Najważniejsze
- •Brytyjscy specjaliści z Guy's and St Thomas' NHS Foundation Trust stworzyli spersonalizowaną, zdejmowaną protezę języka dla 30-letniej pacjentki po resekcji guza nowotworowego.
- •Proteza składa się z kobaltowo-chromowego szkieletu mocowanego na dolnych zębach oraz silikonowego wkładu zastępującego ubytek tkankowy.
- •Urządzenie działa biernie – podnosi dno jamy ustnej i stwarza punkt oparcia, umożliwiając pozostałościom języka kontakt z podniebieniem.
- •Pacjentka zauważyła pierwszą poprawę w emisji dźwięków po 3 dniach od dopasowania, a pełna adaptacja zajęła 2 tygodnie.
- •Wdrożenie procedury na szerszą skalę w NHS wymaga dalszych badań dotyczących połykania, jedzenia oraz higieny jamy ustnej.
Zespół medyczny z Guy's and St Thomas' NHS Foundation Trust w Londynie opracował i dopasował spersonalizowaną protezę języka dla 30-letniej pacjentki po resekcji guza.

Zespół medyczny z Guy's and St Thomas' NHS Foundation Trust w Londynie opracował i dopasował spersonalizowaną, ruchomą protezę języka dla 30-letniej pacjentki po operacji onkologicznej. Jak informują przedstawiciele placówki, jest to pierwsza tego typu procedura wykonana w ramach brytyjskiej publicznej służby zdrowia (NHS).
Pacjentką jest 30-letnia dr Imogen Brooks, u której w wieku 26 lat zdiagnozowano raka płaskonapłykowego języka. Kobieta przeszła operację resekcji guza oraz uzupełniającą radioterapię około trzech lat przed opublikowaniem informacji o zakończeniu leczenia. W wyniku leczenia promieniowaniem doszło do obkurczenia i stwardnienia rekonstruowanych tkanek jamy ustnej, co wywołało u niej głębokie zaburzenia mowy.
Konstrukcja protezy i przebieg leczenia
Urządzenie zaprojektował ośmioosobowy zespół medyczny pod kierunkiem logopedki Carolyn Doughty oraz technika dentystycznego Michaela Browna z Guy's Hospital. Proteza składa się ze szkieletu ze stopu kobaltowo-chromowego, mocowanego na dolnych zębach pacjentki, oraz ze stałego wkładu silikonowego, który zastępuje brakującą objętość języka. Specjaliści stworzyli dwie wersje prototypowe, natomiast ostateczny wariant pacjentka otrzymała w 2025 roku. Pierwszą poprawę w artykulacji dr Brooks zauważyła już po trzech dniach od dopasowania aparatu, a pełna adaptacja zajęła około dwóch tygodni.
Obkurczenie i włóknienie tkanek po radioterapii nowotworów głowy i szyi stanowią częste powikłanie, które uniemożliwia kontakt pozostałej części języka z podniebieniem. Opracowana proteza nie jest elementem ruchomym. Urządzenie działa biernie jako mechaniczne podwyższenie dna jamy ustnej, zapewniając punkt oparcia dla tkanek podczas mówienia. Całą procedurę zainicjowała sama pacjentka, która jako analityczka medyczna z doktoratem z terapii chorób skóry samodzielnie odnalazła informacje o rozwiązaniach protetycznych w literaturze naukowej.
Perspektywy wdrożenia metody
Informacja o pierwszym takim przypadku w brytyjskiej służbie zdrowia opiera się na przypuszczeniu autorów projektu i nie została dotąd oficjalnie potwierdzona w rejestrach medycznych. Wdrożenie tej procedury na szerszą skalę w strukturach NHS wymaga dalszych obiektywnych pomiarów audytoryjnych oraz weryfikacji wpływu protezy na funkcje fizjologiczne, takie jak jedzenie, połykanie czy utrzymanie higieny jamy ustnej.
Przebieg leczenia i adaptacji pacjentki do protezy języka
Oferty pracy w tej specjalizacji
Słownik pojęć
- Rak płaskonapłykowy
- Złośliwy nowotwór wywodzący się z nabłonka płaskiego, stanowiący znaczny odsetek nowotworów narządów głowy i szyi, w tym języka.
- Włóknienie tkanek (fibroza)
- Proces nadmiernego tworzenia tkanki łącznej włóknistej, będący częstym powikłaniem po radioterapii, prowadzący do stwardnienia i zmniejszenia elastyczności tkanek.
- Proteza języka
- Aparat protetyczny stosowany u pacjentów po częściowej lub całkowitej resekcji języka, odtwarzający objętość tkanek i ułatwiający kontakt z podniebieniem.
- Bierne podwyższenie dna jamy ustnej
- Konstrukcja protetyczna, która nie posiada własnych elementów ruchomych, lecz stanowi stałą podporę dla pozostałych struktur jamy ustnej przy wydawaniu dźwięków.


