Najważniejsze
- •UJ CM opracowuje system łączący obrazowanie 3D i rozszerzoną rzeczywistość, który ma umożliwić zdalne konsultacje podczas operacji.
- •Technologia tworzy cyfrowy model sali operacyjnej w czasie rzeczywistym, pozwalając oglądać zabieg z wielu perspektyw i śledzić ruch zespołu oraz sprzętu.
- •System ma wspierać nie tylko leczenie, ale też dydaktykę — umożliwi analizę zabiegów, szkolenie lekarzy i wielokrotne wykorzystanie nagrań do nauki.
- •Projekt rozwijany jako „Holograficzny Asystent Medyczny” otrzymał finansowanie z NCBR, a zakończenie prac planowane jest na 30 czerwca 2026 roku.
- •O skuteczności i praktycznej przydatności rozwiązania zdecydują planowane testy kliniczne w Centralnym Bloku Operacyjnym Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.
Naukowcy z UJ Collegium Medicum opracowali system 3D i AR do zdalnej komunikacji podczas operacji oraz konsultacji.
Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum opracowali system zdalnej komunikacji przestrzennej, który łączy obrazowanie 3D z rozszerzoną rzeczywistością. Technologia ma umożliwiać obserwację operacji chirurgicznych z różnych perspektyw oraz prowadzenie konsultacji eksperckich na odległość. Pierwsze testy kliniczne zaplanowano w Centralnym Bloku Operacyjnym Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.
System powstał w Centrum Medycyny Cyfrowej i Robotyki UJ CM. Jak podali twórcy, rozwiązanie tworzy cyfrowy model sali operacyjnej w czasie rzeczywistym. W tym modelu można oglądać położenie sprzętu, ruch członków zespołu operacyjnego i przebieg czynności wykonywanych podczas zabiegu. Użytkownik nie jest ograniczony do jednego obrazu z kamery, lecz może zmieniać punkt widzenia i analizować operację z dowolnej perspektywy.
Technologia wykorzystuje zestaw kamer 3D, gogle rozszerzonej rzeczywistości oraz jednostkę obliczeniową, która synchronizuje i przetwarza dane przestrzenne. Ważnym elementem systemu jest także metoda kalibracji oparta na fizycznym obiekcie referencyjnym. Ma ona pozwalać na precyzyjne dopasowanie układów odniesienia wszystkich urządzeń uczestniczących w operacji. Dzięki temu zdalne wskazówki nanoszone przez konsultanta do cyfrowego modelu mają trafiać dokładnie do odpowiednich miejsc w polu operacyjnym.
Rozwiązanie ma wspierać nie tylko praktykę kliniczną, ale też kształcenie studentów medycyny i szkolenie lekarzy. Twórcy podkreślają, że obecnie uczestnicy zajęć często widzą jedynie fragment pola operacyjnego lub obraz z jednej kamery. Nowy system ma pozwalać na odtwarzanie całego kontekstu pracy na sali, w tym organizacji zespołu, komunikacji między personelem i wykorzystania narzędzi. Materiały zarejestrowane w tej technologii mogą być też wykorzystywane wielokrotnie do analizy i nauki.
Projekt otrzymał dofinansowanie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu LIDER. Rozwijany jest pod nazwą „Holograficzny Asystent Medyczny”, a za jego komercjalizację odpowiada Centrum Transferu Technologii CITTRU UJ. Zakończenie prac nad technologią zaplanowano na 30 czerwca 2026 roku.
Rozwój systemu wpisuje się w rosnące zainteresowanie telemedycyną i zdalnymi konsultacjami eksperckimi. Dla szpitali i uczelni medycznych może to oznaczać nowe narzędzie do pracy, szkoleń i dokumentacji zabiegów. O dalszym znaczeniu rozwiązania zadecydują jednak wyniki planowanych testów klinicznych w Krakowie.
Słownik pojęć
- rozszerzona rzeczywistość (AR)
- Technologia nakładająca cyfrowe informacje na obraz rzeczywistego świata, np. widok sali operacyjnej.
- obrazowanie 3D
- Rejestracja i prezentacja obiektów w trzech wymiarach, umożliwiająca ocenę przestrzeni i głębi.
- kalibracja
- Proces precyzyjnego dopasowania urządzeń i ich układów odniesienia, aby dane były zgodne w całym systemie.
- pole operacyjne
- Obszar ciała pacjenta, na którym wykonywany jest zabieg chirurgiczny.
- zdalna konsultacja ekspercka
- Wsparcie specjalisty udzielane na odległość, bez fizycznej obecności w miejscu zabiegu.
- telemedycyna
- Świadczenie usług medycznych z wykorzystaniem technologii komunikacyjnych na odległość.
