Najważniejsze
- •Syndrom TATT (Tired All The Time) dotyka około 20% mieszkańców Wielkiej Brytanii.
- •Brytyjscy eksperci zidentyfikowali 12 głównych przyczyn przewlekłego zmęczenia, w tym depresję, cukrzycę, niedoczynność tarczycy i choroby nerek.
- •Niedobory witaminy D, B12, żelaza oraz dieta oparta na żywności wysoko przetworzonej mają kluczowy wpływ na spadek energii.
- •Przewlekłe zmęczenie generuje gigantyczne straty dla gospodarki, sięgające od 50 do 100 miliardów funtów rocznie.
- •Lekarze ostrzegają przed bezrefleksyjną suplementacją (szczególnie żelaza) bez wcześniejszych badań diagnostycznych.
Brytyjscy eksperci medyczni przedstawili 30 sierpnia 2026 roku zestawienie 12 głównych zdrowotnych i dietetycznych przyczyn przewlekłego zmęczenia – problemu, który dotyka co piątego mieszkańca Wielkiej Brytanii.
Kluczowe statystyki dotyczące syndromu TATT
Dane z brytyjskich analiz klinicznych i raportów rynkowych
Brytyjscy eksperci medyczni przedstawili 30 sierpnia 2026 roku zestawienie 12 najczęstszych zdrowotnych i dietetycznych przyczyn przewlekłego zmęczenia, określanego jako syndrom TATT (ang. Tired All The Time). Zjawisko to dotyka około 20 proc. mieszkańców Wielkiej Brytanii. Grupa lekarzy i specjalistów – w skład której weszli m.in. dr Dean Eggitt, prof. Dame Clare Gerada, dr Piril Hepsomali, prof. Ashley Grossman oraz prof. Dmitry Pshezhetskiy – wskazała kluczowe czynniki wywołujące ten stan. Na liście znalazły się depresja, bezdech senny, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, choroby nerek, artretyzm o podłożu zapalnym, zespół przewlekłego zmęczenia oraz nowotwory. Eksperci wymienili także odwodnienie, dietę bogatą w żywność wysoko przetworzoną oraz niedobory żelaza, witaminy D, witaminy B12 i folianów.
Schorzenia i niedobory wpływające na poziom energii
Analizy kliniczne potwierdzają bezpośredni związek zmęczenia z konkretnymi schorzeniami. Metaanaliza 26 badań z 2016 roku wykazała, że lekarze pierwszego kontaktu diagnozują depresję kliniczną u około 20 proc. pacjentów zgłaszających się z syndromem TATT. Z kolei rządowe badanie National Diet and Nutrition Survey wskazuje, że co szósty dorosły Brytyjczyk zmaga się z niedoborem witaminy D. Statystyki medyczne pokazują również dużą skalę chorób przewlekłych w Wielkiej Brytanii. Niedoczynność tarczycy dotyka tam 2,3 miliona ludzi, cukrzyca typu 2 – ponad 4 miliony, a przewlekła choroba nerek – 7,2 miliona obywateli. Na zespół przewlekłego zmęczenia cierpi około 250 tysięcy osób.
Istotną przyczyną problemu są także błędy żywieniowe. Przeciętny mieszkaniec Wielkiej Brytanii pozyskuje od 55 do 60 proc. kalorii z żywności wysoko przetworzonej. Dane YouGov oraz The Vegan Society wskazują, że w kraju tym żyje od 1,5 do 2 milionów wegan. Brak odpowiedniej suplementacji w tej grupie skutkuje niedoborem witaminy B12 u 11 do nawet 90 proc. z nich.
Koszty dla gospodarki i obciążenie systemu NHS
Przewlekłe zmęczenie pracowników generuje dla brytyjskiej gospodarki straty rzędu od 50 do 100 miliardów funtów rocznie z powodu absencji chorobowych oraz spadku wydajności pracy. W odpowiedzi na powszechne niedobory brytyjski komitet SACN już w 2016 roku zmienił wytyczne i zalecił codzienne przyjmowanie witaminy D wszystkim obywatelom w okresie jesienno-zimowym. Obecnie przeciążenie publicznego systemu ochrony zdrowia (NHS) zmusza pacjentów do omijania kolejek. Chorzy coraz częściej finansują diagnostykę laboratoryjną oraz suplementację bezpośrednio z własnych środków.
Lekarze ostrzegają jednak przed samodzielnym przyjmowaniem preparatów, szczególnie żelaza, bez nadzoru medycznego, gdyż grozi to toksycznym nadmiarem tego pierwiastka w organizmie. Rosnący popyt na prywatne badania laboratoryjne pokazuje potrzebę systemowego wsparcia pacjentów w bezpiecznym diagnozowaniu przyczyn zmęczenia.
Liczba pacjentów ze schorzeniami powiązanymi z przewlekłym zmęczeniem w Wielkiej Brytanii
| Schorzenie / Problem zdrowotny | Szacowana liczba chorych / Skala problemu |
|---|---|
| Przewlekła choroba nerek | 7,2 miliona osób |
| Cukrzyca typu 2 | ponad 4 miliony osób |
| Niedoczynność tarczycy | 2,3 miliona osób |
| Niedobór witaminy D | co szósty dorosły Brytyjczyk |
| Zespół przewlekłego zmęczenia (CFS) | około 250 tysięcy osób |
Dane na podstawie statystyk medycznych przedstawionych przez brytyjskich ekspertów (2026 r.)
Słownik pojęć
- TATT
- Skrót od angielskiego określenia \\'Tired All The Time\\' (stale zmęczony), używany w medycynie do opisania stanu pacjentów zgłaszających przewlekłe zmęczenie bez wyraźnej, natychmiastowej przyczyny.
- Zespół przewlekłego zmęczenia (CFS)
- Skomplikowane schorzenie charakteryzujące się ekstremalnym zmęczeniem, które trwa co najmniej sześć miesięcy i nie można go w pełni wyjaśnić stanem ogólnomedycznym.
- Bezdech senny
- Poważne zaburzenie snu, w którym oddech wielokrotnie zatrzymuje się i uruchamia na nowo w trakcie nocy, prowadząc do niedotlenienia organizmu i zmęczenia w ciągu dnia.
- Foliany
- Organiczne związki chemiczne z grupy witamin B (witamina B9), niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwionośnego, których niedobór może prowadzić do anemii.
- Żywność wysoko przetworzona
- Produkty spożywcze poddane zaawansowanej obróbce przemysłowej, z dodatkiem konserwantów, barwników i polepszaczy smaku, ubogie w błonnik i mikroskładniki odżywcze.
