Najważniejsze
- •Centrum Kliniczne w Ulm uruchomiło 5 czerwca 2026 r. nowe kalkulatory oceny ryzyka VTE dla pacjentów internistycznych i onkologicznych.
- •Udostępniono cztery narzędzia: IMPROVE Predictive Score, IMPROVE-Score, IMPROVEDD-Score oraz Padua Prediction Score.
- •Kalkulatory mają wspierać szybką ocenę ryzyka przy przyjęciu do szpitala i w trakcie hospitalizacji, a także dobór profilaktyki przeciwzakrzepowej.
- •W modelu IMPROVEDD-Score uwzględniono D-dimer, co ma poprawiać precyzję stratyfikacji ryzyka.
- •Ocena VTE jest szczególnie ważna u chorych hospitalizowanych, bo lekarze muszą równoważyć ryzyko zakrzepicy i ryzyko krwawienia związane z profilaktyką farmakologiczną.
Centrum Kliniczne w Ulm uruchomiło 5 czerwca 2026 r. nowe kalkulatory ryzyka VTE, w tym IMPROVE Predictive Score i Padua Prediction Score.
Centrum Kliniczne w Ulm uruchomiło 5 czerwca 2026 r. nowe kalkulatory ryzyka zakrzepicy żył głębokich i żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, skierowane przede wszystkim do pacjentów internistycznych i onkologicznych. Wśród udostępnionych narzędzi znalazły się IMPROVE Predictive Score, IMPROVE-Score, IMPROVEDD-Score oraz Padua Prediction Score.
Na stronie ośrodka podano, że nowe kalkulatory służą do szybkiej oceny ryzyka VTE przy przyjęciu do szpitala i w trakcie hospitalizacji. IMPROVE Predictive Score opiera się na czterech podstawowych zmiennych z wywiadu i ma umożliwiać pierwszą ocenę bezpośrednio w izbie przyjęć. Z kolei klasyczny IMPROVE-Score wykorzystuje siedem zmiennych klinicznych i ma pomagać w stratyfikacji ryzyka u pacjentów internistycznych.
Wprowadzono także IMPROVEDD-Score, czyli rozszerzenie klasycznego modelu o biomarker D-dimer. Według materiałów Centrum Klinicznego w Ulm ma to pozwolić na dokładniejsze różnicowanie pacjentów pod kątem ryzyka zakrzepicy. W przypadku Padua Prediction Score ośrodek wskazuje, że wynik 4 punktów lub wyższy oznacza wysokie ryzyko i może przemawiać za farmakologiczną profilaktyką zakrzepowo-zatorową, jeśli nie ma przeciwwskazań.
W materiałach publikowanych przez Ulm pojawiają się także progi punktowe i szacowane ryzyko VTE. Dla IMPROVE Predictive Score niskie ryzyko odpowiada 0–1 punktowi, średnie — 2–3 punktom, a wysokie — co najmniej 4 punktom. W IMPROVE-Score wysokie ryzyko wiąże się z wyraźnie wyższym 3-miesięcznym ryzykiem VTE, a w IMPROVEDD-Score wynik 2 punktów lub więcej ma już zwykle oznaczać podwyższone ryzyko.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa pozostaje istotnym problemem u chorych hospitalizowanych, zwłaszcza internistycznych i onkologicznych. To właśnie w tej grupie lekarze muszą równoważyć ryzyko zakrzepicy i ryzyko krwawienia związane z profilaktyką farmakologiczną. Z tego powodu narzędzia oceny ryzyka są od lat wykorzystywane w decyzjach o wdrożeniu heparyny drobnocząsteczkowej lub innych leków przeciwzakrzepowych.
Centrum Kliniczne w Ulm przedstawia nowe kalkulatory jako pomoc w szybszej ocenie ryzyka i dostosowaniu profilaktyki do stanu pacjenta. Z opublikowanych materiałów nie wynika jednak, by ośrodek podał dane porównujące skuteczność tych narzędzi w praktyce klinicznej.
Jak działają kalkulatory ryzyka VTE w Ulm
Na podstawie materiałów Centrum Klinicznego w Ulm.
Risk prediction of combined fibrinogen degradation products, thrombomodulin, and maximum amplitude for assessing association with venous thromboembolism in patients with post-traumatic fractures.
PloS one
Kalkulatory ryzyka VTE udostępnione przez Centrum Kliniczne w Ulm
| Narzędzie | Liczba zmiennych / element dodatkowy | Próg wysokiego ryzyka | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| IMPROVE Predictive Score | 4 zmienne z wywiadu | 4 punkty lub więcej | Pierwsza ocena ryzyka w izbie przyjęć |
| IMPROVE-Score | 7 zmiennych klinicznych | Wysokie ryzyko wiąże się z wyraźnie wyższym 3-miesięcznym ryzykiem VTE | Stratyfikacja ryzyka u pacjentów internistycznych |
| IMPROVEDD-Score | IMPROVE + D-dimer | 2 punkty lub więcej | Dokładniejsze różnicowanie ryzyka zakrzepicy |
| Padua Prediction Score | Skala punktowa | 4 punkty lub więcej | Ocena potrzeby profilaktyki farmakologicznej |
Opracowanie na podstawie informacji opublikowanych przez Centrum Kliniczne w Ulm.
Słownik pojęć
- VTE (venous thromboembolism)
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, obejmująca m.in. zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną.
- Zakrzepica żył głębokich
- Powstanie skrzepliny w żyłach głębokich, najczęściej kończyn dolnych.
- D-dimer
- Produkt rozpadu fibryny; jego podwyższone stężenie może sugerować aktywny proces zakrzepowy, ale nie jest swoiste.
- Stratyfikacja ryzyka
- Podział pacjentów na grupy o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia danego powikłania.
- Profilaktyka farmakologiczna
- Zapobieganie zakrzepicy za pomocą leków przeciwzakrzepowych, np. heparyn drobnocząsteczkowych.
- Heparyna drobnocząsteczkowa
- Lek przeciwzakrzepowy często stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy u pacjentów hospitalizowanych.
