Badanie Uniwersytetu Utah pokazuje, że zmiana chodu łagodzi artretyzm kolana

Badacze z University of Utah, New York University i Stanford University opisali w 2025 roku randomizowane badanie z udziałem 68 osób z łagodną lub umiarkowaną chorobą zwyrodnieniową przyśrodkowego przedziału kolana. Po roku indywidualnie dobrana zmiana kąta ustawienia stopy podczas chodzenia wiązała się z większą poprawą w zakresie bólu niż trening pozorowany oraz z wolniejszym pogarszaniem się markera chrząstki w badaniu MRI. Badanie nie sprawdzało jednak, czy metoda opóźnia lub zapobiega wymianie stawu.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie „The Lancet Rheumatology”. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup po 34 osoby. W grupie interwencyjnej badacze dobierali zmianę ustawienia stopy o 5 lub 10 stopni do wewnątrz albo na zewnątrz. Celem było zmniejszenie obciążenia przyśrodkowej części kolana.

Dobór ustawienia wymagał użycia bieżni z czujnikami nacisku, analizy ruchu za pomocą kamer oraz biofeedbacku. Uczestnicy odbyli sześć cotygodniowych sesji, a następnie mieli ćwiczyć w domu co najmniej 20 minut dziennie. Obserwacja trwała rok.

Według jednego z opisów badania średnia poprawa w zakresie bólu wyniosła 2,5 punktu na skali od 0 do 10 w grupie interwencyjnej i 1,3 punktu w grupie pozorowanej. W analizie określonej jako eksploracyjna klinicznie istotną poprawę odnotowano u około 91 proc. osób z pierwszej grupy i 66 proc. z drugiej. Dostarczone materiały nie podają jednak wartości p, przedziałów ufności ani pełnego modelu analizy.

W badaniu MRI marker T1rho pogarszał się wolniej u osób uczestniczących w treningu. W przypadku drugiego ocenianego markera nie wykazano istotnej różnicy między grupami. Wynik dotyczący T1rho nie oznacza odbudowy chrząstki ani potwierdzonego zahamowania choroby.

Badanie objęło starannie wyselekcjonowane osoby. Wykluczono uczestników, u których żaden z testowanych wariantów ustawienia stopy nie zmniejszał obciążenia kolana. Z badania wycofały się dwie osoby z grupy interwencyjnej i jedna z grupy pozorowanej z powodu nasilenia bólu. Nie jest jasne, ilu uczestników miało komplet wyników po roku ani czy analizę przeprowadzono zgodnie z zasadą intention-to-treat.

Metody nie porównano bezpośrednio z ibuprofenem, opioidami ani standardową fizjoterapią. Badanie nie oceniało również liczby operacji ani czasu do endoprotezoplastyki. Zmiana sposobu chodzenia wymagała specjalistycznych pomiarów i profesjonalnego treningu, dlatego wyników nie należy traktować jako instrukcji do samodzielnego zastosowania.

Potrzebne są większe i dłuższe badania, które sprawdzą trwałość efektu, wpływ na funkcję kolana oraz ewentualny związek z liczbą operacji. Na tym etapie metodę można oceniać jako potencjalne uzupełnienie rehabilitacji, a nie zamiennik standardowego leczenia.