AI w tomografie ujawnia amulety i nietypową wątrobę w mumii egipskiego dziecka

Radiolodzy z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie przeprowadzili wysokospecjalistyczne badania egipskiej mumii chłopca przy użyciu 80‑rzędowego tomografu komputerowego i algorytmów sztucznej inteligencji. Przedmiotem badań była mumia dziecka w wieku około 8–10 lat, pochodząca ze zbiorów Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, dostarczona do Lublina na prośbę Muzeum Narodowego w Lublinie. Uzyskane wyniki dały bezprecedensowy wgląd w stan zachowania ciała i technikę balsamowania sprzed około dwóch tysięcy lat. Szpital w Lublinie wykorzystał aparat zdolny do rejestracji danych w warstwach o grubości zaledwie 0,5 mm. Pozwoliło to na wykonanie wielopłaszczyznowych i trójwymiarowych rekonstrukcji wnętrza mumii bez naruszania jej struktury. Dyrektor placówki, Piotr Matej, podkreślił, że ta sama aparatura na co dzień służy ratowaniu życia i zdrowia pacjentów, a projekt wymagał precyzyjnego zaplanowania logistycznego, by nie zakłócić pracy oddziałów i zapewnić bezpieczeństwo zabytkowi podczas transportu i badań. Dane zarejestrowane przy al. Kraśnickiej stały się fundamentem prac naukowych, które zaowocowały kolejnymi publikacjami w prestiżowych czasopismach. Największym wyzwaniem okazała się interpretacja obrazów. Zespół zastosował nowoczesne algorytmy rekonstrukcyjne wspomagane sztuczną inteligencją, co pozwoliło zredukować szumy i uzyskać bardzo wysoką rozdzielczość. Radiolodzy zidentyfikowali liczne amulety ukryte między warstwami tkanin oraz obecność wątroby, rzadko pozostawianej w ciele w klasycznym procesie balsamowania. Kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej i Radiologii Zabiegowej, lek. Maciej Mazgaj, ocenił, że była to możliwość zajrzenia do wnętrza ponad dwutysiącletniego zabytku z użyciem narzędzi wykorzystywanych na co dzień w diagnostyce pacjentów ambulatoryjnych i hospitalizowanych. Mumia, którą badali radiolodzy, trafiła do Wrocławia w 1914 r. jako część antycznej kolekcji kardynała Adolfa Bertrama, a następnie zasiliła zbiory dzisiejszego Muzeum Archidiecezjalnego. Analizy antropologiczne wskazują, że należała do chłopca zmarłego w wieku około ośmiu lat. Z dotychczasowych badań wynika, że mózg usunięto przez jamę nosową, a większość narządów wewnętrznych również wyjęto, co jest zgodne z egipską praktyką balsamowania. Wraz z bandażami i kartonażem mumia ma długość 123 cm, a głowa i szyja są częściowo rozpakowane, z widoczną twarzą i warstwą substancji balsamujących, które umacniają bandaże. Porównanie kartonażu sugeruje pochodzenie z południowej części Górnego Egiptu, prawdopodobnie z rejonu Kom Ombo lub Asuanu. Zespół badawczy Uniwersytetu Wrocławskiego i Międzynarodowej Fundacji Mummy Research Center wykorzystuje obecnie dane z Lublina do dalszych analiz. Naukowcy planują rekonstrukcję twarzy dziecka i badania genetyczne, a prześwietlenia wskazują na obecność nieokreślonego przedmiotu na klatce piersiowej, który może okazać się papirusowym zwojem zawierającym m.in. imię chłopca. Projekt pokazuje, że szpitale dysponujące zaawansowaną infrastrukturą obrazową mogą stawać się partnerami w interdyscyplinarnych badaniach nad dziedzictwem kulturowym i rozwijać kompetencje zespołów w pracy z nowymi zastosowaniami AI w diagnostyce obrazowej.