reutersa 178 pacjentów. Sytuację dodatkowo pogarszały epidemia dengi, niedożywienie oraz opóźnione zgłaszanie się po pomoc.
Odra jest wysoce zakaźna. Poziom wyszczepienia niższy od około 95 proc. ułatwia wirusowi odry rozprzestrzenianie się. Skala epidemii może być związana także z trudnościami w rejestrowaniu dzieci i docieraniu do odległych społeczności, ale dostępne materiały nie pozwalają określić udziału poszczególnych czynników w liczbie zgonów.
Rząd zapowiedział, że w kolejnej kampanii żadne dziecko nie zostanie pominięte. WHO apeluje jednocześnie o odbudowę rutynowych szczepień. Dalszy przebieg epidemii będzie zależał od skuteczności tych działań i trwałego uzupełnienia braków w podstawowej opiece zdrowotnej.
Najczęstsze pytania
Ile przypadków odry zgłoszono w Bangladeszu?▼
Ile osób zmarło podczas epidemii?▼
Dlaczego epidemia odry objęła głównie dzieci?▼
Jaki poziom wyszczepienia ogranicza transmisję odry?▼
Jakie działania podjęły władze Bangladeszu?▼
Słownik pojęć
- Odra
- Wysoce zakaźna choroba wirusowa, której szerzeniu można skutecznie zapobiegać dzięki szczepieniom.
- Wyszczepienie
- Odsetek osób w określonej populacji, które otrzymały szczepionkę.
- Rutynowe szczepienia
- Szczepienia realizowane regularnie w ramach podstawowego programu immunizacji, poza doraźnymi kampaniami.
- Przypadek podejrzany
- Zgłoszone zachorowanie spełniające kryteria kliniczne lub epidemiologiczne, które nie musi być potwierdzone laboratoryjnie.
- Potwierdzenie laboratoryjne
- Rozpoznanie choroby potwierdzone badaniem laboratoryjnym wykrywającym zakażenie.
Najważniejsze dane dotyczące epidemii odry w Bangladeszu
| Wskaźnik | Wartość | Okres lub zakres |
|---|---|---|
| Podejrzane przypadki odry | 202 tys. | Od połowy marca do 9 października |
| Przypadki potwierdzone laboratoryjnie | 22 tys. | Od połowy marca do 9 października |
| Zgłoszone zgony | 1147 | W analizowanym okresie |
| Zgony dzieci poniżej 5. roku życia | 94 proc. | Spośród zgłoszonych zgonów |
| Pierwsza dawka szczepionki | 96 proc. w 2024 r.; 90 proc. w 2025 r. | Szacunki WHO i UNICEF |
| Druga dawka szczepionki | 93 proc. w 2024 r.; 86 proc. w 2025 r. | Szacunki WHO i UNICEF |
| Cel kolejnej kampanii | 3,4 mln dzieci | Dzieci wcześniej pominięte w szczepieniach |
Działania ograniczające epidemię odry
Rutynowe szczepienia
Awaryjne kampanie szczepień
Docieranie do odległych społeczności i poprawa rejestrów
Epidemia odry w Bangladeszu w liczbach
Dane WHO oraz szacunki WHO i UNICEF cytowane w materiałach źródłowych.


