Czy twój pies naprawdę czuje twoje emocje? Badanie fMRI

Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego, we współpracy z badaczami z Meksyku i Węgier, wykazali za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI), że mózgi psów domowych reagują odmiennie na konkretne ludzkie emocje przedstawiane na zdjęciach. Wyniki analiz przeprowadzonych na grupie 14 zwierząt ukazały się 7 sierpnia 2026 roku na łamach czasopisma naukowego „iScience”.

Przebieg badania i reakcje w mózgu psa

Badaniem kierowali dr Raúl Hernández-Pérez oraz dr Laura Cuaya z Uniwersytetu Wiedeńskiego, a współautorem prac był dr Attila Andics z Uniwersytetu Semmelweisa w Budapeszcie. Badacze analizowali aktywność mózgów psów leżących w skanerze fMRI. Podczas testów zwierzęta musiały leżeć nieruchomo – dopuszczalne odchylenie głowy wynosiło maksymalnie trzy milimetry. Gdy psom pokazywano zdjęcia uśmiechniętych ludzi, w ich mózgach aktywowało się jądro ogoniaste – obszar odpowiedzialny za przetwarzanie nagrody. Co ciekawe, reakcja ta zachodziła zarówno przy wizerunkach osób znanych, jak i obcych.

Algorytm komputerowy analizujący zapisy fMRI poprawnie rozpoznał reakcję mózgową psa na twarz wesołą i smutną w siedmiu na dziesięć prób. Klasyfikator nie potrafił jednak odróżnić reakcji na złość od strachu lub smutku. Mimo to ogólna analiza aktywności wykazała statystycznie istotne różnice w reakcji na strach i smutek oraz strach i złość. Różnice te zaobserwowano w obszarach prawej półkuli, m.in. w prawym zakręcie nadskroniowym przednim.

Praca ta stanowi kontynuację badań zespołu dr. Attili Andicsa, który wcześniej wykazał reakcję psiego mózgu na ludzkie głosy i zapachy. To pierwszy neurobiologiczny dowód na to, że psy potrafią różnicować ludzką mimikę wyłącznie za pomocą wzroku. Przeprowadzenie podobnych testów u innych zwierząt domowych, na przykład kotów, jest obecnie niemożliwe ze względów metodologicznych – niezwykle trudno byłoby nakłonić je do dobrowolnego leżenia bez ruchu.

Ograniczenia analizy i wnioski dla właścicieli

Wszystkie badane czworonogi pochodziły z domów prywatnych, co uniemożliwia ocenę, czy ich reakcje są wrodzone, czy też wynikają z procesu uczenia się. Ponadto w drugim eksperymencie osiem z dwunastu psów stanowiły border collie, czyli rasa wyselekcjonowana do intensywnego kontaktu wzrokowego z człowiekiem. Warto też zauważyć, że badacze wykorzystali statyczne, dwuwymiarowe zdjęcia, podczas gdy w rzeczywistości psy odbierają emocje wielozmysłowo. Sami autorzy różnią się też w interpretacji wyników: dr Cuaya uważa, że badanie dowodzi zdolności do rozróżniania negatywnych emocji, z kolei dr Hernández-Pérez twierdzi, że psy nie potrafią ich odróżnić.

Odkrycie to może pomóc opiekunom w lepszej komunikacji z psami, na przykład poprzez świadome wzmacnianie nagród ekspresją twarzy. W kolejnych projektach badacze planują sprawdzić, jak mózgi psów reagują na bodźce dźwiękowe.