Najważniejsze
- •Badanie z Uniwersytetu Hebrajskiego i ICAMH sugeruje, że u części kobiet zabiegi kosmetyczne mogą przybierać cechy zachowań kompulsywnych, podobnych do uzależnienia.
- •Wśród kobiet, które przeszły co najmniej jeden zabieg kosmetyczny, 20 proc. było narażonych na średnie lub ciężkie ryzyko w skali życia, a 15,4 proc. zgłaszało objawy aktywne w ostatnim roku.
- •Najsilniej z ryzykiem wiązały się niska samoocena wyglądu i problematyczne korzystanie z mediów społecznościowych — szczególnie ich połączenie.
- •Autorzy podkreślają, że zabiegi kosmetyczne same w sobie nie są „z definicji” szkodliwe, ale u części osób mogą prowadzić do trudnych do przerwania nawyków i powtarzanych procedur.
- •Ponieważ uzależnienie od zabiegów kosmetycznych nie jest formalnie odrębną diagnozą, potrzebne są dalsze badania i większa czujność kliniczna.
Badanie z Izraela wykazało, że u 20 proc. kobiet po zabiegach kosmetycznych może występować ryzyko uzależnienia od tych procedur.
Nowe badanie przeprowadzone przez Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie i Israel Center for Addiction and Mental Health (ICAMH) wykazało, że jedna na pięć kobiet, które przeszły zabiegi kosmetyczne, może być narażona na średnie lub ciężkie ryzyko uzależnienia od tych procedur. Wyniki opublikowano 13 lipca 2026 roku w Journal of Health Psychology.
Naukowcy przebadali 1 614 kobiet w wieku od 25 do 71 lat. W całej grupie 6,8 proc. uczestniczek spełniło kryteria średniego lub ciężkiego ryzyka w ciągu ostatniego roku, a 15 proc. zgłaszało objawy uzależnienia w tym okresie. Wśród kobiet, które miały za sobą co najmniej jeden zabieg kosmetyczny, odsetek ryzyka w skali życia wyniósł 20 proc., a 15,4 proc. wskazało aktywne objawy w ostatnim roku.
Badacze podkreślili, że najsilniej z takim wzorcem zachowań wiązały się niska samoocena związana z wyglądem oraz problematyczne korzystanie z mediów społecznościowych. Samo występowanie jednego z tych zjawisk nie tłumaczyło ryzyka w takim stopniu jak ich połączenie. Zależność była też widoczna przy innych cechach, takich jak mniej stabilne poczucie bezpieczeństwa w relacjach, bardziej negatywny stosunek do starzenia się oraz słabsze postawy feministyczne, choć te związki były mniej konsekwentne po uwzględnieniu wielu czynników jednocześnie.
Autorzy badania wykorzystali narzędzie oparte na kryteriach stosowanych w diagnostyce uzależnień od substancji. Pytali m.in., czy uczestniczki próbowały ograniczyć zabiegi, ale im się to nie udawało, czy wracały do nich mimo negatywnych konsekwencji oraz czy odczuwały przymus poddawania się kolejnym procedurom.
Zjawisko to wpisuje się w szerszy wzrost popularności zabiegów kosmetycznych. Według danych cytowanych w badaniu liczba takich procedur na świecie wzrosła o około 40 proc. w latach 2019–2023. Równolegle rośnie też obecność treści o urodzie w mediach społecznościowych, które — jak wskazują autorzy — mogą wzmacniać presję związaną z wyglądem i wpływać na sposób postrzegania własnego ciała.
Badacze zaznaczyli, że ich praca nie oznacza, iż zabiegi kosmetyczne są z definicji szkodliwe. Wyniki sugerują jednak, że u części kobiet powtarzane procedury mogą przybierać cechy zachowań kompulsywnych. Ponieważ uzależnienie od zabiegów kosmetycznych nie jest obecnie formalnie klasyfikowane jako odrębne zaburzenie, jego rozpoznawanie w praktyce klinicznej pozostaje ograniczone. Kolejne badania mają pokazać, jak często zjawisko występuje i jakie czynniki psychologiczne oraz społeczne najbardziej je wzmacniają.
Najważniejsze liczby z badania o ryzyku uzależnienia od zabiegów kosmetycznych
| Wskaźnik | Wynik | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| Liczba przebadanych kobiet | 1 614 | Kobiety w wieku 25–71 lat |
| Średnie lub ciężkie ryzyko w całej grupie | 6,8% | Wszystkie uczestniczki |
| Objawy aktywne w ostatnim roku w całej grupie | 15% | Wszystkie uczestniczki |
| Ryzyko w skali życia po co najmniej jednym zabiegu | 20% | Kobiety po zabiegach kosmetycznych |
| Objawy aktywne w ostatnim roku po zabiegach | 15,4% | Kobiety po zabiegach kosmetycznych |
| Wzrost liczby procedur kosmetycznych na świecie | ok. 40% | Lata 2019–2023 |
Źródło: badanie Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie i ICAMH, Journal of Health Psychology; dane cytowane w artykule.
Jak rozwija się ryzyko kompulsywnego korzystania z zabiegów kosmetycznych
Na podstawie badania Uniwersytetu Hebrajskiego i ICAMH opublikowanego w Journal of Health Psychology.
Słownik pojęć
- Behavioral addiction
- Wzorzec zachowań, w którym czynność jest wykonywana przymusowo mimo negatywnych konsekwencji; nie dotyczy substancji, lecz zachowania.
- Body image / body esteem
- Sposób postrzegania własnego wyglądu i wartość, jaką przypisuje mu dana osoba.
- Problematic social media use
- Korzystanie z mediów społecznościowych w sposób trudny do kontrolowania, nasilający porównywanie się i wpływający na samopoczucie.
- Compulsive behavior
- Powtarzane działanie wykonywane pod przymusem lub silną potrzebą, mimo świadomości szkód lub braku korzyści.
- DSM
- Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, podręcznik klasyfikacji zaburzeń psychicznych, na którego kryteriach opierano pytania w badaniu.
- Body dysmorphic disorder (BDD)
- Zaburzenie, w którym osoba nadmiernie koncentruje się na postrzeganych defektach wyglądu, często niewidocznych dla innych.
