Ogłoszenia specjalistów szukających zatrudnienia w medycynie
AI w tomografie ujawnia amulety i nietypową wątrobę w mumii egipskiego dziecka
14 godz. temu
2 min
Zrodło: https://szpital.lublin.pl/
Jak tomografia komputerowa i AI pomagają badać egipską mumię dziecka
1
1. Przygotowanie zabytku
Zaplanowanie transportu mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu do Lublina oraz organizacja badań tak, by nie zakłócić pracy szpitala.
2
2. Skanowanie 80‑rzędowym tomografem
Rejestracja danych z warstw o grubości 0,5 mm w celu uzyskania szczegółowego obrazu wewnętrznej struktury mumii.
3
3. Rekonstrukcje 3D i wielopłaszczyznowe
Opracowanie trójwymiarowych modeli i przekrojów umożliwiających „wirtualne otwarcie” mumii bez naruszania jej struktury.
4
4. Analiza z użyciem AI
Wykorzystanie algorytmów rekonstrukcyjnych wspomaganych sztuczną inteligencją do redukcji szumów i zwiększenia rozdzielczości obrazów.
5
5. Interpretacja wyników
Identyfikacja amuletów, ocena stanu narządów wewnętrznych, określenie praktyk balsamowania i możliwego pochodzenia mumii.
6
6. Dalsze badania interdyscyplinarne
Wykorzystanie danych obrazowych do rekonstrukcji twarzy, badań genetycznych oraz analizy tajemniczego przedmiotu na klatce piersiowej.
Opracowano na podstawie opisu projektu badawczego szpitala w Lublinie i zespołu Uniwersytetu Wrocławskiego.
Radiolodzy z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Lublinie przeprowadzili wysokospecjalistyczne badania egipskiej mumii chłopca przy użyciu 80‑rzędowego tomografu komputerowego i algorytmów sztucznej inteligencji. Przedmiotem badań była mumia dziecka w wieku około 8–10 lat, pochodząca ze zbiorów Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu, dostarczona do Lublina na prośbę Muzeum Narodowego w Lublinie. Uzyskane wyniki dały bezprecedensowy wgląd w stan zachowania ciała i technikę balsamowania sprzed około dwóch tysięcy lat.
Szpital w Lublinie wykorzystał aparat zdolny do rejestracji danych w warstwach o grubości zaledwie 0,5 mm. Pozwoliło to na wykonanie wielopłaszczyznowych i trójwymiarowych rekonstrukcji wnętrza mumii bez naruszania jej struktury. Dyrektor placówki, Piotr Matej, podkreślił, że ta sama aparatura na co dzień służy ratowaniu życia i zdrowia pacjentów, a projekt wymagał precyzyjnego zaplanowania logistycznego, by nie zakłócić pracy oddziałów i zapewnić bezpieczeństwo zabytkowi podczas transportu i badań. Dane zarejestrowane przy al. Kraśnickiej stały się fundamentem prac naukowych, które zaowocowały kolejnymi publikacjami w prestiżowych czasopismach.
Największym wyzwaniem okazała się interpretacja obrazów. Zespół zastosował nowoczesne algorytmy rekonstrukcyjne wspomagane sztuczną inteligencją, co pozwoliło zredukować szumy i uzyskać bardzo wysoką rozdzielczość. Radiolodzy zidentyfikowali liczne amulety ukryte między warstwami tkanin oraz obecność wątroby, rzadko pozostawianej w ciele w klasycznym procesie balsamowania. Kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej i Radiologii Zabiegowej, lek. Maciej Mazgaj, ocenił, że była to możliwość zajrzenia do wnętrza ponad dwutysiącletniego zabytku z użyciem narzędzi wykorzystywanych na co dzień w diagnostyce pacjentów ambulatoryjnych i hospitalizowanych.
Mumia, którą badali radiolodzy, trafiła do Wrocławia w 1914 r. jako część antycznej kolekcji kardynała Adolfa Bertrama, a następnie zasiliła zbiory dzisiejszego Muzeum Archidiecezjalnego. Analizy antropologiczne wskazują, że należała do chłopca zmarłego w wieku około ośmiu lat. Z dotychczasowych badań wynika, że mózg usunięto przez jamę nosową, a większość narządów wewnętrznych również wyjęto, co jest zgodne z egipską praktyką balsamowania. Wraz z bandażami i kartonażem mumia ma długość 123 cm, a głowa i szyja są częściowo rozpakowane, z widoczną twarzą i warstwą substancji balsamujących, które umacniają bandaże. Porównanie kartonażu sugeruje pochodzenie z południowej części Górnego Egiptu, prawdopodobnie z rejonu Kom Ombo lub Asuanu.
Zespół badawczy Uniwersytetu Wrocławskiego i Międzynarodowej Fundacji Mummy Research Center wykorzystuje obecnie dane z Lublina do dalszych analiz. Naukowcy planują rekonstrukcję twarzy dziecka i badania genetyczne, a prześwietlenia wskazują na obecność nieokreślonego przedmiotu na klatce piersiowej, który może okazać się papirusowym zwojem zawierającym m.in. imię chłopca. Projekt pokazuje, że szpitale dysponujące zaawansowaną infrastrukturą obrazową mogą stawać się partnerami w interdyscyplinarnych badaniach nad dziedzictwem kulturowym i rozwijać kompetencje zespołów w pracy z nowymi zastosowaniami AI w diagnostyce obrazowej.
Kluczowe parametry i ustalenia badań lubelskich radiologów nad egipską mumią dziecka
Obszar
Szczegół
Wartość / Opis
Wiek dziecka
Szacowany wiek w chwili śmierci
ok. 8–10 lat
Czas powstania mumii
Przybliżony wiek zabytku
ok. 2000 lat
Długość mumii
Wraz z bandażami i kartonem
123 cm
Tomograf
Typ urządzenia
80‑rzędowy tomograf komputerowy
Grubość warstwy skanowania
Minimalna grubość cięcia
0,5 mm
Stan narządów wewnętrznych
Mózg
Usunięty przez jamę nosową
Stan narządów wewnętrznych
Większość narządów jamy brzusznej
Usunięta, zgodnie z praktyką balsamowania
Stan narządów wewnętrznych
Wątroba
Pozostawiona w ciele (sytuacja nietypowa)
Elementy dodatkowe
Amulety
Liczne, między warstwami tkanin
Możliwe pochodzenie
Region geograficzny
Południowa część Górnego Egiptu (Kom Ombo, Asuan lub inna nekropola w regionie)
Na podstawie materiałów Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Lublinie, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz doniesień medialnych (Dziennik.pl, MedExpress).
Technologia ambient voice: Zaufany asystent czy zagrożenie dla pacjentów?
3 tygodnie temu
2 min
Komentarz redakcji
Niewłaściwe zarządzanie technologią ambient voice w opiece zdrowotnej może prowadzić do poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa pacjentów i podważać zaufanie do systemów. Mimo regulacji w Europie i USA wciąż brakuje danych na temat incydentów związanych z AI scribing. Kluczowe jest wdrożenie audytów oraz monitorowanie, by zminimalizować ryzyko błędów.
W erze cyfryzacji opieki zdrowotnej technologia ambient voice (AVT) zyskuje na popularności, mając potencjał, by stać się zaufanym asystentem każdego lekarza i pielęgniarki. Jednak niewłaściwe zarządzanie tymi narzędziami może prowadzić do poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa pacjentów. Decyzja NHS England o rejestracji systemów AVT wskazuje na rosnącą skalę wykorzystania AI scribing, zgodnie z ambitnym planem dziesięcioletnim. Problem polega jednak na tym, że w dokumentacji medycznej, gdzie dane są kluczowe, błędy generowane przez AI mogą prowadzić do nieodwracalnych skutków. Regulacje dotyczące bezpieczeństwa AI, takie jak unijny AI Act czy przepisy opracowywane w USA, próbują adresować te wyzwania. Mimo to brakuje szczegółowych informacji na temat incydentów wynikających z błędów AI oraz istniejących standardów sprzed 2016 roku, które nie uwzględniają dynamicznego rozwoju AI. Co więcej, choć nowe ramy cyberbezpieczeństwa zaczynają uwzględniać ryzyka związane z AI, pozostaje wiele niewiadomych. Na przykład, jak zabezpieczyć dane, gdy AI nie tylko transkrybuje, ale także generuje nowe teksty? Bez odpowiednich integracji systemów ryzyko błędów wzrasta, a każda niespójność w danych może mieć katastrofalne skutki dla pacjenta. Niezbędne są audyty i monitorowanie, by zapewnić, że systemy AI działają zgodnie z zamierzeniami. Obecne regulacje nie w pełni uwzględniają specyfikę ryzyk klinicznych, co stanowi palący problem. Wprowadzenie etykietowania generowanych przez AI notatek oraz ograniczenie dostępu tylko do niezbędnych danych to kroki, które mogą pomóc zminimalizować niebezpieczeństwa. Bez tego nawet najmniejszy błąd w dokumentacji może zyskać status faktu, wpływając na kolejne decyzje medyczne. Potrzeba dalszych badań i zbierania danych dotyczących incydentów związanych z AI scribing jest pilna. Obecnie brakuje odpowiednio szczegółowych statystyk, które umożliwiłyby pełne zrozumienie zakresu problemów i ich wpływu na zaufanie do systemów opieki zdrowotnej. Jeśli uda się pokonać te wyzwania, technologia ambient voice może rzeczywiście stać się zasłużonym zaufanym asystentem w opiece zdrowotnej, o czym marzy plan dziesięcioletni. Kluczowe jest jednak, aby te innowacje były wdrażane z najwyższą ostrożnością i odpowiedzialnością.