Najmniejsze serce w warszawskim szpitalu. Przeszczep uratował życie pięciomiesięcznego Ignacego

Lekarze z Dziecięcego Szpitala Klinicznego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadzili wiosną 2026 roku przeszczep bardzo małego serca u pięciomiesięcznego Ignacego. Według placówki to najmniejsze serce, jakie dotąd z powodzeniem przeszczepili w tym ośrodku.

Droga do przeszczepu

Operacją kierował prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierownik Kliniki Chirurgii Serca, Klatki Piersiowej i Transplantologii WUM. Chłopiec urodził się z bardzo ciężką wrodzoną wadą serca, określaną jako niedorozwój lewej komory lub „połowy serca”, która uniemożliwiała prawidłowe pompowanie krwi. Lekarze podkreślali, że w jego przypadku szanse na przeżycie bez przeszczepu były znikome.

Ignacy był początkowo leczony w innym szpitalu w Polsce. Gdy jego stan gwałtownie się pogorszył, zespół zdecydował o pilnym transporcie do UCK WUM. „Gdy jego stan znacznie się pogorszył, został pilnie przetransportowany do UCK WUM przy współpracy zespołu z Poznania, z zastosowaniem ECMO – pozaustrojowego wspomagania krążenia i oddychania, które podtrzymywało jego funkcje życiowe w trakcie całej drogi” – przekazała warszawska placówka w komunikacie.

Dawcą serca był noworodek, który urodził się z wadą letalną i zmarł tuż po porodzie na rękach matki. Rodzina zmarłego dziecka wyraziła zgodę na pobranie serca w celu ratowania innego dziecka. „Dawcą był noworodek, który zmarł na rękach matki” – powiedział w TVN24 prof. Kuśmierczyk. Mama Ignacego w rozmowach z mediami dziękowała anonimowej rodzinie za tę decyzję, podkreślając, że będzie się za nich modlić do końca życia.

Wyjątkowo mały narząd i dalsze leczenie

Lekarze opisują, że serce dawcy było wyjątkowo małe. Zastępca kierownika Oddziału Klinicznego Kardiochirurgii Dziecięcej WUM, dr Michał Buczyński, mówił, że narząd miał wielkość kciuka dorosłego człowieka i odpowiadał wielkości piąstki noworodka. Przedstawiciele UCK WUM poinformowali, że tak małego serca jeszcze z powodzeniem w tym ośrodku nie przeszczepiali.

Transplantacja odbyła się około tydzień po emisji materiału „Faktów” TVN z początku kwietnia, w którym zespół z UCK WUM apelował o dawcę dla Ignacego wśród kobiet spodziewających się dzieci z wadami letalnymi. W połowie maja media informowały, że chłopiec żyje po zabiegu, pozostaje pod opieką lekarzy i rodziny oraz stopniowo wraca do sił. Szpital nie ujawnia szczegółowych parametrów klinicznych ani rokowania w dłuższej perspektywie.

Opisywana u Ignacego wada odpowiada ciężkim postaciom niedorozwoju lewej części serca. Bez interwencji zwykle prowadzi do zgonu w pierwszych dniach lub tygodniach życia. Standardowe leczenie obejmuje serię operacji paliatywnych lub przeszczep serca, ale w przypadku tak małych dzieci znalezienie odpowiedniego dawcy jest szczególnie trudne.

Przeszczepy serca u niemowląt w Polsce należą do rzadkości, a ośrodków zdolnych do prowadzenia jednocześnie terapii ECMO i transplantacji u tak małych pacjentów jest bardzo niewiele. TVN24 przypomina, że co roku na rękach matek umiera ponad tysiąc dzieci z tak ciężkimi wadami, że nie mają szans na przeżycie, choć te dane nie odnoszą się wyłącznie do potencjalnych dawców serca. Polskie prawo opiera się na zasadzie domniemanej zgody na pobieranie narządów od zmarłych, ale w praktyce w przypadku noworodków każdorazowo kluczowa jest wyraźna zgoda rodziców oraz spełnienie rygorystycznych procedur stwierdzenia zgonu i koordynacji przeszczepu.

W kolejnych miesiącach Ignacego czeka długa terapia, regularne kontrole i leczenie immunosupresyjne, typowe dla biorców serca. Dla zespołu UCK WUM ten zabieg potwierdza możliwości polskiej kardiochirurgii dziecięcej, ale jednocześnie uwidacznia stały deficyt najmłodszych dawców i potrzebę lepszego systemowego wsparcia rodzin mierzących się z diagnozą wad letalnych u noworodków.