Najważniejsze
- •Aplikacje mobilne do identyfikacji grzybów nie gwarantują bezpieczeństwa i mogą prowadzić do błędnego rozpoznania śmiertelnie trujących gatunków.
- •Muchomor sromotnikowy i hełmówka obrzeżona zawierają amatoksyny, których pierwsze objawy mogą wystąpić z opóźnieniem od 6 do 24 godzin od spożycia.
- •W przypadku podejrzenia spożycia trującego grzyba przez dziecko należy natychmiast zadzwonić pod numer 999 lub udać się na oddział A&E – nie wolno samodzielnie wywoływać wymiotów ani podawać płynów.
- •Psy są szczególnie narażone na śmiertelne zatrucia z powodu braku selektywności żywieniowej i mniejszej masy ciała – wymagają natychmiastowej pomocy weterynaryjnej.
Założyciel portalu Outforia, Carl J. Borg, ostrzega mieszkańców Wielkiej Brytanii przed trującymi grzybami pojawiającymi się jesienią. Ekspert zwraca również uwagę na niską skuteczność aplikacji mobilnych służących do ich identyfikacji.
Założyciel portalu Outforia, Carl J. Borg, wydał 1 października 2026 roku ostrzeżenie skierowane do brytyjskich rodziców oraz właścicieli psów. Dotyczy ono ryzyka zatrucia śmiertelnie groźnymi grzybami podczas jesiennych spacerów. Ekspert zaapelował o ścisły nadzór nad dziećmi, wyprowadzanie zwierząt na smyczy oraz niekorzystanie z aplikacji mobilnych jako jedynego źródła wiedzy o jadalności grzybów.
Śmiertelnie niebezpieczne gatunki i omylne aplikacje
W Wielkiej Brytanii do najbardziej niebezpiecznych gatunków występujących w tym okresie należą muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides) oraz hełmówka obrzeżona (Galerina marginata). Zgodnie z procedurami toksykologicznymi National Health Service (NHS) objawy zatrucia zawartymi w nich amatoksynami mogą wystąpić z opóźnieniem wynoszącym od 6 do 24 godzin od momentu spożycia.
Borg zarekomendował wprowadzenie zasady, zgodnie z którą dzieci po znalezieniu grzyba pozostawiają go na miejscu i wzywają dorosłego. Właścicielom psów mających tendencję do zjadania obiektów z ziemi zalecił natomiast trzymanie zwierząt na krótkiej smyczy.
Wydany komunikat powołuje się również na badanie z 2023 roku, w którym przeanalizowano trzy aplikacje mobilne przeznaczone do identyfikacji grzybów. Analiza wykazała, że programy te nie gwarantują bezbłędnego wykrycia niebezpiecznych gatunków. Brytyjskie instytucje mikologiczne, w tym British Mycological Society, odradzają poleganie na aplikacjach mobilnych, ponieważ algorytmy przetwarzające zdjęcia nie analizują kluczowych cech, takich jak zapach, struktura trzonu czy budowa mikroskopowa.
Jak postępować w przypadku podejrzenia zatrucia?
Szczyt pojawiania się trujących gatunków w Wielkiej Brytanii przypada na okres od sierpnia do listopada. Corocznie generuje to liczne zgłoszenia do National Poisons Information Service oraz Veterinary Poisons Information Service. W przypadku podejrzenia spożycia grzyba przez dziecko wytyczne NHS nakazują natychmiastowy kontakt pod numerem alarmowym 999 lub udanie się na oddział ratunkowy (A&E). Służby medyczne zakazują w takich sytuacjach wywoływania wymiotów na własną rękę oraz podawania poszkodowanemu jedzenia i napojów.
Psy pozostają szczególnie narażone na ciężkie zatrucia ze względu na brak selektywności żywieniowej i mniejszą masę ciała. Spożycie amatoksyn bez natychmiastowej interwencji weterynaryjnej grozi śmiercią zwierzęcia. W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów u czworonogów kluczowe znaczenie ma natychmiastowy kontakt z całodobową kliniką weterynaryjną. Wiedzę o grzybach należy czerpać wyłącznie od certyfikowanych ekspertów.
Porównanie metod identyfikacji grzybów
Aplikacje mobilne (AI)
Identyfikacja ekspercka / mikologiczna
Postępowanie przy podejrzeniu zatrucia grzybami u dzieci
Wytyczne National Health Service (NHS)
Słownik pojęć
- Amatoksyny
- Grupa śmiertelnie niebezpiecznych cyklicznych ośmiopeptydów występujących m.in. w muchomorze sromotnikowym, powodujących uszkodzenie komórek wątroby i nerek.
- Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides)
- Śmiertelnie trujący grzyb z rodziny muchomorowatych, odpowiadający za większość śmiertelnych zatruć grzybami na świecie.
- Hełmówka obrzeżona (Galerina marginata)
- Niewielki, silnie trujący grzyb zawierający amatoksyny, łatwy do pomylenia z gatunkami jadalnymi.
- A&E
- Accident and Emergency – brytyjski odpowiednik Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR).
- National Poisons Information Service (NPIS)
- Państwowa służba informacji toksykologicznej w Wielkiej Brytanii, udzielająca porad medycznych w przypadkach zatruć.
