SUM z patentem na system do precyzyjnych operacji twarzoczaszki

Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach uzyskał 5 czerwca 2026 r. patent na system dynamicznej nawigacji do zabiegów ortognatycznych. Uczelnia podaje, że rozwiązanie ma zwiększyć precyzję operacji twarzoczaszki i ułatwić stabilizację przemieszczanych kości, a jednocześnie obniżyć koszty zabiegów.

Autorami opatentowanego systemu są inżynierowie firmy Ortolab oraz prof. dr hab. n. med. Iwona Niedzielska ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Według informacji uczelni technologia pozwala ustawiać odłamy kostne z „mikrometryczną precyzją” na podstawie wcześniejszej analizy komputerowej. Projekt zdobył też dwie nagrody, w tym drugie miejsce w konkursie „Zdrowa przyszłość – inspiracje” spośród około 200 zgłoszeń z całego kraju.

System ma zastosowanie w chirurgii ortognatycznej, czyli w zabiegach wykonywanych m.in. u pacjentów z wadami zgryzu i deformacjami twarzoczaszki. Tego rodzaju operacje wymagają przecięcia, przemieszczenia i stabilizacji fragmentów kości szczęki lub żuchwy. Jak wskazuje uczelnia, obecnie używane na świecie systemy planowania pozwalają na cyfrową analizę położenia kości, ale końcowy etap zabiegu nadal często opiera się na śródoperacyjnym użyciu płytek ortodontycznych umieszczanych między łukami zębowymi.

Twórcy projektu zwracają uwagę, że takie rozwiązania nie zawsze zapewniają odpowiednią stabilność i dokładność ustawienia przemieszczanych elementów kostnych. Śląski Uniwersytet Medyczny podaje też, że dostępne na rynku systemy nawigacyjne stosują sztywne elementy tytanowe, co znacząco podnosi koszt operacji. Katowickie rozwiązanie ma być tańsze i prostsze do wdrożenia w praktyce klinicznej.

Nowa technologia jest już wykorzystywana w Klinice Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej w Katowicach w ramach programu badawczego. Jak podano, z użyciem systemu przeprowadzono dotąd operacje u 10 pacjentów. Autorzy projektu podkreślają jednak, że skuteczność zabiegów ortognatycznych zależy nie tylko od samej technologii, ale także od opieki okołooperacyjnej i rehabilitacji.

Patent wpisuje się w szerszy trend rozwoju narzędzi cyfrowych w chirurgii twarzoczaszki. Zainteresowanie takimi systemami rośnie, ponieważ mają one poprawiać powtarzalność zabiegów i ograniczać koszty materiałowe. W przypadku katowickiego rozwiązania kluczowe będzie dalsze sprawdzanie jego skuteczności w praktyce oraz porównanie wyników z obecnie stosowanymi metodami.