Bielefeldzki zespół otrzymał 1,15 mln euro na mikroskop Lightweaver

Zespół badawczy z Uniwersytetu w Bielefeld otrzymał 1,15 mln euro z programu EXIST-Forschungstransfer na rozwój mikroskopu Lightweaver. Projekt prowadzą dr Henning Ortkraß i dr Marcel Müller, a informację o finansowaniu ogłoszono 27 lipca 2026 roku. Badacze zapowiadają też powołanie start-upu, który ma wprowadzić urządzenie na rynek.

Lightweaver ma oferować superrozdzielczość dzięki strukturalnemu oświetleniu próbki. Jak wyjaśnił dr Ortkraß, zespół projektuje na próbkę wzór pasków, a następnie wykonuje kilka obrazów przy przesuniętym wzorze, co pozwala uzyskać większą rozdzielczość. Badacz podkreślił też, że system jest złożony optycznie, mechanicznie i elektronicznie, a jego pole widzenia jest ponad dziesięć razy większe niż wcześniej możliwe. Według zespołu urządzenie ma rozmiar zbliżony do kuchenki mikrofalowej, podczas gdy dotychczasowe systemy bywały wielkości jednej lub dwóch dużych lodówek.

W pracach uczestniczy także Janina Niemeyer, asystentka badawcza w zespole Lightweaver. To ona zwróciła uwagę, że urządzenie ma pokazać „to, co jeszcze niewidoczne”, i ma znaleźć zastosowanie w biomedycynie, farmacji oraz badaniach podstawowych. Zespół chce najpierw rozwijać demonstrator, a potem prototyp, który będzie można pokazywać potencjalnym klientom. Projekt ma potrwać do grudnia 2027 roku, a część środków zostanie przeznaczona na dwa kolejne demonstratory.

Badacze liczą, że technologia pomoże lepiej obserwować procesy zachodzące w komórkach, także w żywych komórkach i na poziomie subkomórkowym. Zespół wskazuje również na znaczenie technologii dla personalizowanej medycyny, między innymi przy badaniu metabolizmu leków i możliwych interakcji między nimi. Wcześniej naukowcy pracowali nad mikroskopem w projektach unijnych i badali z jego pomocą komórki wątroby.

Kompaktowe mikroskopy o superrozdzielczości mają duże znaczenie dla biomedycyny, bo pozwalają dostrzec struktury i procesy niewidoczne w standardowych systemach optycznych. W praktyce może to wspierać zarówno rozwój leków, jak i precyzyjniejszą diagnostykę. Zespół z Bielefeld informuje, że zapytania o Lightweaver napływają głównie z ośrodków akademickich, m.in. z Oxfordu i Johns Hopkins, ale ma też kontakty z przemysłem farmaceutycznym.

W kolejnych miesiącach badacze chcą dopracować prototyp i przygotować go do testów w praktyce. Jeśli projekt zakończy się zgodnie z planem, Lightweaver ma stać się produktem łączącym badania naukowe z zastosowaniami medycznymi i przemysłowymi.