Najważniejsze
- •GIS oraz WHO monitorują sytuację po śmierci pracownicy laboratorium w Szelechowie (Rosja), ustalając ryzyko dla Europy jako bardzo niskie.
- •Według doniesień doszło do rozbicia probówki z bakterią dżumy płucnej, jednak władze rosyjskie oficjalnie temu zaprzeczają, wskazując na zapalenie płuc.
- •Około 200 osób z kontaktu zostało objętych obserwacją i kwarantanną.
- •Dżuma jest wywoływana przez bakterię Yersinia pestis i we wczesnym stadium jest całkowicie wyleczalna standardowymi antybiotykami (np. doksycykliną).
- •WHO nie zaleca żadnych ograniczeń w podróżach ani handlu międzynarodowym.
Główny Inspektorat Sanitarny oraz WHO monitorują sytuację epidemiologiczną po zgonie 28-letniej pracownicy laboratorium na Syberii. Eksperci podkreślają, że ryzyko dla Polski i Europy pozostaje na bardzo niskim poziomie.
Główny Inspektorat Sanitarny oraz Światowa Organizacja Zdrowia monitorują sytuację epidemiologiczną po zgonie 28-letniej pracownicy laboratorium w Szelechowie w obwodzie irkuckim w Rosji. Do zdarzenia doszło w nocy z 1 na 2 października 2026 roku. Polski GIS oraz eksperci WHO podkreślają, że bezpośrednie zagrożenie dla Polski i zdrowia publicznego w całej Europie utrzymuje się na bardzo niskim poziomie.
Doniesienia o incydencie i stanowisko władz
Według nieoficjalnych doniesień medialnych pracownica instytutu badawczego miała 25 września rozbić probówkę zawierającą materiał biologiczny z bakterią wywołującą dżumę płucną. Kobieta trafiła do lokalnego szpitala 29 września z objawami niewydolności oddechowej. Po jej śmierci służby medyczne w Szelechowie odizolowały część placówki oraz objęły ścisłą obserwacją medyczną i kwarantanną około 200 osób z bezpośredniego otoczenia zmarłej.
Władze rosyjskie, reprezentowane przez agencję Rospotrebnadzor, oficjalnie odrzuciły doniesienia o incydencie laboratoryjnym i zakażeniu dżumą. Służby sanitarne Federacji Rosyjskiej zakwalifikowały przypadek jako efekt zapalenia płuc o nieustalonej przyczynie. Główny Inspektorat Sanitarny wydał 5 października oświadczenie, zaznaczając, że w oficjalnych kanałach Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych nie zarejestrowano żadnych informacji o potwierdzonych przypadkach dżumy u ludzi na terytorium Rosji.
Charakterystyka patogenu i ocena ryzyka
Bakteria Yersinia pestis wywołująca dżumę występuje naturalnie w rezerwuarach zwierzęcych, głównie u gryzoni zamieszkujących rejony Syberii oraz Azji Środkowej. Na tych obszarach służby zdrowia notują corocznie pojedyncze przypuszczenia lub przypadki zakażeń odzwierzęcych. Współczesna medycyna kwalifikuje dżumę jako infekcję bakteryjną całkowicie wyleczalną przy użyciu standardowej antybiotykoterapii. Zastosowanie leków takich jak doksycyklina czy streptomycyna we wczesnym stadium choroby lub w ramach profilaktyki poekspozycyjnej pozwala na skuteczne wygaszenie łańcucha transmisji. W krajach europejskich endemiczne przypadki tej choroby nie występują od ponad pół wieku, a ostatnie epidemie na terenie Polski miały miejsce pod koniec XVIII wieku.
Światowa Organizacja Zdrowia ocenia ryzyko rozprzestrzeniania się patogenu jako niskie i nie zaleca wprowadzania jakichkolwiek restrykcji w międzynarodowym ruchu podróżnych ani ograniczeń handlowych. Służby sanitarne w Polsce kontynuują stały monitoring sytuacji epidemiologicznej na świecie, nie wskazując na potrzebę wdrożenia nadzwyczajnych środków ostrożności w krajowym systemie ochrony zdrowia.
Przebieg wydarzeń w Szelechowie
Na podstawie nieoficjalnych doniesień medialnych i komunikatu GIS
Słownik pojęć
- Yersinia pestis
- Pałeczka dżumy – gram-ujemna bakteria wywołująca dżumę, występująca naturalnie w rezerwuarach u gryzoni.
- Dżuma płucna
- Ostra, ciężka postać dżumy charakteryzująca się zajęciem układu oddechowego i możliwością przenoszenia się drogą kropelkową między ludźmi.
- Rospotrebnadzor
- Federalna Służba ds. Nadzoru w Sferze Ochrony Praw Konsumentów i Dobrostanu Człowieka – rosyjski organ nadzoru sanitarnego.
- Profilaktyka poekspozycyjna
- Podanie leków przeciwbateryjnych (np. antybiotyków) osobom narażonym na kontakt z patogenem w celu zapobieżenia rozwojowi choroby.
- Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne (IHR)
- Międzynarodowy system zgłaszania i monitorowania zagrożeń zdrowia publicznego pod patronatem WHO.
